ყველას გამოუცდია: კინოთეატრიდან გამოსვლისას, ან ოთახში შუქის ანთებისას, ერთადერთი რაზეც ფიქრობთ არის „რა მოხდა ახლა?!“ ყოველთვის გამახალისებელია, ზოგჯერ კი შოკისმომგვრელიც კი, იპოვო ფილმი, რომელიც თითქმის მთლიანად ორიგინალურია, რომლის სიუჟეტის პროგნოზირება შეუძლებელია ან რომლის ჟანრიც არ ჯდება ჩარჩოებში. „ნეტფლიქსის დიალოგებისა“ და უსასრულო ბლოკბასტერების რიმეიქების ზრდასთან ერთად, გასაკვირი არ არის, რომ ამდენი კინომოყვარული სასოწარკვეთილი ეძებს უფრო ორიგინალურ კინო-გამოცდილებებს. რა თქმა უნდა, ჯერ კიდევ არსებობენ რეჟისორები, რომლებიც ნოველისტურ მასალას ქმნიან, და არსებობს მრავალი კლასიკური ფილმი, რომელიც დღესაც აოგნებს თანამედროვე აუდიტორიას თავისი უნიკალური თხრობით ან ნოვატორული ვიზუალური ტექნიკით. წაიკითხეთ ათი საუკეთესო, ყველაზე ორიგინალური ფილმის შესახებ, რომელთა ნახვაც დღესვე შეგიძლიათ. თქვენს თვალებს — და გონებას — ნამდვილი სიამოვნება ელის. თუ ღია ხართ ექსპერიმენტული და არანარატიული კინემატოგრაფიისთვის, გაითვალისწინეთ გოდფრი რეჯიოს „კოიანიკაცი“ (Koyaanisqatsi). დოკუმენტური ფილმის სახელი მომდინარეობს ჰოპის სიტყვიდან, რაც ნიშნავს „წონასწორობიდან გამოსულ ცხოვრებას“, კომენტარს აკეთებს კაპიტალიზმის გადაჭარბებაზე და თანამედროვე ცხოვრების დესტრუქციულ გავლენაზე გარემოზე. თავისი კლასობრივი და ეკოლოგიური ცნობიერების თემებით, „კოიანიკაცი“ დიდად უსწრებდა თავის დროებას 1982 წელს გამოსვლისას და მას შემდეგ საკულტო კლასიკად იქცა, რომელსაც აჩვენებენ მუზეუმებში, ხელოვნების სტუდიებსა და კინო-კლასებში მთელი მსოფლიოს მასშტაბით. სიუჟეტისა და დიალოგის არარსებობის გათვალისწინებით, „კოიანიკაცი“ მაყურებლის სრულ ფოკუსირებას, ასევე ღია გონებას მოითხოვს. მიუხედავად იმისა, რომ შეიძლება ნელი ან უმიზნო ჩანდეს, მისი ტონი და ვიზუალი იცვლება 86-წუთიანი გაშვების განმავლობაში, კონტრასტებით, რომლებიც ნამდვილად გადმოსცემენ რეჯიოს მთავარ გზავნილს, რომ თანამედროვეობამ დაკარგა ცხოვრების ჭეშმარიტი აზრი. ეს გზავნილი გაძლიერებულია ფილიპ გლასის შემზარავი, განმეორებადი მუსიკით, რომელიც გადადის წმინდა ინსტრუმენტულ ნაწილებსა და სიტყვა „კოიანიკაცის“ შემზარავ გამეორებებს შორის. ძნელია „პარაზიტი“ მოულოდნელ ფილმად შევაქოთ, როცა ის უკვე მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე ყურებადი ფილმი გახდა. მართლაც, როდესაც ის 2019 წელს გამოვიდა, მან მოიპოვა ოსკარები, ოქროს გლობუსები, BAFTA ჯილდოები, „ოქროს პალმის რტო“ და სხვა. ამ პროცესში მან რეკორდები დაამყარა სამხრეთ კორეული ფილმებისთვის გლობალურ ასპარეზზე და უთვალავ ადამიანს გაუხსნა გონება გლობალური კინოს სილამაზის მიმართ (ვის შეუძლია დაივიწყოს რეჟისორ ბონგ ჯუნ ჰოს ოსკარზე მიღების სიტყვა სუბტიტრირებული ფილმების შესახებ?). მიუხედავად ამისა, არაფერი სჯობს „პარაზიტის“ პირველად ნახვას. მისი ნარატივი რამდენჯერმე მკვეთრად იცვლება, პერიფერიულ პერსონაჟებს მთავარებად აქცევს