„გალერეისტი“: უგემური ხელოვნება და გაცვეთილი სატირა

„გალერეისტი“, რეჟისორ კეთი იანის მესამე სრულმეტრაჟიანი ფილმი, ენდი უორჰოლის შესაფერისი ციტატით იწყება: „ხელოვნება არის ის, რისი მოგვარებაც შეგიძლია“. მიუხედავად იმისა, რომ ეს განცხადება ნამდვილად შეესაბამება ამ ამბავს ხელოვნების გალერეის, მისი კლიენტურის, ხელოვნების კრიტიკოსების და სხვების შესახებ, ის კიდევ უფრო ზუსტად აღწერს თავად „გალერეისტს“. სამყაროში, სადაც უკვე გვინახავს ისეთი ფილმები, როგორებიცაა „კვადრატი“, „ხავერდოვანი ბენზოხერხი“, „ხელოვნების სკოლის საიდუმლოებები“, „გამოსავალი საჩუქრების მაღაზიიდან“ და მრავალი სხვა ფილმი, რომელიც დასცინის ხელოვნების სამყაროს აბსურდსა და პრეტენზიულობას, თითქოს იანს სურს, რომ კიდევ ერთი სატირული ნამუშევრით გამოძვრეს, რომელიც თანამედროვე ხელოვნებას ეხება, მაგრამ არაფერს ამბობს ახალს, რაც ადრე არ მოგვისმენია. მიუხედავად ძლიერი სამსახიობო გუნდისა და ჭკვიანური კონცეფციისა, „გალერეისტი“ არც მძაფრი კრიტიკაა და არც წარმატებული კომედია – ეს უბრალოდ უგემური ხელოვნებაა. ნატალი პორტმანი პოლინა პოლინსკის როლს ასრულებს, მაიამიში მდებარე გალერეის მფლობელს, რომელიც ოდესღაც ავტომობილების სერვის-ცენტრი იყო. გალერეა ფინანსურ სირთულეებს განიცდის და იმედოვნებს, რომ უცნობი მხატვრის, სტელა ბერჯესის (და'ვაინ ჯოი რენდოლფი) უახლესი გამოფენა დაეხმარება, თუმცა სიტუაცია არცთუ სახარბიელოა. როდესაც პოპულარული ონლაინ ხელოვნების კრიტიკოსი, დალტონ ჰარდბერი (ზაკ გალიფიანაკისი), გალერეას სტუმრობს, პოლინა და დალტონი კამათობენ. მიუხედავად იმისა, რომ ეს ბიზნესისთვის ცუდად უნდა მოქმედებდეს, დალტონი საბოლოოდ წყალზე ცურდება და სტელას ერთ-ერთ ნამუშევარზე ეხება, რის შედეგადაც კვდება. ნაცვლად იმისა, რომ ხელისუფლებას შეატყობინოს, პოლინა გადაწყვეტს სხეული ხელოვნებად გამოაცხადოს, რაც მის ასისტენტს, კიკის (ჯენა ორტეგა) აღაშფოთებს. რა თქმა უნდა, გამოფენა უდიდეს წარმატებას აღწევს, რაც პოლინასა და კიკის აიძულებს, ეს ნამუშევარი გაყიდონ, გალერეიდან გაიტანონ და სისხლიანი ხელებიდან თავი დააღწიონ. ეს მოიცავს დახმარების მიღებას პოლინას მდიდარი ყოფილი ქმრისგან (სტერლინგ კ. ბრაუნი), ჭკვიანი ხელოვნების დილერისგან (ქეთრინ ზეტა-ჯონსი) და პოტენციური ხელოვნების მყიდველისგან (დანიელ ბრიული), ამავდროულად ცდილობენ თავი აარიდონ დალტონის შეკითხვებით სავსე შეყვარებულს (ჩარლი XCX). მოახერხებენ თუ არა პოლინა და კიკი ამ ხელოვნების ნიმუშ-გვამის მოშორებას, თუ ციხეში აღმოჩნდებიან და, რაც კიდევ უფრო უარესია, დაკარგავენ ხელოვნების სამყაროში დარჩენილ ნებისმიერ სანდოობას? „გალერეისტი“ გიჟური იდეით იწყება, რომელიც შეცდომების ამ კომედიის გასაგრძელებლად დამაჯერებლობის ზღვარს ცდება. როგორც კი ბუზები ზუზუნს იწყებენ და დალტონის გარშემო სისხლი გუბდება, ძნელი დასაჯერებელია, რომ ხელოვნების ყველაზე გამოუცდელ ფანებსაც კი არ გაუჩნდებოდათ კითხვები მომხდარის შესახებ. ის, თუ რამდენად შორს მიდის