25 წელი, რომელმაც ფენტეზის კინო შეცვალა: „ბეჭდების მბრძანებელი“ და „ჰარი პოტერი“
2001 წელს, 25 წლის წინ, ორი ეპოქალური ფენტეზი ფილმის – „ბეჭდების მბრძანებლისა“ და „ჰარი პოტერის“ – პრემიერა შედგა, რომლებმაც უდიდესი გავლენა მოახდინეს კინოინდუსტრიაზე. ეს ფრანჩაიზები გახდნენ გლობალური ფენომენები, მიაღწიეს კოლოსალურ წარმატებას სალაროებში და მოიპოვეს პრესტიჟული ჯილდოები. 25 წლის შემდეგაც, ისინი კვლავ ინარჩუნებენ პოპულარობას და აგრძელებენ გაფართოებას, ახალი პროექტებისა და ადაპტაციების სახით.
25 წლის წინ ორი ფენტეზი ფილმის პრემიერა შედგა, რომლებმაც კინემატოგრაფიაში უზარმაზარი წარმატების მქონე ფრანჩაიზებს დაუდეს სათავე, რითაც 2001 წელი ფენტეზის ჟანრისთვის ყველაზე მნიშვნელოვან წლად იქცა. ფენტეზი, როგორც ეს „ბეჭდების მბრძანებლის“ მაგალითზე ვნახეთ, ყოველთვის იყო წარმოსახვითი ამბების თხრობის შესანიშნავი საშუალება. ასეთ ისტორიებს შეუძლიათ მაყურებელი ახალ სამყაროებში გადაიყვანონ, გამორჩეული პერსონაჟებითა და მდიდარი მითოლოგიით. ფენტეზის ჟანრმა წარმოშვა მასიური ფრანჩაიზები, რომლებმაც მსოფლიო მასშტაბით დააკავშირეს მაყურებელი. ორი ყველაზე პოპულარული ფენტეზი ფრანჩაიზი სწორედ „ბეჭდების მბრძანებელი“ და „ჰარი პოტერია“.
ჯ.რ.რ. ტოლკინის მიერ დაწერილმა „ბეჭდების მბრძანებელმა“ მკითხველი შუახმელეთში გადაიყვანა და ჰობიტებთან, ელფებთან და ჯადოქრებთან ერთად თავგადასავალში ჩართო. ჯადოქრებზე საუბრისას, ჯ.კ. როულინგის „ჰარი პოტერი და ფილოსოფიური ქვა“ პირველად დიდ ბრიტანეთში 1997 წელს გამოიცა და მალევე გლობალურ ფენომენად იქცა. მიუხედავად იმისა, რომ „ბეჭდების მბრძანებელი“ „ჰარი პოტერზე“ გაცილებით ადრე გამოქვეყნდა, ორივეს პირველი კინოადაპტაციის პრემიერა 2001 წელს შედგა და ორივე 25 წლის შემდეგაც პოპულარული რჩება.
21-ე საუკუნეში „ბეჭდების მბრძანებელი“ და „ჰარი პოტერი“ წარმოუდგენლად წარმატებულ ფრანჩაიზებად იქცნენ, მათი პირველი ფილმების პრემიერა კი სულ რაღაც ერთი თვის შუალედით გაიმართა. „ფილოსოფიური ქვა“ აშშ-ში 16 ნოემბერს გამოვიდა, ხოლო „ბეჭდის საძმო“ აშშ-ში 19 დეკემბერს შედგა. ორივე ფილმმა კარგად იასპარეზა, თუმცა სალაროების გამარჯვებული „ჰარი პოტერი“ იყო.
