„დარაჯების“ (Watchmen) ცოცხალი მოქმედების ადაპტაციის მცდელობა, შესაძლოა, კომიქსების ფილმების ისტორიაში ყველაზე დიდი რისკი იყო. ეს არ იყო მხოლოდ საყვარელი სუპერგმირული ისტორია. ეს იყო სუპერგმირების დეკონსტრუქცია, რომელიც ფართოდ მიიჩნეოდა ხელშეუხებლად. შემდეგ რეჟისორმა ზაკ სნაიდერმა გადაწყვიტა, თითქმის კადრი-კადრ გადაეტანა ის ეკრანზე. მაგრამ შეეძლო თუ არა ფილმს ნამდვილად აღებეჭდა ამ ამბის სული? რა უნდა ექნათ პრაქტიკულად გადაუღებელი დასასრულისთვის? და მზად იყო თუ არა მაყურებელი ასეთი სუპერგმირული ფილმისთვის 2009 წელს? მოგწონთ თუ არა, „დარაჯები“ რჩება ერთ-ერთ ყველაზე ამბიციურ (და საკამათო) კომიქსების ფილმად. ამ განცხადებით ახალს არაფერს ვამბობთ; ეს ბევრს უთქვამს, მაგრამ „დარაჯები“ – რომელიც DC Comics-ის მიერ გამოიცა და შექმნა მწერალმა ალან მურმა და მხატვარმა დეივ გიბონსმა – შესაძლოა, ყველა დროის საუკეთესო კომიქსების ისტორია იყოს. თორმეტნაწილიანი სერია ვითარდება ჩვენსას მსგავს სამყაროში, თუმცა ალტერნატიული ისტორიით, რომელიც მოიცავს კოსტიუმირებულ სუპერგმირებს. ის დაიწყო ქუჩის დონის „ფხიზლები“ (vigilantes) ჯგუფით, რომლებიც ცნობილი იყვნენ როგორც „მინიტმენები“ (Minutemen), შემდეგ კი შემთხვევით გაჩნდა დოქტორი მანჰეტენი (Doctor Manhattan), ღმერთის მსგავსი არსება, რომლის არსებობამაც მსოფლიო პოლიტიკა შეცვალა. მისმა ჩარევამ ვიეტნამის ომში ამერიკის გამარჯვება გამოიწვია, რამაც რიჩარდ ნიქსონს უფლება მისცა, გაეუქმებინა საპრეზიდენტო ვადების შეზღუდვები და 80-იან წლებშიც პრეზიდენტად დარჩენილიყო. მიუხედავად ამისა, საზოგადოებრივი აზრი სუპერგმირების წინააღმდეგ შემობრუნდა და ისინი 1977 წელს კანონგარეშე გამოცხადდნენ. ისტორია იწყება 1985 წლის ოქტომბერში ედუარდ ბლეიკის, იგივე კოსტიუმირებული „ფხიზლის“ კომიკოსის (The Comedian) მკვლელობით. ის ასევე მუშაობდა მთავრობისთვის და მოახდინა ჯონ კენედის მკვლელობა. ერთ დროს მური ფიქრობდა გამოეყენებინა Charlton Comics-ის უკვე არსებული პერსონაჟები, რომელიც DC-მ ცოტა ხნის წინ შეიძინა. მოკლული გმირი იქნებოდა „მშვიდობისმყოფელი“ (Peacemaker) – პერსონაჟი, რომელსაც ახლა ჯონ სინა თამაშობს ფილმებსა და სერიალებში. სათაური იქნებოდა: „ვინ მოკლა მშვიდობისმყოფელი?“ (Who Killed the Peacemaker?). მაგრამ DC-ს სურდა, რომ მურს საკუთარი პერსონაჟები შეექმნა. ერთადერთი ჯერ კიდევ აქტიური „ფხიზელი“, რორშახი (Rorschach), იძიებს კომიკოსის მკვლელობას. ამ პროცესში ის კვლავ დაუკავშირდება ყოფილ გმირებს, მათ შორის დოქტორ მანჰეტენს; ადრიან ვეიდტს, იგივე ოზიმიანდიაზს (Ozymandias), მსოფლიოს ყველაზე ჭკვიან ადამიანს; ლორი ჯუსპეჩიკს (Laurie Juspeczyk), რომელმაც დედისგან „აბრეშუმის სპექტრის“ (Silk Spectre) მანტია მიიღო; და დენიელ დრაიბერგს (Daniel Dreiberg), მდიდარ კაცს, რომელმაც თავდაპირველ „ღამის ბუს“ (Nite Owl) სთხოვა, მისი ადგილი დაეკავებინა. ის არსებითად ბეტმენია ბავშვობის ტრავმის გარეშე. დაძაბულობა იზრდება. მანჰეტენი