ალფრედ ჰიჩკოკის ფილმები სერიული მკვლელების შესახებ: რეიტინგი და გავლენა

„ძაბულობის ოსტატის“ სახელით ცნობილი ალფრედ ჰიჩკოკი ამერიკული კინოს ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე საყვარელი რეჟისორია, რომლის ფილმოგრაფია ისეთ ლეგენდარულ ნამუშევრებს მოიცავს, როგორებიცაა „ჩრდილო-დასავლეთით ჩრდილოეთით“, „ფსიქო“ და „ჩიტები“. მისმა ინოვაციურმა მეთოდებმა გზა გაუხსნა თანამედროვე თრილერებსა და საშინელებათა ფილმებს; მარტინ სკორსეზე, ბრაიან დე პალმა, დევიდ ლინჩი, მ. ნაიტ შიამალანი და სხვა თანამედროვე ავტორები მას საკუთარ შთაგონებად ასახელებენ. მაშინ, როცა საშინელებათა ფილმების სხვა რეჟისორები ზებუნებრივზე ამახვილებდნენ ყურადღებას, ჰიჩკოკი ადამიანთა შორის ჩადენილ ბნელ საქმეებზე იყო ორიენტირებული. ამგვარად, კინომოყვარულებმა ჰიჩკოკს უნდა უმადლოდნენ რამდენიმე პოპულარული კინო-ტროპის, მათ შორის სერიული მკვლელების ქვეჟანრის, შექმნისთვის. მაგალითად, ფილმები, როგორიცაა „კრავების დუმილი“ და „ზოდიაქო“, ჰიჩკოკის შიშის მზარდი გრძნობისა და ზოგადი შფოთის ოსტატური ასახვიდან იღებს სათავეს. პირველი მათგანი 1991 წელს გამოსვლისას The Hollywood Reporter-ის მიერ შეფასდა, როგორც „ფსიქო-დრამა უმაღლესი ჰიჩკოკისეული ხარისხის“. მაგრამ ჰიჩკოკის ვრცელი ფილმოგრაფიის გათვალისწინებით, რომელი მისმა ფილმმა წარმოშვა სერიული მკვლელების კატეგორია, ისეთი, როგორსაც დღეს ვიცნობთ? წინ წარმოგიდგენთ ჰიჩკოკის სრულ „სერიული მკვლელების“ პორტფოლიოს, რეიტინგით. აღიარებულია, რომ „ფსიქო“ არ არის სერიული მკვლელების ფილმი. მისი ანტაგონისტი, ნორმან ბეიტსი (ენტონი პერკინსი), რამდენიმე ადამიანს კლავს, მაგრამ მას არ გააჩნია ის სისტემატური მეთოდოლოგია, რაც სერიულ მკვლელებს ახასიათებთ. გარდა ამისა, ის არ ნადირობს თავის მსხვერპლებზე, როგორც ამას სერიული მკვლელი გააკეთებდა. მისი პირველი მკვლელობები, სავარაუდოდ, დედამისი და მისი საყვარელი, იმიტომ ჩაიდინა, რომ ეს უკანასკნელი ბეიტსის დედასთან ურთიერთობას უშლიდა ხელს. ამის შემდეგ, ბეიტსი იმდენად განადგურებულია თავისი საქციელით, რომ პერიოდულად მისი მესაკუთრე, სასტიკი დედის პიროვნებაში გადადის. დედამისის მსგავსად ჩაცმული, ის კლავს ნებისმიერ ქალს, რომელიც მოსწონს, მათ შორის მარიონ კრეინს (ჯანეტ ლი). ამგვარად, ბეიტსი შემთხვევით წააწყდება თავის მსხვერპლებს, ნაცვლად იმისა, რომ მათ ეძებდეს, როგორც ამას ზოდიაქოს მკვლელი ან „ოქროს შტატის მკვლელი“ აკეთებდნენ. თუმცა, „ფსიქომ“ – და ბეიტსმა, როგორც პერსონაჟმა – უდავოდ მოახდინა გავლენა სლეშერისა და სერიული მკვლელების ქვეჟანრებზე. ბეიტსის ფსიქოლოგიური არასტაბილურობა, შემაშფოთებელი ქცევა და ახალგაზრდა ქალების დამიზნება, ყველაფერი სრულად ესადაგება ტიპური სერიული მკვლელის ტენდენციებს. გარდა ამისა, ბეიტსი ნაწილობრივ დაფუძნებული იყო ცნობილ სერიულ მკვლელ ედ გეინზე, რომლის ცხოვრება და დანაშაულები ცოტა ხნის წინ განიხილეს რაიან მერფის Netflix-ის ანთოლოგიური სერიის „მონსტრი“ მესამე სეზონში. ბეიტსის მსგავსად, გეინიც, სავარაუდოდ, დედაზე იყო შეპყრობილი და მისი სიკვდილის შემდეგ, ცდილობდა მისი გაცოცხლება თავისი მკვლელობებით. ამგვარად, „ფსიქო“ შთაგონებული იყო სერიული მკვლელით და თავად იქცა შთაგონებად სერიული მკვლელების შესახებ მრავალი ფილმისთვის. ჰიჩკოკის ყველა ფილმიდან, „სიგიჟე“ უდავოდ ყველაზე საკამათოა. 