ეს ყველას გამოუცდია: ტოვებთ კინოთეატრს, ან ოთახში შუქს ანთებთ და ერთადერთი, რაზეც ფიქრობთ, არის – „რა მოხდა ახლა?“. ყოველთვის გამომაცოცხლებელია, თუკი შოკისმომგვრელი არა, ისეთი ფილმის პოვნა, რომელიც თითქმის სრულიად ორიგინალურია, რომლის სიუჟეტის წინასწარმეტყველება შეუძლებელია ან რომლის ჟანრი ჩარჩოებში არ ეტევა. „Netflix-ის დიალოგების“ აღმასვლითა და უსასრულო ბლოკბასტერული რიმეიქებით, გასაკვირი არ არის, რომ ამდენი კინომოყვარული ორიგინალური სანახაობრივი გამოცდილების ძიებაშია. რა თქმა უნდა, ჯერ კიდევ არსებობენ რეჟისორები, რომლებიც ნოვატორულ მასალას ქმნიან, და არსებობს მრავალი კლასიკური ფილმი, რომლებიც დღესაც აოცებს თანამედროვე აუდიტორიას თავისი უნიკალური თხრობით ან ნოვატორული ვიზუალური ტექნიკით. წაიკითხეთ დღეს სანახავი ათი საუკეთესო, ყველაზე ორიგინალური ფილმის შესახებ. თქვენი თვალები – და გონება – სასიამოვნო სანახაობისთვის მზადაა. თუკი ღია ხართ ექსპერიმენტული და არასაუბრო კინემატოგრაფიისთვის, გაითვალისწინეთ გოდფრი რეჯოს „კოიანიკაცის“ (Koyaanisqatsi). დოკუმენტური ფილმის სახელი ჰოპის სიტყვიდან მომდინარეობს და ნიშნავს „ცხოვრებას წონასწორობის გარეშე“, რაც კაპიტალიზმის ექსცესებსა და თანამედროვე ცხოვრების დესტრუქციულ გავლენაზე მიუთითებს გარემოზე. თავისი კლასობრივად და ეკოლოგიურად შეგნებული თემებით, „კოიანიკაცი“ 1982 წელს, გამოსვლისას, თავის დროზე ბევრად უსწრებდა და მას შემდეგ კულტად ქცეულ კლასიკად ითვლება, რომელსაც მთელ მსოფლიოში მუზეუმებში, ხელოვნების სტუდიებსა და კინოკლასებში აჩვენებენ. სიუჟეტის ან დიალოგის არარსებობის გამო, „კოიანიკაცი“ მაყურებლისგან სრულ კონცენტრაციასა და ღია გონებას მოითხოვს. მიუხედავად იმისა, რომ შეიძლება ნელი ან უმიზნო ჩანდეს, მისი ტონი და ვიზუალური მხარე 86-წუთიანი ხანგრძლივობის განმავლობაში იცვლება, კონტრასტებით, რომლებიც ნამდვილად გადმოსცემს რეჯოს მთავარ მესიჯს, რომ თანამედროვეობამ დაკარგა ცხოვრების ნამდვილი აზრი. ამ მესიჯს ამყარებს ფილმის შემზარავი, განმეორებადი მუსიკა, რომლის ავტორია ფილიპ გლასი, რომელიც სუფთა ინსტრუმენტალსა და სიტყვა „კოიანიკაცის“ შემზარავ გამეორებებს შორის გადადის. ძნელია „პარაზიტი“ (Parasite) მოულოდნელ ფილმად წარმოვადგინოთ, როდესაც ის უკვე მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე ნახული ფილმი გახდა. მართლაც, 2019 წელს გამოსვლისას მან ოსკარები, ოქროს გლობუსები, BAFTA-ს ჯილდოები, „ოქროს პალმის რტო“ და სხვა მრავალი ჯილდო მოიპოვა. ამ პროცესში მან სამხრეთ კორეული კინოსთვის რეკორდები მოხსნა გლობალურ ასპარეზზე და უსაზღვრო გონება გაუხსნა მსოფლიო კინოს სილამაზეს (ვის შეუძლია დაივიწყოს რეჟისორ ბონგ ჯუნ ჰოს ოსკარის მიღების სიტყვა სუბტიტრებიანი ფილმების შესახებ?). ამის მიუხედავად, არაფერია „პარაზიტის“ პირველად ყურების შეგრძნებასთან შედარებული. მისი სიუჟეტი რამდენჯერმე მკვეთრად იცვლება, პერიფერიულ პერსონაჟებს მთავარებად აქცევს და ერთი ჟანრიდან მეორეში