მარსზე მიდის, ოზიმიანდიაზი მკვლელობის მცდელობას გადაურჩება, რორშახი დაპატიმრებულია და მსოფლიო ბირთვული ომის ზღვარზეა. გაურკვეველია, აქ უბრალოდ „ფხიზლების“ მკვლელი მოქმედებს, თუ კომიკოსის სიკვდილი უფრო დიდი შეთქმულების ნაწილია. მურის გმირები ყველა რაღაცნაირად არასრულყოფილები არიან. რორშახი გაუწონასწორებელია, კომიკოსი იყო სასტიკი მონსტრი, ხოლო დოქტორი მანჰეტენი, მიუხედავად მისი ღვთაებრიობისა, ემოციურად დაშორებული, მორალურად განცალკევებული და შემაშფოთებელია პირად ცხოვრებაში. პერსონაჟების დამუშავება მოიცავს სექსუალურ დისფუნქციას და წარუმატებელ ურთიერთობებს. პერსონაჟების ადამიანური თვისებები და ის ფაქტი, რომ ეს ყველაფერი ჩვენთვის ცნობილ სამყაროში ხდება, მას დამაჯერებელს და მკაცრს ხდის, მაშინაც კი, როდესაც დიდი სუპერგმირული მომენტებია. შემდეგ კი ეს ყველაფერი საშინელ მორალურ დილემამდე მიდის. „დარაჯები“ ხელოვნების გენიალური ნიმუშია და ხელშეუხებელ, დამოუკიდებელ შედევრად უნდა მიჩნეულიყო... ამიტომ, რა თქმა უნდა, ფილმის უფლებები 1986 წელს, სერიის გამოსვლის შუა პერიოდშივე იქნა შეძენილი. პროექტი Fox-ში დაფუძნდა და პროდიუსერმა ლორენს გორდონმა მურს სთხოვა სცენარის დაწერა. მან უარი თქვა. ამიტომ გორდონმა მიმართა სემ ჰამს, რომელიც ახლახან მუშაობდა ტიმ ბარტონის „ბეტმენის“ სცენარზე. ჰამმა წარმოადგინა სცენარი, რომელიც მეტწილად საკმაოდ ერთგული იყო ორიგინალი მასალის. მან დაამატა გარკვეული მოქმედებები, მათ შორის გახსნის სცენა, რომელიც მოიცავდა ტერორისტულ სიტუაციას თავისუფლების ქანდაკებასთან, და შეცვალა დასასრული. ტერი გილიამი დათანხმდა ფილმის რეჟისორობაზე და ჩარლზ მაკკეონს სცენარის დახვეწა დაავალა. Fox-მა „დარაჯები“ 1991 წელს გაუშვა. გილიამმა ის Warner Bros.-ში გადაიტანა. ისინი მხოლოდ 25 მილიონი დოლარის ბიუჯეტს გამოყოფდნენ, ხოლო გილიამის ხედვას 100 მილიონი სჭირდებოდა. ამიტომ მან დატოვა პროექტი და გადაწყვიტა, რომ კონცეფცია გადაუღებელი იყო. 2001 წელს გორდონმა „დარაჯები“ Universal Pictures-ში გადაიტანა, სადაც დევიდ ჰეიტერი – რომელიც ახლახან მუშაობდა ბრაიან სინგერის „იქს-ადამიანების“ სცენარზე – დაიქირავეს სცენარისტად და რეჟისორად. ჰეიტერი ერთგული დარჩა ორიგინალური მასალის, მაგრამ, ისევ და ისევ, დასასრული შეიცვალა. Universal-ში შემოქმედებითი პრობლემები იყო. განიხილებოდა Revolution Studios-ში გადასვლა, მაგრამ Revolution დაიშალა. „დარაჯები“ Paramount-ში გადავიდა. მაიკლ ბეი განიხილებოდა რეჟისორად. დარენ არონოფსკი დაიქირავეს, შემდეგ კი მან დატოვა პროექტი „შადრევანის“ გადასაღებად. პოლ გრინგრასმა შეცვალა იგი. შემდეგ Paramount-მა პროექტი გაუშვა. გორდონმა ის Warner Bros.-ში დააბრუნა... და ამჯერად, მათ შეძლეს მისი შექმნა. ტიმ ბარტონი დაინტერესებული იყო რეჟისორობით, მაგრამ სხვა რეჟისორი აირჩიეს: ზაკ სნაიდერი, რომელმაც სტუდია ახლახან მოხიბლა გრაფიკული რომანის „300“-ის ადაპტაციით. სნაიდერმა იგივე მიდგომა გამოიყენა „დარაჯების“ მიმართ, რაც იყო