გორ ვერბინსკის „წარმატებები, გაერთე, არ მოკვდე“: ქაოტური გზავნილი მომავლიდან

გორ ვერბინსკის უამრავი სათქმელი აქვს ახალგაზრდა თაობისთვის და ის არ აპირებს მოკლედ მოჭრას. „კარიბის ზღვის მეკობრეების“ ტრილოგიის რეჟისორი, მეთიუ რობინსონის („სიყვარული და მონსტრები“, „დორა და ოქროს დაკარგული ქალაქი“) გადატვირთული სცენარის მიღმა, გამოდის ხელოვნური ინტელექტის გადამდები გამოყენების, სოციალური მედიის ხელით პლანეტის დეგრადაციისა და სკოლებში იარაღით ძალადობის წინააღმდეგ. რა თქმა უნდა, ეს ყველაფერი ურთიერთდაკავშირებულია, მაგრამ ფილმში „წარმატებები, გაერთე, არ მოკვდე“, ისინი მხოლოდ ცალკეული ეპიზოდების სახით არის განხილული, გამაღიზიანებელი, „ბუმერული“, ცას შემოჩივლის მსგავსი იუმორით, რაც მთელ პროექტს უსასრულოს ხდის. მართალია, ფილმს საკმაოდ ბევრი თავხედური ხიბლი აქვს, მაგრამ ის, რაც მასში კარგია, უმეტესწილად იკარგება გაურკვეველი მიზნებისკენ მიმართულ ველურ მცდელობებსა და სცენარში, რომელიც ხშირად უხვევს მთავარ ხაზს, ნაცვლად იმისა, რომ მიმართულება შეინარჩუნოს. სემ როკველი, როგორც ყოველთვის, დამაჯერებლად თამაშობს მომავლიდან მოსულ პოტენციურად შეშლილ კაცს, ხოლო ჰეილი ლუ რიჩარდსონიც მყარ მხარდაჭერას უწევს, მაგრამ „წარმატებები, გაერთე, არ მოკვდე“ ზედმეტად თვითკმაყოფილი და თავის ქებისკენ მიდრეკილია როგორც თავისი ბანალური იუმორით, ისე იმით, რასაც თითქოს აკრიტიკებს. რაც ფილმში სახალისოა, ეს მისი სამყაროს შექმნის ლაბირინთული სტილია. ის, რაც მარტივი სიუჟეტით იწყება – გვიან ღამით შეშლილი კაცი ლოს-ანჯელესის „ნორმის სასადილოში“ შევარდება და აპოკალიფსზე ქადაგებს – იქცევა ზოგჯერ იმპულსურ, უცნაურ დევნად დროის წინააღმდეგ, რათა მსოფლიოს აღსასრული შეჩერდეს. პრობლემა ის არის, რომ მთავარი სიუჟეტი გამუდმებით წყდება უკანა ისტორიებით, რომელთაგან თითოეული ცალკეული ფილმის მასალად გამოდგებოდა და ყველა მათგანი „შავი სარკის“ იაფი ასლის შთაბეჭდილებას ტოვებს. როდესაც მომავლიდან მოსული კაცი (როკველი) ჩნდება, ჭუჭყიან, გამჭვირვალე პლასტმასის პონჩოში, რომელშიც სადენების ქსელი და იდუმალი, ამოტიკტიკებული საათი აქვს მაჯაზე, ის მაშინვე იწყებს მსოფლიოს პრობლემების საწინააღმდეგოდ ლაპარაკს. ვერბინსკი ამას ადასტურებს ხალხით სავსე „ნორმის“ სასადილოს ჩვენებით, სადაც თითქმის ყველა უაზროდ, გაუთავებლად სქროლავს ტიკტოკსა თუ ინსტაგრამზე. კაცის გზავნილი ნათელია: მომავალში კაცობრიობა იმდენად ლობოტომირებულია ტექნოლოგიით, რომ მოსახლეობის ნახევარი სხვადასხვა „დომინოს ეფექტის“ შედეგად დაიღუპა. გარემო განადგურებულია, ხოლო დარჩენილები იმდენად მოწყვეტილნი არიან თავიანთ ტელეფონებს, რომ ვერც კი აცნობიერებენ, რამდენად გაუარესდა მდგომარეობა. მიუხედავად იმისა, რომ როკველი სასაცილოა ფილმის საწყის კადრებში, როდესაც შემთხვევით საკვებს ჭამს და მობილურ ტელეფონებს წყლის დოქებში ყრის, მისი ნათქვამი იმდენად გაჟღენთილია უფროსი თაობის ცინიზმით, რომ მისი სერიოზულად აღქმა