ეს ამბავი ყოველგვარი დაძაბულობისა და ვინმეს მხრიდან წინააღმდეგობის გარეშე, კიდევ უფრო აღმაშფოთებელია. „გალერეისტს“ სურს, დაგვარწმუნოს, რომ საშიშროება ახლოსაა, მაგრამ ის ვერ გვაიძულებს ერთი წამითაც კი ვიდარდოთ, რომ ხელოვნების სამყაროს ამ პრივილეგირებული ადამიანებისთვის ყველაფერი ცუდად დასრულდება. ამასთან დაკავშირებით, „გალერეისტი“ ხელოვნების სამყაროს შესახებ არაფერს ამბობს საინტერესოს, რაც აქამდე არ ყოფილა წარმოდგენილი. გრეგ არაჩის თანამედროვე ხელოვნების კრიტიკაც კი, „მე შენი სექსი მინდა“, რომელიც ასევე წელს „სანდენსის“ კინოფესტივალზე შედგა, უფრო მძაფრი იყო. იანისა და ჯეიმს პედერსენის მიერ დაწერილი ამბავი, უფრო შორს არ მიდის, ვიდრე იმის ჩვენება, თუ რამდენად სასაცილოები შეიძლება იყვნენ თანამედროვე ხელოვნების მოყვარულები, რამდენად ეგოცენტრულები არიან ისინი ხშირად, და როგორ, როგორც უორჰოლმა თქვა, ყველაფერს შეიძლება ხელოვნება უწოდო. არ იქნებოდა რთული ამ საკმაოდ მარტივი შეხედულებისგან თავის არიდება, თუ „გალერეისტი“ მაინც სასაცილო იქნებოდა, მაგრამ ის არასოდეს აღწევს რამდენიმე ხითხითზე მეტს, ძირითადად თავისი პერსონაჟების აბსურდულობისა და ამბის გაჭიანურების სიგიჟის წყალობით. კიდევ უფრო უცნაურია ის, თუ როგორ ცდილობს „გალერეისტი“ თითქოს რაღაცის თქმას იმის შესახებ, თუ როგორ შეიძლება შავკანიანი მხატვრები საკუთარი ნამუშევრებით მარგინალიზებულნი გახდნენ, რადგან და'ვაინ ჯოი რენდოლფის სტელა ხშირად გვერდზეა მიჩენილი და უყურებს, როგორ აკეთებენ პოლინა და მისი გუნდი მის ნამუშევარზე ყველაფერს, რაც მოესურვებათ. ისინი ცვლიან მას, ცდილობენ გაყიდონ და აღწერილობას უცვლიან, ყველაფერს სტელას თანხმობის გარეშე. თითქოს „გალერეისტი“ ამას ფილმის უფრო ფართო განცხადებად ამზადებს, მაგრამ ის ამ შანსს ფლანგავს და სტელას საკუთარ გამოფენაზე უბრალო დეკორაციად აქცევს. რაც შეეხება სამსახიობო გუნდს, პერსონაჟების უმეტესობა გაზვიადებულ კარიკატურებად არის წარმოდგენილი. გალიფიანაკისი ამას კარგად ახერხებს, რადგან სასაცილოობა ნაწილობრივ მისი, როგორც „ნაკლებად კრიტიკოსი კრიტიკოსის“ არსის ნაწილია, და ის საკმაოდ მხიარულობს პორტმანთან დაპირისპირებით თავის ერთადერთ სცენაში. რენდოლფი ასევე ძლიერია, როგორც მხატვარი, რომელიც ეჭვქვეშ აყენებს თავის ნიჭს, რადგან სხვები მის ნამუშევარს ისე ამუშავებენ, როგორც მას არ განუზრახავს. ასევე, ყველა სცენას იპარავს ქეთრინ ზეტა-ჯონსის მარიანი, რომელიც მაინც როგორღაც აბალანსებს ამ ამბავს, რადგან ყველა დანარჩენი თავმოჭრილი ქათმებივით დადის (ან ხელოვნების გალერეის მუშაკებივით მკვდარი ზაკ გალიფიანაკისით ხელში). მაგრამ დანარჩენი მსახიობები ზედმეტად სასაცილოები და კლიშეებში ჩარჩენილები არიან, რომ სრულად ეფექტურები იყვნენ. პორტმანის პოლინა სიღრმის ნიშნებს ავლენს, რადგან ვიცით, რომ ის იბრძვის და ამ გალერეას ვერ შეინარჩუნებდა ორლანდოს ტუნის მეფისგან განქორწინების ფულის გარეშე. მოკლედ ვხედავთ ჯენა ორტეგას კიკის ფენებსაც, რომელიც