„ბეჭდის საძმო“: რატომ რჩება პიტერ ჯექსონის საუკეთესო ნამუშევრად „ბეჭდების მბრძანებლის“ ტრილოგიიდან?

ელრონდის საბჭო, ცნობილი სცენა, სადაც შუახმელეთის მკვიდრნი ერთად მსჯელობენ, რა ბედი ეწიოს ერთ ბეჭედს, ჯ.რ.რ. ტოლკინს 15,000 სიტყვა დასჭირდა აღსაწერად. თუმცა, ეს გაჭიანურებული კამათი უბრალო კინკლაობაა რეალურ დებატებთან შედარებით: რომელია პიტერ ჯექსონის „ბეჭდების მბრძანებლის“ ფილმებიდან საუკეთესო? „ორი კოშკი“ ჰელმის უფსკრულის ადრენალინით სავსე სიდიადით გამოირჩევა, ხოლო „მეფის დაბრუნებაში“ კინოს ისტორიაში საუკეთესო მომენტია, სადაც ცეცხლმოკიდებული კაცი კლდიდან ხტება. მაგრამ ჩემი აზრით, „ბეჭდის საძმოს“ ვერაფერი სჯობს. როდესაც ჯექსონი და მისი გუნდი ახალ ზელანდიაში, ჰოლივუდის ყოვლისმომცველი თვალისგან მოშორებით იღებდნენ ფილმს, არავინ აღიქვამდა მათ სერიოზულად. ბორომირის სიტყვებით რომ ვთქვათ, ეს იყო სიგიჟე. უფრო დიდი შანსი გექნებოდათ ბარად-დურში მორგულის დანის გარეშე გასეირნების, ვიდრე ტოლკინის ძველმოდური პროზის, რომელიც სავსე იყო ფრაზებით, როგორიცაა „გილ-გალადისა და ელენდილის ლაშქრები არნორში შეგროვდნენ“, საყურებელ კინოდ ქცევის. თუმცა, ეს სკეპტიციზმი საწვავი იყო პროდუქციისთვის: შეგიძლიათ იგრძნოთ ის ურგენტიზმი, ჯექსონის ჟინი, დაემტკიცებინა მათთვის, რომ ცდებოდნენ, ყოველ ცალკეულ კადრში. ავიღოთ საწყისი საექსპოზიციო სცენები ჰობიტონში, სადაც განდალფი ჯერ ბილბოს, შემდეგ კი ფროდოს ესაუბრება. ქაღალდზე: არსებითი, მაგრამ მშრალი ინფორმაციის ნაკადი, რომელიც ყველაფერს მომავლისთვის ამზადებს და ფსონებს აწესებს. ეკრანზე: აბსოლუტურად ამაღელვებელი მასალა, რომელიც გადადის ნამდვილად შემზარავი საშინელების (შავი მხედარის მოჩვენებითი გამოხტომა, როდესაც განდალფი ჩრდილებიდან გადმოდის) და ნამდვილად სასაცილო კომედიის („მე არ მითვალთვალებდა“) მომენტებს შორის. კამერის მოძრაობები და კუთხეები ხშირად აშკარად არაბლოკბასტერულია; „ბრეინდეადის“ პიტერ ჯექსონი კვლავ აქ არის, რომელიც თავისი მსახიობების სახეებისკენ მიფრინავს, ახლო ხედებს იღებს, საფრთხესა და საიდუმლოებას ქმნის. სანამ ბეგ-ენდს დატოვებთ, თქვენ უკვე ოსტატის ხელში ხართ. „ბეჭდის საძმო“ არის ფილმი, რომელიც ყველაზე მეტად ტკბება თავისი ფანტასტიკური ატრიბუტიკით. მეორე ფილმის დაწყების დროისთვის შუახმელეთი ომშია. მაგრამ „ბეჭდის საძმო“ გვაძლევს სრულყოფილად ორკესტრირებული ესკალაციის მღელვარებას. ვიწყებთ ფროდოთი და სემით, რომლებიც სიმინდის ყანაში მიდიან. შემდეგ ოთხნი არიან, ნაცნობ, მაგრამ დაძაბულ ქალაქში (ვიზუალური გეგი ბრის კარზე, სადაც ჰობიტის სიმაღლისა და ადამიანების სიმაღლის სათვალთვალო ჭრილია, როგორც სასაცილო, ასევე ნიშანია იმისა, რომ ჰობიტები ნელ-ნელა ღრმა წყალში შედიან). რივენდელში და საძმოს შევსების დროისთვის, თქვენ უკვე გქონდათ წარმოუდგენელი 90-წუთიანი სამოქმედო ფილმი, ცხენებით დევნით, ხმლებით