გადადის. სიუჟეტი, რომელიც ნაწილობრივ ძარცვის ფილმად, ნაწილობრივ კი კლასობრივად შეგნებულ კომედიად იწყება, სწრაფად გადაიქცევა სისხლიან კოშმარად, ძალადობითა და მელოდრამით, რომელიც ისე უეცრად ეშვება, რომ შეუძლებელია გაოგნებული არ დარჩე. რობინ ჰარდის „წნული კაცი“ (The Wicker Man), უდავოდ, არი ასტერის „მზის შუა დღის“ (Midsommar) შთაგონების ერთ-ერთი უდიდესი წყაროა. „მზის შუა დღის“ მსგავსად, ის მოგვითხრობს უცხო პირის მოგზაურობაზე, რომელიც სოფლის წარმართული კულტის წელიწადში ერთხელ გამართულ რიტუალს შეესწრება, ცეცხლოვანი, ტრაგიკული (იმის მიხედვით, ვის ჰკითხავთ) დასასრულით. „წნული კაცი“ ასევე „მჩაგვრელი და თვალისმომჭრელი მზის ქვეშ ვითარდება“, როგორც ელიზ გოდფრიდმა „მიჩიგან დეილიში“ „მზის შუა დღის“ მიმოხილვაში დაწერა. ეს სიკაშკაშე კონტრასტში მოდის საშინელებათა ფილმების უმეტესობის პირდაპირ სიბნელესთან, მზის ისეთი გამუდმებული არსებობით, რომ მაყურებელი თითქმის ჩრდილის გამოჩენას ითხოვს. გოდფრიდის სიტყვებით, მზე იმდენად შემაშფოთებელია, რადგან „ფილმის პირდაპირი სიკაშკაშე გვაიძულებს, მისი საშინელებები შოკისმომგვრელი სიცხადით აღვიქვათ“. მაგრამ „წნული კაცი“ უნიკალური რჩება არა მხოლოდ თავისი კინემატოგრაფიული მემკვიდრეობის გამო. ის ჟანრებს არღვევს, ერთ წამს თრილერია, მეორე წამს საშინელებათა ფილმი, და რამდენიმე აუხსნელი მომენტისთვის, მიუზიკლი, რომელიც კომედიას ესაზღვრება. შემაშფოთებელი და დასამახსოვრებელი „წნული კაცი“ მაყურებელს თავისი 94-წუთიანი ხანგრძლივობის ყოველ წამს დაძაბულობაში ამყოფებს. ორ საათსა და ორმოცდარვა წუთს გათვლილი „ლორენსი მაინც“ (Laurence Anyways) საკმაოდ შემაშინებელი ფილმია დასაწყებად. თუმცა, ის ამაზე მეტად ღირებულია, მომაჯადოებელი, ემოციურად დაფასებული სიუჟეტით, რომელიც მაყურებელს ატყვევებს და ბოლოს აფიქრებინებს, თუ როგორ გავიდა სამი საათი ასე სწრაფად. ქსავიე დოლანის ეს შედევრი დეტალურად აღწერს ლორენს ალიას (მელვილ პუპოს მიერ ნათამაშები) და ფრედერიკ „ფრედ“ ბელერს (სიუზან კლემენტი) შორის ხანგრძლივ, დაძაბულ სასიყვარულო ურთიერთობას, რადგან ლორენსი ქალად გარდაიქმნება. მაშინ, როცა სხვა, უფრო რედუქციული სცენარები შესაძლოა ძალადობაში გადაიზარდოს ან ამ პერსონაჟებიდან ერთ-ერთი ანტაგონისტად წარმოაჩინოს, „ლორენსი მაინც“ ნამდვილი სიყვარულის კომპლექსურ, ინტენსიურ ბუნებას იკვლევს. მართლაც, ამ ფილმის გულში დევს არა მხოლოდ ლორენსის ძალა, არამედ მისი უკვდავი – და ორმხრივი – სიყვარული ფრედის მიმართ, რომელიც დროს, სექსუალობას და გენდერს სცილდება. ტირილიანი მელოდრამისგან შორს, „ლორენსი მაინც“ სავსეა კომედიით, ენერგიით და უნაკლო საუნდტრეკით, რომლის დინამიზმი ემთხვევა ფილმის თამამ ფერებს და გამორჩეულ ვიზუალს. „გოგონა ღამით მარტო მიდის სახლში“ (A Girl Walks Home Alone at Night) ჟანრსა და კინემატოგრაფიულ კონვენციებს ეწინააღმდეგება თავისი ყოველი მახასიათებლით. ის რეკლამირებული იყო, როგორც „პირველი ირანული ვამპირული ვესტერნი“, და მან თავისი...