„ანგელოზის გული“: ალან პარკერის ბნელი და საკამათო შედევრი

ალან პარკერის 1987 წლის ფილმი „ანგელოზის გული“ ერთდროულად მომხიბვლელი და გარყვნილია. მაიკლ სერესინის მშვიდი, პროფესიონალური კინოოპერატორის ნამუშევარი ერთ-ერთი საუკეთესოა, რასაც საშინელებათა ფილმში ოდესმე ნახავთ, ხოლო ფილმს დამატებით კლასს მატებს რობერტ დე ნიროს ყოფნა იდუმალი ქველმოქმედის, ლუ საიფრის როლში. „ანგელოზის გული“ გამოვიდა იმ დროს, როდესაც ამერიკულ კინოთეატრებში ზრდასრულთა სექსუალურობა უფრო ღიად იკვლევდა. 1981 წელს „ორმაგმა ვნებამ“ (Body Heat) სექსუალური საზღვრები გააფართოვა, ხოლო საშინელებათა ფილმებმა გრძნეულება ხელოვნებად აქცია ისეთ ნამუშევრებში, როგორიცაა „კატის ხალხი“ (Cat People) და „შიმშილი“ (The Hunger). ბრაიან დე პალმას „ორმაგი“ (Body Double) კინოთეატრებში 1984 წელს გამოვიდა, ხოლო რიჩარდ მარკანდის „დაკბილული ზღვარი“ (Jagged Edge) – 1985 წელს. თუმცა, ნამდვილი სენსაცია ადრიან ლაინის 1986 წლის ფილმი „9½ კვირა“ იყო, კიმ ბეისინგერისა და მიკი რურკის მონაწილეობით. ეს ფილმი კონკრეტულად იმას ეხებოდა, თუ როგორ იკვლევდნენ ორი ზრდასრული ადამიანი თავიანთ ვნებებსა და სექსუალურ მიდრეკილებებს დასახელებული პერიოდის განმავლობაში. რურკს უკვე ნათამაშები ჰქონდა „ორმაგ ვნებაში“ (Body Heat), ხოლო მისმა როლმა „9½ კვირაში“ იგი გრძნეული კინოს სექსუალურ ვარსკვლავად დაამკვიდრა. ის იდეალურად შეეფერებოდა „ანგელოზის გულს“, გადახლართულ და ბნელ დეტექტიურ ამბავს ეშმაკისა და დაკარგული მომღერლის ვინაობის შესახებ, რომელიც 1950-იან წლებში ვითარდება. „ანგელოზის გული“ აღსანიშნავი იყო თავისი ძალადობრივი იდეებითა და უხეში, ზღვარსგადასული სექსუალურობით; რურკის კერძო დეტექტივს რომანი აქვს თინეიჯერ გოგონასთან, რომელსაც ლიზა ბონეტი განასახიერებს. ფილმი მისი გამოსვლისას ოდნავ სკანდალური იყო და თავდაპირველად MPAA-სგან X რეიტინგი მიიღო. ალან პარკერს მოუწია რურკისა და ბონეტის სექსუალური სცენიდან ათი წამის ამოჭრა, რათა მიეღო დისტრიბუტორებისთვის უფრო მისაღები R რეიტინგი. ეს დიდი სისულელე იყო. თუმცა, როჯერ ებერტმა „ანგელოზის გულს“ სამნახევარი ვარსკვლავი მიანიჭა და აღწერა, როგორც „გრძნეული და გარყვნილი“ (დადებითი კონოტაციით). მას მოეწონა ფილმის ექსტრემალური ბუნება. „ანგელოზის გულის“ სიუჟეტი დამაბნეველი და გადახლართულია, მისი ტონი კი ჭუჭყიანი, ოფლიანი და წინა ღამის სისხლის ლაქებით დაფარული. რურკი განასახიერებს კერძო დეტექტივს, ჰარი ენჯელს, რომელსაც ლუ საიფრი ქირაობს დაკარგული მომღერლის, ჯონი ფავორიტის მოსაძებნად (ეს სახელები უნდა გიყვარდეს). ლუ საიფრს აქვს შეწეული თმა, გრძელი, წვეტიანი ფრჩხილები და მეფისტოფელისებური ნაპერწკალი თვალებში. დიდი ძალისხმევა არ დაგჭირდებათ იმის გასაგებად, რომ „ლუ საიფრი“ „ლუციფერს“ ჟღერს. ჰარის გამოძიება მიჰყავს ლუიზიანას ნესტიან ქალაქ ალჟირში, ნიუ ორლეანის მახლობლად. იქ ის ესაუბრება მარგარეტს (შარლოტა რემპლინგი), დაკარგული მამაკაცის ცოლს, ისევე როგორც მის მამას, იტანს (სტოკერ ფონტელიუ). ის ასევე პოულობს დაკარგული მამაკაცის ქალიშვილს (სხვა ქალისგან), იდუმალ თინეიჯერ ეპიფანი პრუდფუტს (ბონეტი). ჰარი და ეპიფანი იწყებენ უცნაური რომანტიკული მიზიდულობის განვითარებას. „ანგელოზის გულში“ ცნობილი სექსუალური სცენა მოიცავდა ჰარისა და ეპიფანის სექსს, რა დროსაც მათზე გაჟონილი სახურავიდან წყალი წვეთავს. მათი სქესობრივი აქტის დროს წყალი – კოშმარული გაგებით – სისხლად იქცევა და წყვილი ეროტიკულ შეხვედრას სისხლში დაფარული აგრძელებს. ამ სცენასთან დაკავშირებით ებერტი დამცველობით იყო განწყობილი. მან აღნიშნა, რომ დე ნიროს შესრულება ფილმის დასაწყისში მომავალი მოვლენების ინდიკატორი იყო და დაწერა: „სცენა შეესაბამება მთელ ფილმს, რომელიც გრძნეული და გარყვნილია. დე ნიროს პერსონაჟი ქმნის ტონს თავისი ბასრი, წვეტიანი ფრჩხილებითა და ელეგანტური შავი კოსტუმებით. დე ნიროს ალბათ სიამოვნებდა პერსონაჟისთვის მომზადება: ის იყენებს მოვლილ შავ წვერს, შეწეულ თმას და განათებისა და მაკიაჟის ხრიკებს, რათა უცნაურად დაემსგავსოს მარტინ სკორსეზეს, მის საყვარელ რეჟისორს. იმის გათვალისწინებით, რასაც საბოლოოდ ვიგებთ პერსონაჟის შესახებ, ეს ბოროტი ხარკია.“ უკვე მიხვდით სიუჟეტის მოულოდნელ შემობრუნებას? როჯერ ებერტს ასევე ჰქონდა მიკი რურკის აღწერის ფერადი მანერა, ის წერდა: „რურკი ფილმის ცენტრს იკავებს, როგორც არეული საწოლივით ძალადობრივი ფიგურა. სხვა არცერთ მსახიობს, შესაძლოა საფრანგეთის ჟერარ დეპარდიეს გარდა, არ შეუქმნია ასეთი კარიერა, რომ ყოფილიყო ასეთი დაუდევარი. ის გამოიყურება გაუპარსავი, დაუბანელი, ნაბახუსევზე და სასოწარკვეთილი, და ეს ფილმის დასაწყისშია, სანამ ყველაფერი გაფუჭდება. ბოლოს ის ადამიანია, რომლის ნერვებიც შველას ითხოვს.“ (ალან პარკერს, სხვათა შორის, სძულდა მიკი რურკთან მუშაობა.) „ანგელოზის გულის“ საბოლოო მოულოდნელობები მრავლადაა და აზრს მხოლოდ მას შემდეგ იძენს, რაც მათზე ცოტა ხანს იფიქრებთ. გამოძიების სექციების დროს, ფილმი მხოლოდ კოშმარის ლოგიკას მიჰყვება, როდესაც ადამიანები მარჯვნივ და მარცხნივ მკვდრები ჩნდებიან. ებერტმა აღნიშნა, რომ რეჟისორი ალან პარკერი მიჩვეული იყო ამგვარ ესთეტიკურ გადამეტებულობას, რადგან გადაღებული ჰქონდა ისეთი ფილმები, როგორიცაა „შუაღამის ექსპრესი“ (Midnight Express). მისი ესთეტიკა 1980 წელს მუსიკალურ დრამა „ფეიმშიც“ (Fame) იყო წარმოდგენილი. 1982 წელს პარკერმა გადაიღო, შესაძლოა, მისი საუკეთესო ფილმი, „პინკ ფლოიდი: კედელი“ (Pink Floyd: The Wall), სიურეალისტური მუსიკალური ეპოსი, რომელიც ამავე სახელწოდების კონცეპტუალური ალბომიდან იყო ექსტრაპოლირებული. პარკერის შემდეგი ნამუშევარი „ანგელოზის გულის“ შემდეგ იყო 1988 წლის რასიზმის კრიმინალური დრამა „მისისიპის ცეცხლი“ (Mississippi Burning) ჯინ ჰეკმენისა და უილიამ დეფოს მონაწილეობით. როგორც ჩანს, „ანგელოზის გულთან“ დაკავშირებული ნებისმიერი სტიგმა ერთ წელზე ნაკლებ დროში გაქრა, რადგან „მისისიპის ცეცხლი“ ოსკარის ფავორიტი იყო, ნომინირებული შვიდ ოსკარზე, მათ შორის საუკეთესო ფილმისთვის.