თითქმის შეუძლებელია. მიუხედავად ამისა, მისი გზავნილი (საბოლოოდ) საკმაოდ კარგად გადაიცემა. ეს მისი 117-ე მოგზაურობაა დღევანდელ ლოს-ანჯელესში და ის დარწმუნებულია, რომ მნახველთა გარკვეული კომბინაცია იქნება სწორი შერწყმა, რათა ეფექტურად შეაჩერონ ცხრა წლის ბიჭი სინგულარობის შექმნაში ხელოვნური ინტელექტის სისტემის მეშვეობით, რომელიც, როგორც ამბობენ, გაანადგურებს ცივილიზაციას ისე, როგორც ჩვენ ვიცით. რამდენიმე ზომიერად სახალისო თავგადასავლის ფონზე, კაცი აკომპლექტებს გუნდს, რომელშიც შედიან, სხვათა შორის, ინგრიდი (რიჩარდსონი), ბავშვთა წვეულებების უცნაური ანიმატორი, რომელსაც მაკიაჟი სახეზე ჩამოსდით; მარკი და ჯენეტი (მაიკლ პენია და ზაზი ბითზი), ორი საშუალო სკოლის მასწავლებელი, რომლებიც ერთმანეთს არ უგებენ; სიუზანი (ჯუნო ტემპლი), მწუხარებით სავსე მარტოხელა დედა; და სკოტი (ასიმ ჩაუდრი), გაბრაზებული Uber-ის მძღოლი. ყველას აქვს ძალიან კონკრეტული მოტივაცია, რათა ბედისწერის იმედით შეუერთდნენ კაცს მის განწირულ მისიას, და ყველას სხვადასხვა დონის ინტრიგა ახლავს, მაგრამ „მაგნოლიას“ მსგავსი სტრუქტურა ფილმს საკმარისი ენერგიით წინსვლაში ხელს არ უწყობს. ფილმი გადაჭარბებულად გრძელია, რაც ყველაზე აშკარად საბოლოო, კატასტროფულ აქტში ჩანს, რომელიც ანადგურებს ნებისმიერ სიმპათიას, რაც მანამდე იყო დაგროვილი. კერძოდ, სიუზანის უკანა ისტორია უკიდურესად არასწორად არის მიმართული. მას შემდეგ, რაც მან შვილი სკოლაში სროლის შედეგად დაკარგა, სიუზანი აღმოჩნდება უაღრესად საიდუმლო ექსპერიმენტულ ლაბორატორიაში, რომელიც მკვდრებს კლონირების პროცედურის მეშვეობით აცოცხლებს. აქ მრავლად არის კრიტიკა იარაღის ინდუსტრიისა და იმ პოლიტიკის მიმართ, რომელიც ხელს უწყობს იარაღის გამოყენებას და უგულებელყოფს მოწყვლად ბავშვებს, რაც სრულად გამართლებული და მართებულია. მაგრამ ზოგჯერ ვერბინსკი და რობინსონი თავიანთ რისხვას მსხვერპლებისკენ მიმართავენ, ნაცვლად იმ სისტემებისა, რომლებიც უზრუნველყოფენ, რომ სიუზანის მსგავსი ადამიანები გააგრძელებენ ტანჯვას. აქ დაახლოებით შვიდი სხვადასხვა საინტერესო ფილმია ჩაფლული, მაგრამ არცერთ მათგანს არ ექცევა სათანადო ყურადღება. ეს ყველაფერი ძალიან გაფანტული და იმედგამაცრუებელია. იგივე ითქმის სოციალური მედიის მიმართ ზოგად დამოკიდებულებაზეც. დიახ, ჩვენ ზედმეტად ვართ დამოკიდებულნი ამ „სათამაშოებზე“, მაგრამ იმის დაშვება, რომ ეს „დღევანდელი ბავშვების“ პრობლემაა და არა მიზანმიმართული, კაპიტალისტური ძალისხმევა, რომ მუდმივად მიჯაჭვულები ვიყოთ მათზე, ნიშნავს ტყის ხეების გამო ვერ დანახვას. მიუხედავად ამისა, ფილმი არ იკვლევს, თუ რატომ არიდებენ თავს ბავშვები ასე ჯიუტად რეალობას. შეიძლება თუ არა ეს გამოწვეული იყოს სხვადასხვა (სხვ.) პრობლემებით? ფილმი სახალისოდ სატირიზებს სამყაროს, რომელიც ასე მოშლილია და, როგორც ჩანს, სწრაფად მიიწევს ტექნო-ავტორიტარიზმისკენ, მაგრამ ის არ არის საკმარისად ზუსტი, რათა ეფექტურად მიაღწიოს თავის მიზანს.