და ერთი ჟანრიდან მეორეში გადადის. სიუჟეტი, რომელიც იწყება ნაწილობრივ ძარცვის ფილმად, ნაწილობრივ კლასობრივად შეგნებულ კომედიად, სწრაფად ვითარდება სისხლიან კოშმარად, ძალადობითა და მელოდრამით, რომელიც ისე მოულოდნელად ეშვება, რომ შეუძლებელია არ დაგეუფლოთ „კინო-შოკი“. რობინ ჰარდის „წნული კაცი“ (The Wicker Man), უდავოდ, არი ასტერის „მზის შუაგულის“ (Midsommar) შთაგონების ერთ-ერთი უდიდესი წყაროა. „მზის შუაგულის“ მსგავსად, ის ასახავს აუტსაიდერის მოგზაურობას, რომელიც შეესწრება სოფლის წარმართული კულტის წლიურ რიტუალს, რომელიც ცეცხლოვანი, ტრაგიკული (იმისდა მიხედვით, ვისაც ჰკითხავთ) დასასრულით სრულდება. „წნული კაცი“ ასევე „იფურჩქნება მჩაგვრელი და თვალისმომჭრელი მზის ქვეშ“, როგორც ელის გოდფრიდმა დაწერა თავის მიმოხილვაში „მზის შუაგულის“ შესახებ „მიჩიგან დეილისთვის“. ეს სიკაშკაშე უპირისპირდება საშინელებათა ფილმების უმეტესობის სიტყვასიტყვით სიბნელეს, იმდენად შეუპოვარი არსებობით, რომ მაყურებელი თითქმის ჩრდილს ევედრება. გოდფრიდის სიტყვებით, მზე იმდენად შემაშფოთებელია, რადგან „ფილმის სიტყვასიტყვითი სიკაშკაშე გვაიძულებს მისი საშინელებები შოკისმომგვრელი სიცხადით აღვიქვათ.“ მაგრამ „წნული კაცი“ უნიკალური რჩება არა მხოლოდ თავისი კინემატოგრაფიული მემკვიდრეობის გამო. ის ჟანრებს ცვლის, ერთ მომენტში თრილერია, მეორეში საშინელებათა ფილმი, და რამდენიმე აუხსნელი მომენტისთვის, მიუზიკლი, რომელიც კომედიამდე მიდის. შემაშფოთებელი და დასამახსოვრებელი, „წნული კაცი“ მაყურებელს დაძაბულობაში ამყოფებს თავისი 94-წუთიანი გაშვების ყოველ მომენტში. ორი საათი და ორმოცდარვა წუთიანი ხანგრძლივობით, „ლორენს მაინც“ (Laurence Anyways) საკმაოდ რთული ფილმია საყურებლად. თუმცა, ის ამად ღირს, მიმზიდველი, ემოციურად დატვირთული სიუჟეტით, რომელიც მაყურებელს აჯაჭვებს და ბოლოს აფიქრებს, როგორ გავიდა სამი საათი ასე სწრაფად. ქსავიე დოლანის ეს შედევრი დეტალურად აღწერს ლორენს ალიას (მელვილ პუპო) და ფრედერიკ „ფრედ“ ბელაირის (სიუზან კლემენტი) ხანგრძლივ, რთულ რომანტიკულ ურთიერთობას, სანამ ლორენსი ქალად გარდაიქმნება. მაშინ როცა სხვა, უფრო გამარტივებული სცენარები შესაძლოა ძალადობამდე მიდიოდეს ან ერთ-ერთ პერსონაჟს ანტაგონისტად წარმოაჩენდეს, „ლორენს მაინც“ იკვლევს ჭეშმარიტი სიყვარულის რთულ, ინტენსიურ ბუნებას. მართლაც, ამ ფილმის გულში დევს არა მხოლოდ ლორენსის ძალა, არამედ მისი უკვდავი – და ორმხრივი – აღტაცება ფრედის მიმართ, რომელიც სცილდება დროს, სექსუალობას და გენდერს. სულაც არ არის ცრემლიანი მელოდრამა, „ლორენს მაინც“ სავსეა კომედიით, ენერგიით და უნაკლო საუნდტრეკით, რომლის დინამიზმი ემთხვევა ფილმის თამამ ფერებს და გამორჩეულ ვიზუალებს. „გოგონა ღამით მარტო მიდის სახლში“ (A Girl Walks Home Alone at Night) ყველა თავისი მახასიათებლით ეწინააღმდეგება ჟანრულ და კინემატოგრაფიულ კონვენციებს. ის რეკლამირებული იყო, როგორც „პირველი ირანული ვამპირული ვესტერნი“, და მან...