ალფრედ ჰიჩკოკის კამეოები: ოსტატის შემოქმედებითი სტილისა და რეალური ცხოვრების ანარეკლი

მიუხედავად იმისა, რომ ალფრედ ჰიჩკოკმა ბოლო ფილმი 1976 წელს გადაიღო, ის ყველა დროის ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ და საყვარელ რეჟისორად რჩება. ფილმები, როგორიცაა „ფსიქო“ (1960) და „უკანა ფანჯარა“ (1954), არაერთხელ იქნა გადაღებული და მათზე მითითება გაკეთდა კინოსა და ტელევიზიაში. მართლაც, როგორც ჩანს, ჰიჩკოკის მემკვიდრეობა, როგორც „სუსპენსის ოსტატის“, მალე არსად გაქრება. მაგრამ საშინელებათა და თრილერის კინოს სამყაროში თავისი რეპუტაციის გარდა, ჰიჩკოკი ასევე ცნობილია თავისი ზოგჯერ თავხედური, ზოგჯერ კი შემაშფოთებელი თვითმითითებებით საკუთარ ფილმებში. რამდენიმე ადრეული გამონაკლისის გარდა, რეჟისორი ყოველთვის მოკლედ ჩნდებოდა საკუთარ ფილმებში, რაც მაყურებელს უბიძგებდა მოელოდა მის სახალისო კამეოებს და მათ ამოცნობას თამაშად აქცევდა. ამ კამეოებიდან რამდენიმე ლეგენდად იქცა, მისი მძიმე სასმელებისგან „მზაკვრობაში“ (Notorious, 1946) დაწყებული, მეოთხე კედლის დამრღვევი მზერით „მარნიში“ (Marnie, 1964) დამთავრებული. მაგრამ მისი ყველაზე დასამახსოვრებელი კამეოები ხშირად საუბრობენ მისი მხატვრული სტილის განვითარებაზე, ან ნათელს ჰფენენ იმას, თუ ვინ იყო ჰიჩკოკი რეალურ ცხოვრებაში. ქვემოთ განვიხილავთ კამეოებს, რომლებმაც მნიშვნელოვანი კვალი დატოვეს. ჰიჩკოკის კამეოს მნიშვნელობა ფილმში „მდგმური: ლონდონის ნისლის ამბავი“ (The Lodger: A Story of the London Fog) უფრო მის კონტექსტშია, ვიდრე შინაარსში. ეს არის რეჟისორის პირველი გამოჩენა საკუთარ ფილმში. ის „მდგმურის“ დაწყებიდან სულ რაღაც ორ წუთში ხდება, როდესაც ფილმის დასაწყისში აღწერილი მკვლელობის ამბავი მთელ ლონდონში ვრცელდება. რამდენიმე სცენა საინფორმაციო რედაქციაში ვითარდება და ერთ-ერთ მათგანში ჰიჩკოკი ზის მაგიდასთან ზურგით კამერისკენ, შეშფოთებული ლაპარაკობს ტელეფონზე. რა თქმა უნდა, „მდგმური“ არ არის ჰიჩკოკის პირველი ნაბიჯი კინოში. 1927 წლამდე მან სამი მუნჯი ფილმი გადაიღო და წლების განმავლობაში მუშაობდა არტ დირექტორად და ტიტრების დიზაინერად ინდუსტრიაში. თუმცა, ეს ფილმი აღნიშნავს მისი რამდენიმე სავაჭრო ნიშნის გაჩენას, მათ შორის მის ჭკვიანურ, თვითმითითებად კამეოებს. საკმარისად სახალისოა, რომ მისი გამოჩენა დაგეგმილიც კი არ ყოფილა – მსახიობი არ გამოცხადდა სამსახურში იმ დღეს, როდესაც ეს სცენა იღებდნენ, და ჰიჩკოკი იძულებული გახდა, თავად მიეღო მონაწილეობა. „ჩრდილო-დასავლეთის გავლით“ (North by Northwest) ჰიჩკოკის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ფილმია. ის სავსეა ჯაშუშობით, სუსპენსით, ინტრიგებით და რომანტიკითაც კი – თემით, რომელიც ხშირად რთულია რეჟისორის ნამუშევრებში. ფილმში ასევე წარმოდგენილია კერი გრანტის (Cary Grant) ზოგიერთი ყველაზე ცნობილი სცენა, დაწყებული მისი პერსონაჟის დევნით სასოფლო-სამეურნეო თვითმფრინავის მიერ და მოგვიანებით, რაშმორის მთაზე ასვლით. „ჩრდილო-დასავლეთის გავლით“ მასშტაბურობის გათვალისწინებით, ჰიჩკოკმა გადაწყვიტა, თავისი კამეო ფილმის დასაწყისში გაეკეთებინა, რადგან კარიერის განმავლობაში განუვითარდა ეს ჩვევა, რათა