კარგ დოკუმენტურ ფილმებზე საუბარი მარტივია და თუმცა ისინი იშვიათად იმარჯვებენ სალაროებში, მათ მაინც განიხილავენ ისევე, როგორც მხატვრულ ფილმებს (უბრალოდ, უფრო ნაკლები კრიტიკოსი), და აფასებენ ისეთ დაჯილდოებებზე, როგორიცაა ოსკარი. ამგვარად, კარგი ნამუშევრები განიხილება და გარკვეულ ყურადღებას იპყრობს. ცუდი კი ან სწრაფად მოდის და მიდის, ან საერთოდ არ ტოვებს რაიმე კვალს, და ზოგჯერ მათი დავიწყება ჯობია. ამიტომ, ბოდიშს გიხდით რამდენიმე ძველის (პლუს ერთი, რომელიც ამ სტატიის დაწერის მომენტში საკმაოდ ახალია) ამოთხრისთვის, რადგან ზოგიერთი მათგანი საკმაოდ ბუნდოვანია. შესაძლოა, არსებობს უფრო უარესები, რომლებიც უფრო მეტად დავიწყებულია, ან უბრალოდ არ უნახავს ამ ყველაფრის ავტორს (მას 1000-ზე მეტი სრულმეტრაჟიანი დოკუმენტური ფილმი აქვს ნანახი, სხვათა შორის), მაგრამ ქვემოთ მოყვანილი ყველა მათგანი, ნებისმიერ შემთხვევაში, თავის არიდებად ღირს. ეს „გამარჯვებული ბილეთი“ უნდა ყოფილიყო, რადგან D.B. კუპერის ამბავი უსასრულოდ მომხიბვლელია, მაგრამ ისე, რომ თქვენ ნამდვილად ვერ შეაფასებთ, თუ ყველაფერი, რაც ამ ისტორიის შესახებ იცით, „D.B. კუპერის საიდუმლოშია“ მოცემული. კუპერის ვინაობა კვლავ უცნობია, აქედან მომდინარეობს სათაურში „საიდუმლო“, მან გაიტაცა დიდი ოდენობის ფული თვითმფრინავის გატაცების შემდეგ, ბორტზე ყოფნისას გადმოხტა და მას შემდეგ ოფიციალურად არავის უნახავს. პირდაპირი პასუხების გარეშეც კი, ეს საინტერესო უნდა ყოფილიყო. გადახედეთ, მაგალითად, როგორ აქცია დევიდ ფინჩერმა ზოდიაქოს მკვლელის უშედეგო ძიება „ზოდიაქოში“ საინტერესოდ. თუმცა, „D.B. კუპერის საიდუმლო“ ისეთი მოსაწყენია, როგორც კი ძირითად ინფორმაციას წარმოადგენს და შემდეგ თითქმის 90 წუთის განმავლობაში ერთფეროვნად გრძელდება. ამ ფილმის ნაცვლად ჯობია კუპერის შესახებ კარგად გაკეთებული YouTube ვიდეო ნახოთ (მაგალითად, LEMMiNO-ს, რომელიც ნახევარ საათზე ნაკლებია და ბევრად უფრო შინაარსიანი და მიმზიდველია). არ აგვერიოს 2019 წლის სტივენ კინგის ამავე სახელწოდების სამეცნიერო ფანტასტიკის/ჰორორის/თრილერის რომანში, 2012 წლის „ინსტიტუტი“ არის დოკუმენტური ფილმი ალტერნატიული რეალობის თამაშზე. თუმცა, შეიძლება ითქვას, რომ ორივე გარკვეულწილად სამეცნიერო ფანტასტიკასთან და საიდუმლოსთან არის დაკავშირებული, მაგრამ სავარაუდოდ უფრო მეტი აღფრთოვანება იყო იმის მიმართ, თუ საით შეიძლება წასულიყო „ინსტიტუტი“ (2012), ვიდრე საბოლოოდ წავიდა, რადგან როდესაც პასუხები გაიცემა, ისინი იმედგამაცრუებელია. „ინსტიტუტის“ ყურების შემდეგ არა მხოლოდ გრჩებათ შეგრძნება, რომ ის დაბნეული იყო, არამედ ისიც, რომ მან პრაქტიკულად თქვენი დრო დაიკარგა. ამ ალტერნატიული რეალობის თამაშში არც თუ ისე ბევრი რამ არის, და ფილმი მთლიანობაში დაბნეულად არის სტრუქტურირებული და წარმოდგენილი, თუმცა არა იმგვარად, რომ ამაღელვებელი ან განსაკუთრებით საინტერესო იყოს. ის უფრო გამაღიზიანებლად დამაბნეველია, და „ინსტიტუტის“ ყურების შემდეგ არა მხოლოდ გრჩებათ შეგრძნება, რომ ის დაბნეული იყო, არამედ ისიც, რომ მან პრაქტიკულად თქვენი დრო დაიკარგა, არასოდეს ზრუნავდა იმაზე, რომ რაიმე აზრი ჰქონოდა. ზოგი 2040-ს შეუფასებელ დოკუმენტურ ფილმს დაარქმევს, ან შესაძლოა მომხიბვლელსაც კი, მაგრამ არა, ის უგემოვნოა. ის ჰგავს „მოუხერხებელ სიმართლეს“ (An Inconvenient Truth), მაგრამ მას სურს იყოს გლობალური დათბობის უფრო ოპტიმისტური ხედვა, აქცენტით იმაზე, თუ როგორ შეიძლება მისი მოგვარება. მისი განზრახვები შეიძლება კარგი იყოს, მაგრამ შესრულება იმდენად არასწორი ჩანს, განსაკუთრებით დეიმონ გამუსთან ერთად, რომელიც საკუთარ თავს დოკუმენტურ ფილმში ათავსებს, და მთელი ფილმის განმავლობაში უცნაური ნაზავია დამამცირებელი და შესაძლოა გულუბრყვილო ადამიანისა. არის „ყველაფერი კარგად იქნება“ განცდა, რომელიც გარკვეულ მომენტში იძულებითი და დამღლელია. 2040-ის უმეტესობა ყალბად ჟღერს, და პრეზენტაციის ენერგიული, მსუბუქი ან „სახალისო“ მცდელობები მუდმივად უკუშედეგს იძლევა. სხვაგვარად რომ ვთქვათ, თუ გლობალური დათბობის მიმართ სკეპტიკურად ხართ განწყობილი, 2040 არ დაგარწმუნებთ. და თუ გჯერათ, რომ ის ხდება, იგრძნობთ, რომ ქადაგების მსმენელთა ნაწილი ხართ, მაგრამ თქვენს მქადაგებელს ყელი სტკივა, მიკროფონი გამორთულია, და მისი იუმორის ყველა მცდელობა დაუსაბუთებელი და უხერხულია (შესაძლოა ცოტა შემზარავიც კი), ასე რომ, შეიძლება იკითხოთ, რატომ ხართ ჯერ კიდევ მის მრევლში. ძნელად თუ შეიძლება მას ფილმი ეწოდოს, რადგან ის მხოლოდ ერთ საათზე ცოტა მეტი გრძელდება და ბოლო ათწლეულის განმავლობაში Netflix-ზე უაზროდ გადაყრილი მრავალი სათაურიდან ერთ-ერთია. „Hello, Privilege. It’s Me, Chelsea“ სათაურიდანვე აჩენს კითხვებს. სათაურის შუაში წერტილის ქონა თავისთავად უკვე წყეულია, მაგრამ ამის გარდა, არის სათაურის დანარჩენი ნაწილი. სულ ესაა. ეს არის ფილმი სახელად „Hello, Privilege. It’s Me, Chelsea“. ეს არის მიმოხილვა. ეს არის კრიტიკა. არა, ნამდვილად არა. ჩელსი აქ არის ჩელსი ჰენდლერი, რომელიც ყველაზე ცნობილია როგორც გვიან ღამის თოქ-შოუს წამყვანი, და ეს დოკუმენტური ფილმი მას თეთრი პრივილეგიის შესწავლაში აჩვენებს. ეს არის თემა, რომელიც სხვადასხვა მიზეზის გამო ადამიანებს მაშინვე მოაშორებს, მაგრამ მისი საინტერესოდ ან თვითკრიტიკული გზით, გულწრფელად/მართლად გაკეთება შეიძლებოდა, მაგრამ აქ ასე არ არის. „Hello, Privilege. It’s Me, Chelsea“ არაფოკუსირებულია და საბოლოოდ ძალიან ცოტას ამბობს; იმაზე ნაკლებსაც კი, ვიდრე მოსალოდნელია, როდესაც მას მხოლოდ 64 წუთი აქვს რაღაცის სათქმელად. მაგრამ ის თითქმის არაფერს ამბობს. ალბათ ამიტომაც მხოლოდ სამი-ოთხი ადამიანი ალაპარაკდა მასზე, როდესაც ის