ბრძოლით და ნაზგულებთან მრავალჯერადი შეტაკებით. და მაინც, წინ იგივე დრო გაქვთ, სავარაუდოდ, საგის უდიდესი სცენით, მორიას მაღაროებით, რომელიც გიგანტურ განვითარებას იმსახურებს. „მეფის დაბრუნებას“ შესაძლოა ჰყავდეს ჯადოქარი, რომელიც სინათლის სხივს ესვრის ღამურა-დრაკონების ფარას. თუმცა, „ბეჭდის საძმო“ არის ფილმი, რომელიც ყველაზე მეტად ტკბება თავისი ფანტასტიკური ატრიბუტიკით. ფლეშბეკებისა და ბრის ხალხის გარდა, მთელ ფილმში მხოლოდ ორი ადამიანია — და ერთ-ერთი მათგანი, არაგორნი, ცოცხალი შესახედაობის 87 წლისაა. დანარჩენები არიან ბანჯგვლიანფეხა ჰობიტები, მოძველებული ჯუჯები, ზეციური ელფები და ხშირწვერა ჯადოქრები. მეორე კუთხეში: ორკები, გობლინები, ნანგრევებად ქცეული აჩრდილი-მეფეები ჯოჯოხეთურ ცხენებზე ამხედრებული და მათრახიანი დემონი ცათამბჯენის ზომის (იმის შესახებ, თუ რამდენად დიდი უნდა იყოს ბალროგი, იხილეთ Reddit). ჯექსონს ადვილად შეეძლო გზა აერია ასეთი მძაფრი სამყაროს შექმნაში (იხ.: „ერაგონი“, „მეფის სახელით“, „ვორკრაფტი“ და, ფაქტობრივად, ნებისმიერი სხვა ფილმი, რომელიც 2003 წლის შემდეგ „ბეჭდების მბრძანებლის“ მიბაძვას ცდილობს). მაგრამ სასწაულებრივად, ჯექსონი არასოდეს ვარდება ხაზად-დუმის მეტაფორული ხიდიდან, გვაქცევს ჩართულებს და არა დამცინავებს იმ მომენტშიც კი, როდესაც განდალფი ხსნის, რომ ყველა ჩიტის ნდობა არ შეიძლება. Wētā-ს პრაქტიკულ და ციფრულ ეფექტებს, ჰოვარდ შორის მუსიკასა და არაჩვეულებრივ სცენარს შორის, „ბეჭდის საძმო“ უზადოა; ეს არის ერთი მომხიბვლელი მომენტი მეორის მიყოლებით. როგორ ახერხებს განდალფი დაბადების დღის წვეულებაზე ბილბოს წინაშე ბეგ-ენდში გამოჩენას, რაც ჰობიტს აოცებს, როდესაც ის ბეჭედს იხსნის? ამას მნიშვნელობა არ აქვს: ჯექსონმა იცის, რომ მაგია იმაშია, რასაც არ ხსნი. ცალკეული, ეს პერსონაჟები საკულტოა. ერთად, ისინი მაგიურია. ასობით ათასი სიტყვაც კი ვერ აღწერს ამ ფილმის ყველა სიხარულს: როგორ ამცირებს ის მასშტაბს ისევ, მთავრდება არა დიდი ბრძოლით, არამედ ინტიმური სცენით ტბის პირას; როგორ იგრძნობა მთელი ეს ამბავი შემოდგომასავით, ხელშესახები სევდის გრძნობით, როდესაც თითოეულ მოჯადოებულ ბიომს ვტოვებთ; როგორ იგრძნობა თითოეული არსება სრულიად უნიკალურად (მორიას გამოქვაბულებში ნანახი ლოცვითი მანტისის სახის გობლინი 2001 წლიდან მოსვენებას არ მაძლევს). მაგრამ დავასრულოთ მსახიობების მოხსენიებით. იენ მაკკელენი, რომლის განდალფსაც შეუძლია გატიროს თვალების დახუჭვითაც კი, სამართლიანად იყო ნომინირებული ოსკარზე, მაგრამ წააგო ჯიმ ბროდბენტთან, რომელიც ჯონ ბეილის როლს ასრულებდა „ირისში“ (პერსონაჟი, რომელმაც, ჩვენი ცოდნით, ნულოვანი კოსპლეი შთააგონა). ელაიჯა ვუდი და შონ ესტინი ფროდოსა და სემის როლებში დაუყოვნებლივ სასიამოვნო წყვილს ქმნიან. ვიგო მორტენსენი სასწაულმოქმედი არაგორნია, რომელიც ერთ წუთს ნაზად მღერის ელფურ ენაზე, მეორე წუთს კი...