მაყურებელს ფონის ძიების ნაცვლად, სიუჟეტზე გაემახვილებინა ყურადღება. მართლაც, „ჩრდილო-დასავლეთის გავლით“-ში ჰიჩკოკი არც კი ელოდება საწყისი ტიტრების დასრულებას, სანამ გამოჩნდება. მაყურებელს შეუძლია მისი ნახვა მოკლე ეპიზოდში, რომელიც ნიუ-იორკის ხმაურიან ატმოსფეროს ასახავს: ის ქალაქის ავტობუსისკენ გარბის, მაგრამ კარი პირდაპირ მის სახესთან ეჯახება. ჰიჩკოკის დიდი თაყვანისმცემელმა იცის, რომ ლეგენდარული რეჟისორის რამდენიმე ნამუშევარი ტრანსპორტის ირგვლივ ტრიალებს. იქნება ეს ტროტუარზე სირბილი, მატარებელში ასვლა „უცხოები მატარებელში“ (Strangers on a Train, 1951) თუ კერი გრანტის გვერდით ავტობუსში ჯდომა „ქურდის დაჭერაში“ (To Catch a Thief, 1955), ჰიჩკოკი ყოველთვის სადღაც მიდის, რაც მის გამოჩენას დახვეწილს (ჩვეულებრივ) და ხანმოკლეს ხდის. მისი ადრეული მუნჯი ფილმი „შანტაჟი“ (Blackmail) არ არის გამონაკლისი, სადაც ჰიჩკოკი ლონდონის მეტროში მგზავრობს. ჰიჩკოკის ყველა ფილმის მსგავსად, „შანტაჟი“ ეხება სერიოზულ მორალურ საკითხებსა და სახიფათო სიტუაციებს. ამ შემთხვევაში, ახალგაზრდა ქალი, სახელად ელისი (Anny Ondra), კლავს მამაკაცს მას შემდეგ, რაც ის მის გაუპატიურებას ცდილობს, რის შემდეგაც მას მკვლელობისთვის შანტაჟებენ. სიუჟეტის სერიოზულობის გათვალისწინებით, ჰიჩკოკი იყენებს თავის კამეოს, რათა ცოტაოდენი სლაპსტიკური სიმსუბუქე შემოიტანოს: ის ჩანს, როგორ ცდილობს წიგნის კითხვას მეტროში, რასაც ხელს უშლის მის წინ მჯდომი პატარა ბავშვის განმეორებითი ცელქობა. გაღიზიანებული, ის უსაყვედურებს ბავშვს, რომელიც გაიქცევა, სანამ კვლავ დაბრუნდება სახალისო დაპირისპირებისთვის. „მაშველი ნავი“ (Lifeboat) ფლობს ყველა იმ თვისებას, რაც მას გაუძლებელ კლასიკად აქცევდა, იგი ჯონ სტაინბეკის (John Steinbeck) რომანის მიხედვით შეიქმნა და გამოსვლისთანავე სამ ოსკარზე იყო ნომინირებული. თუმცა, მას გადაფარა რეჟისორის უფრო პოპულარულმა ნამუშევრებმა, როგორიცაა „ფსიქო“ და „ვერტიგო“ (Vertigo, 1958) და თანამედროვე კინომოყვარულების მიერ შეფასებულია, როგორც დაუფასებელი შედევრი. მისი მსგავსი, შეზღუდული გარემოს მქონე ჰიჩკოკის ფილმებიც კი – „თოკი“ (Rope, 1948), „უკანა ფანჯარა“ და „მკვლელობაზე დარეკე M“ (Dial M for Murder, 1954) – უფრო მეტი პოპულარობით სარგებლობს, ვიდრე ეს. გარდა ამისა, ჰიჩკოკის კამეო „მაშველ ნავში“ მისი ყველაზე სასაცილოა, რაც ადასტურებს, რომ „სუსპენსის ოსტატი“ საკუთარ თავს ზედმეტად სერიოზულად არასდროს უყურებდა. პირადად გამოჩენის ნაცვლად, ჰიჩკოკის გამოსახულება ჩნდება გაზეთის რეკლამაში წონის დაკლების შესახებ, რომელიც გვიჩვენებს, თუ როგორ შეიძლება გამოიყურებოდეს მამაკაცი „სიმსუქნის მკვლელის“ მიღების შემდეგ. რა თქმა უნდა, ეს არის თვითირონიული მინიშნება ჰიჩკოკის გამორჩეულ, მკვრივ აღნაგობაზე. „ახალგაზრდა და უდანაშაულო“ (Young and Innocent) შორს არის ჰიჩკოკის ყველაზე პოპულარული ფილმისგან. Turner Classic Movies-ის სიტყვებით, მას „არ აქვს რომანტიკის, შავი კომედიისა და სუსპენსის სრულყოფილი ნაზავი, რომელსაც ჰიჩკოკი მოგვიანებით „ჩრდილო-დასავლეთის გავლით“-ში დახვეწავდა.“ თუმცა, ის მაინც კინემატოგრაფიული მოთხრობის ოსტატობის ნიმუშია.