1972 წლის ფილმში რეჟისორი მშობლიურ ლონდონში ბრუნდება, რათა მოგვითხროს სერიული მკვლელის ისტორია, რომელიც სასტიკად აუპატიურებს და კლავს თავის მსხვერპლებს. მაშინ, როცა ჰიჩკოკის ძალადობრივი სცენები ადრე მხოლოდ იგულისხმებოდა („ფსიქოს“ შხაპის სცენა ცნობილია იმით, რომ მოჭრილი იყო ისე, რომ ფარავდა რეალურ ძალადობასა და სიშიშვლეს), „სიგიჟე“ დანაშაულების გამოსახვისას პირდაპირია, რამაც გამოიწვია დაპირისპირება, რომელიც დღემდე გრძელდება. „ქალებში, რომლებმაც ძალიან ბევრი იცოდნენ“ (The Women Who Knew Too Much) კინომეცნიერი ტანია მოდლესკი წერს, რომ „სიგიჟის“ ნახვის შემდეგ, ბევრმა ჰიჩკოკი მოხუცი კაცად მიიჩნია, რომელიც ქალთა მიმართ ძალადობით იყო შეპყრობილი. ჰიჩკოკის ბიოგრაფმა, დონალდ სპოტომაც კი აღნიშნა, რომ ჰიჩკოკმა კარიერა გაუპატიურებაზე ფიქრში გაატარა, მაგრამ ვერ შეძლო ამ აქტის ჭეშმარიტი გამოსახვა, სანამ 1970-იანი წლების დასაწყისში ცენზურა არ შემსუბუქდა, რამაც „სიგიჟე“ შესაძლებელი გახადა. თუმცა, მოდლესკი ამ ფილმის უფრო კომპლექსურ ხედვას გვთავაზობს. ერთი მხრივ, ის აღიარებს, რომ ჰიჩკოკის ფილმოგრაფია მუდმივად აჩვენებს თავშეკავებას და ზოგჯერ ქალურობის მიმართ ზიზღსაც კი. მეორე მხრივ, ის ასევე აღნიშნავს, რომ ჰიჩკოკის ქალი პერსონაჟები ხშირად ყველაზე კეთილები და უდანაშაულოები არიან, რაც მაყურებელს უპირველეს ყოვლისა მათთან იდენტიფიცირებას უბიძგებს. ამგვარად, სერიული მკვლელის მთავარ პერსონაჟად ქცევით და ამით მაყურებლის იძულებით, რომ მასთან იდენტიფიცირდეს (როგორც ვლადიმერ ნაბოკოვი და ფიოდორ დოსტოევსკი აკეთებენ „ლოლიტაში“ და „დანაშაული და სასჯელში“, შესაბამისად), ჰიჩკოკი არა მხოლოდ დისკომფორტს იწვევს მაყურებელში, არამედ ამ ზიზღს შიგნით აქცევს. მოკლედ, „სიგიჟე“ მისი ყველაზე სასტიკი ფილმია, რომელიც ადამიანის ბოროტებისკენ მიდრეკილების ყველაზე გროტესკულ ასპექტებსაც კი უსვამს ხაზს. ჰიჩკოკი იმდენად ცნობილია თავისი გვიანდელი ნამუშევრებით, რომ ადვილია დაგვავიწყდეს, მისი პირველი სრულმეტრაჟიანი ფილმები მუნჯი კინო იყო. „შამპანურთან“ (1928) და „შანტაჟთან“ (1929) ერთად, „მდგმური: ლონდონის ნისლის ამბავი“ (1927) რეჟისორის ცხრა შემორჩენილი მუნჯი ფილმიდან ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილია (მეათე, „მთის არწივი“ [1926], „დაკარგულ ფილმად“ ითვლება). ეს 1927 წლის საშინელებათა-თრილერი ხელახლა განიხილავს ჯეკ მფატრავის ისტორიას, ცნობილი სერიული მკვლელის, რომელიც 1888 წელს ლონდონის უაიტჩეპელის რაიონში მოქმედებდა. მიუხედავად იმისა, რომ „მდგმური“ პირდაპირ არ ასახელებს თავის მთავარ პერსონაჟს ჯეკ მფატრავად, პარალელები გასაოცარია. ისევე, როგორც რეალურმა, ჯერ კიდევ ამოუცნობმა სერიულმა მკვლელმა, ძირითადად სექს-მუშაკებსა და მოწყვლად ქალებს უმიზნებდა (მართლაც, ისტორიკოსმა ჰალი რუბენჰოლდმა დამაჯერებელი მტკიცებულებები წარმოადგინა, რომ ყველა