„ფილოსოფიურმა ქვამ“ გახსნის უქმეებზე შიდა ბაზარზე 90 მილიონი დოლარი გამოიმუშავა და პირველ ჩვენებაზე მსოფლიო მასშტაბით 974 მილიონი დოლარის შემოსავლით დაასრულა, რითაც 2001 წლის ყველაზე შემოსავლიანი ფილმი გახდა. „ვერაიეტის“ (Variety) ცნობით, 2020 წელს, ჩინეთში ხელახალი გამოშვების შემდეგ, ფილმმა 1 მილიარდი დოლარის ზღვარი გადალახა. „ბეჭდის საძმომ“ შიდა ბაზარზე გახსნისას 47 მილიონ დოლარზე მეტი გამოიმუშავა და თავდაპირველი ჩვენების პერიოდში მსოფლიო მასშტაბით 868 მილიონ დოლარზე მეტი მოაგროვა. მიუხედავად იმისა, რომ სალაროებში „ჰარი პოტერს“ ჩამორჩა, „ოსკარის“ დაჯილდოებაზე „ფილოსოფიურ ქვას“ აჯობა.
პირველი „ჰარი პოტერის“ ფილმი ნომინირებული იყო სამ „ოსკარზე“, მათ შორის საუკეთესო მხატვრული გაფორმების, საუკეთესო კოსტიუმების დიზაინისა და საუკეთესო ორიგინალური მუსიკისთვის, მაგრამ არცერთი არ მოუგია. ამასობაში, „ბეჭდის საძმო“ 13 „ოსკარზე“ იყო ნომინირებული და ოთხი მოიგო: საუკეთესო ოპერატურისთვის, საუკეთესო გრიმისთვის, საუკეთესო ორიგინალური მუსიკისა და საუკეთესო ვიზუალური ეფექტებისთვის.
მიუხედავად იმისა, რომ ორივე ფრანჩაიზი გადამწყვეტია ფენტეზის ჟანრისთვის, მათი გავლენა უნიკალურია. „ბეჭდების მბრძანებელმა“ მაღალი ფენტეზისთვის თხრობისა და პროდუქციის თვალსაზრისით ახალი სტანდარტი დაამყარა. ეს ფილმები იმის დასტურია, თუ რა არის შესაძლებელი, როდესაც ფილმის წარმოების ყველა ასპექტი ბრწყინვალედ არის გაერთიანებული და თითოეულმა განყოფილებამ შუახმელეთი ლამაზად გააცოცხლა. „მეფის დაბრუნებამ“ ერთ ფილმზე მოგებული „ოსკარების“ რეკორდული რაოდენობა დაამყარა, ხოლო ორიგინალური ტრილოგია დღემდე ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესოდ ითვლება. ამასობაში, „ჰარი პოტერმა“ უფრო ოჯახზე ორიენტირებული ფენტეზი ისტორიების თხრობის წარმატებული მოდელი გამოავლინა. სხვა ფენტეზი ისტორიები, მაგალითად, „პერსი ჯექსონი“ და „შეუძლებელი არსებები“, მსგავს ფორმულას მიჰყვებიან, თუმცა სხვადასხვა სამყაროში.
ორივე ეს ფრანჩაიზი კვლავ პოპულარული რჩება და აგრძელებს გაფართოებას. „ჰარი პოტერი“ Universal Studios-ის გასართობი პარკების მასიური ნაწილი გახდა მსოფლიო მასშტაბით, და მას კვლავ ემატება ახალი ისტორიები, როგორიცაა „ფანტასტიკური ცხოველების“ ფილმები და „ჰარი პოტერი და დაწყევლილი ბავშვი“. მთავარი ამბავი ასევე გადაკეთდება HBO-ს სატელევიზიო შოუდ. „ბეჭდების მბრძანებლის“ შემთხვევაში, რეჟისორი პიტერ ჯექსონი შუახმელეთს „ჰობიტის“ ტრილოგიით დაუბრუნდა და ასევე გოლუმზე ნადირობის პროდუცირებას აპირებს. „ძალაუფლების ბეჭდები“ Prime Video-ზე ბეჭდების წარმოშობასა და საურონის აღზევებას იკვლევს. კინოეკრანებზე მათი დებიუტიდან 25 წლის შემდეგ, ორივე ეს ფრანჩაიზი კვლავ ძლიერია.
თეგები
წყარო:
screenrant.com