ჩაკი: ორი ფილმის ფილოსოფიური განსხვავება და ერთი საშინელებათა ხატი

ორიგინალური „ჩაილდს პლეის“ (Child’s Play) და მისი რიმეიქის განსხვავება იდეალურად შეიძლება შეჯამდეს თითოეული ფილმის ერთი მომენტით. 1988 წელს, საშინელება მაშინ იწყება, როდესაც კარენი აცნობიერებს, რომ ჩაკი საათობით ლაპარაკობდა... ელემენტების გარეშე. ეს არის ფილმის კივილი: „ოჰ, არა. ეს რაღაც ცოცხალია და ჩვენ გვძულს.“ 2019 წელს კი საშინელება მაშინ იწყება, როდესაც Buddi-ის თოჯინა უკავშირდება ჭკვიანი სახლის სისტემას და იწყებს განათების, მუსიკის, მანქანებისა და სამზარეულოს ტექნიკის მართვას – არა იმიტომ, რომ ის ბოროტია, არამედ იმიტომ, რომ უკეთესი არ იცის. ერთი გაცხადება ამბობს: „მკვლელი უარს ამბობს სიკვდილზე.“ მეორე კი ამბობს: „ჩვენ ბავშვის სათამაშოს ადმინისტრატორის წვდომა მივეცით.“ ორიგინალი გვაძლევს ბოროტებას განზრახვით და შავი მაგიით. რიმეიქი კი გვაძლევს შემთხვევით ბოროტებას: ცუდ სასწავლო მონაცემებს, ნულოვან ზედამხედველობას და კორპორატიულ გულგრილობას. რატომღაც, ველურად და უპასუხისმგებლოდ, ორივე გზა მიდის ერთსა და იმავე კოშმარამდე: წითელთმიან თოჯინამდე კომბინეზონში, რომელიც საშინელებათა ჟანრის მეფეებთან ერთად დგას... და ცდილობს სიკვდილამდე დაგჭრას. ამიტომ, დღეს ჩვენ განვიხილავთ მსგავსებებს, განსხვავებებს და ყველაფერს მათ შორის, როდესაც ვადარებთ 1988 წლის „ჩაილდს პლეის“ მის 2019 წლის რიმეიქს. არ შეცდეთ: ჩაკი საშინელებათა ხატია... ისეთი, რომელიც საერთოდ არ უნდა არსებობდეს. საბავშვო თოჯინა, რომელიც სატვირთოს მძღოლივით იგინება, მოზრდილებს სამზარეულოს ჭურჭლით კლავს და ენდის სახელობის ბავშვს ფსიქოლოგიურად აწამებს, ხუმრობის ობიექტი უნდა იყოს და არა ფრენჩაიზი. ქაღალდზე, „ჩაილდს პლეი“ საშინელებათა ფილმის პაროდიას ჰგავს. და მაინც, უბრალო თავდაჯერებულობის, ერთგულებისა და შემზარავი ოსტატობის წყალობით, ის არა მხოლოდ მუშაობდა. ის გახდა 80-იანი წლების ბოლოს ერთ-ერთი ყველაზე საკულტო საშინელებათა ფილმი, რომელმაც საფუძველი ჩაუყარა ფრენჩაიზს, რომელმაც გადაიტანა ტონალური ცვლილებები, სტუდიური ბრძოლები, პირდაპირ-ვიდეო გაგრძელებები, სატელევიზიო სერიალი და მთელი თაობა, რომელმაც აბსოლუტურად უკეთ უნდა იცოდეს, ვიდრე თოჯინას ენდოს. ის, რაც ჩაკის მომხიბვლელს ხდის, მხოლოდ ის არ არის, რომ ის ხალხს კლავს, არამედ ის, თუ როგორ არსებობს ის საშინელებათა ლანდშაფტში. ის არ არის ჩუმი ძალა, როგორც მაიკლ მაიერსი. ის არ არის არასწორად გაგებული ტრაგიკული მონსტრი. ის არის სრულფასოვანი ფსიქოპატი პიროვნებით, ხასიათით და იმდენად დიდი ეგოთი, რომ სათამაშოების თაროს შეავსებს. ორიგინალური ფილმი ჩაკის წარმოგვიდგენს, როგორც უხეშს, სასტიკს, მოუთმენელს და სამყაროზე განრისხებულს იმის გამო, რომ ის ჩამოსხმულ პლასტმასშია გამომწყვდეული. ის ურჩხულია და მან ეს იცის. უარესი, მას ეს უყვარს. წინ მივიწევთ 2019 წლისკენ, ჰოლივუდმა გადაწყვიტა განეახლებინა კოშმარი თაობისთვის, რომელიც გაიზარდა სმარტფონებზე, ჭკვიან სახლებზე და მზარდ გაცნობიერებაზე, რომ ტექნოლოგია ყოველთვის გვისმენს. შემოდის „ჩაილდს პლეი“ (2019), რიმეიქი, რომელიც არა მხოლოდ გადატვირთავს ჩაკის, არამედ ფუნდამენტურად გადააწყობს მას. გაქრა ვუდუ, სულის გადაცემა და სერიული მკვლელი, რომელიც სათამაშოს სხეულიდან ლანძღვა-გინებას ისვრის. მათ ადგილას: ხელოვნური ინტელექტი, კორპორატიული დაუდევრობა, Bluetooth კავშირი და მკვლელი თოჯინა, რომელსაც არც ისე ძალიან სურს მსოფლიოს მართვა, რამდენადაც სასოწარკვეთილად სურს იყოს ვიღაცის საუკეთესო მეგობარი. აქ ხდება ეს შედარება საინტერესო და რთული. ეს ფილმები გამოყოფილია არა მხოლოდ 31 წლით. ისინი გამოყოფილია ფილოსოფიით. ერთი ეხება ბოროტებას, რომელიც უარს ამბობს სიკვდილზე. მეორე კი ეხება ბოროტებას, რომელიც შემთხვევით არის დაპროგრამებული. ერთი თავის მკვლელ თოჯინას აღიქვამს, როგორც გამოუსწორებელ არსებას, რომელიც უნდა განადგურდეს. მეორე კი თავის მკვლელ თოჯინას აღიქვამს, როგორც ტრაგიკულ გაუმართაობას. ისინი იზიარებენ სახელს, ხატს და დანას, მაგრამ ისინი ფუნდამენტურად განსხვავებული მხეცები არიან, რომლებიც ძალიან განსხვავებული სახის საშინელებებს ისახავენ მიზნად. ეს შედარება რეალურად არ ეხება ნოსტალგიას, პრაქტიკულ ეფექტებს CGI-ის წინააღმდეგ, ან ვუდუს ტექნოლოგიის წინააღმდეგ. ეს ეხება განზრახვას. მზადაა თუ არა საშინელებათა ფილმი იყოს ბოროტი, მახინჯი და არაკომფორტული? თუ ურჩევნია იყოს ჭკვიანი, აქტუალური და ცოტა უსაფრთხო? რატომღაც, ჩაკის ორივე ვერსია ერთსა და იმავე დანას ატარებს, მაგრამ მხოლოდ ერთს უჩნდება მისი გამოყენების სურვილი. ის, რაც 1988 წლის „ჩაილდს პლეის“ ასე ეფექტურს ხდის, არის ის, რომ ის არასოდეს ექცევა თავის პრეამბულას, როგორც ხუმრობას, მიუხედავად იმისა, რომ სრულად ესმის მისი აბსურდულობა. ფილმი ყველაფერს სერიოზულად აღიქვამს. მისი საწყისი მომენტები ამყარებს მკაცრ სერიოზულობას: სერიული მკვლელი გარბის ჩაბნელებულ ჩიკაგოს ქუჩებში, სისხლდენის დროს ასრულებს სასოწარკვეთილ ვუდუს რიტუალს სულის გადასარჩენად. მაყურებლისთვის არ არის თვალის ჩაკვრა. მხოლოდ მითოლოგია, წესები და შედეგები. სწორედ ეს ერთგულება აძლევს მაყურებელს საშუალებას, მიიღოს ისეთი სასაცილო რამ, როგორიცაა მოლაპარაკე სათამაშო დანით. ბრედ დურიფის შესრულება ჩარლზ ლი რეის როლში არის ფილმის მფეთქავი გული. მისი ხმოვანი მუშაობა ჩაკის როლში არის ველური, გაბრაზებული და არაპროგნოზირებადი. ეს არ არის მიმზიდველი ბოროტმოქმედი, რომელიც მემებს მისდევს. ის არის ხაფანგში მყოფი ცხოველი, შეშინებული ადამიანობის დაკარგვისა და განრისხებული ბავშვზე, რომელიც უნდა გამოიყენოს გადარჩენისთვის. იუმორი მოდის პერსონაჟიდან და არა გიმიკებიდან. ჩაკი სასაცილოა იმიტომ, რომ ის საშინელი ადამიანია მსოფლიოში ყველაზე ცუდ სხეულში, და არა იმიტომ, რომ სცენარს სურს, რომ მან სტენდ-აპი გააკეთოს. (ჯერ არა. მაგრამ მე გადავუხვიე თემას.) ორიგინალური ფილმის ერთ-ერთი უდიდესი ძალა არის თავშეკავება. დიდი ხნის განმავლობაში ჩაკი არ მოძრაობს. ის არ ლაპარაკობს. ის არ ხუმრობს. დაძაბულობა იზრდება არყოფნითა და ირიბი მინიშნებებით. ენდის მზარდი სასოწარკვეთილი მცდელობები, გააფრთხილოს მოზრდილები, ტრაგიკულად ჟღერს, და არა...