ჰოლივუდში ებრაული იდენტობის წაშლა: ეს პროგრესი კი არა, დავიწყებაა
სტატია განიხილავს ჰოლივუდში იდენტობის წარმოდგენის საკამათო საკითხებს, კერძოდ, ებრაული იდენტობის უგულებელყოფას. ავტორი იშველიებს ოდესა აზიონის შემთხვევას ფილმ „ღრმა ჭრილობებიდან“ (Deep Cuts), სადაც მექსიკელი-ებრაელი პერსონაჟის, ზოი გუტიერესის, როლიდან აზიონი (რომელიც ებრაელია) მხოლოდ მექსიკური წარმოშობის არქონის გამო გაათავისუფლეს. მსგავსი ინციდენტი მოხდა „დიდი პირის“ (Big Mouth) მისის პერსონაჟთან დაკავშირებითაც. სტატია აკრიტიკებს მიდგომას, სადაც პერსონაჟის ებრაული წარმომავლობა უმნიშვნელოდ ითვლებ
როცა მექსიკელი პერსონაჟის ებრაული იდენტობა უმნიშვნელოდ მიიჩნევა, ეს პროგრესი კი არა, წაშლაა.
ოდესა აზიონმა ცოტა ხნის წინ განაცხადა, რომ ის გამოეთიშებოდა რომან „ღრმა ჭრილობებზე“ (Deep Cuts) დაფუძნებულ მომავალ ფილმს. როგორც ჩანს, ზოი გუტიერესის როლზე მისი შერჩევამ სოციალურ მედიაში დიდი აღშფოთება გამოიწვია იმის გამო, რომ პერსონაჟი ნახევრად მექსიკელია, აზიონი კი საერთოდ არ არის მექსიკელი.
ამ ამბავზე TheWrap-ის სტატიაში მოყვანილი იყო რამდენიმე ადამიანის მოსაზრება, რომლებიც X-ზე (ყოფილი Twitter) აზიონის კასტინგს აკრიტიკებდნენ: ერთმა თქვა: „ახლავე გეტყვით, რომ ათასობით ლამაზი, ნიჭიერი და მგზნებარე მექსიკელი მსახიობი ელოდება თავის დიდ შანსს... თეთრკანიანი ქალის მიერ ამ შესაძლებლობის მოპარვა დღევანდელ პოლიტიკურ კლიმატში არა მხოლოდ ამაზრზენია, არამედ გულდასაწყვეტიც.“ მეორემ მელისა ბარერა და ეისა გონსალესი ბევრად უკეთეს არჩევნად მიიჩნია ამ როლისთვის, „თეთრკანიან ოდესა აზიონთან შედარებით“, რადგან ორივე მექსიკური წარმოშობისაა.
არცერთ ციტირებულს არ უხსენებია, რომ მიუხედავად იმისა, რომ პერსონაჟი ნახევრად მექსიკელია, ის ნახევრად ებრაელიც არის. ოდესა აზიონი კი ებრაელია.
შემდეგ, მას შემდეგ რაც აზიონმა როლზე უარი თქვა, 100-ზე მეტმა ლათინოამერიკელმა შემოქმედმა, მათ შორის ევა ლონგორიამ და ჯონ ლეგუიზამომ, ღია წერილი გაუგზავნეს ჰოლივუდს, სადაც შეაქეს აზიონი პროექტიდან გასვლისთვის და დაგმეს სისტემა, რომელმაც ის თავდაპირველად შეარჩია, აღნიშნეს რა, რომ ამან „შემაშფოთებელი ტენდენცია გამოავლინა“. ვეთანხმები წერილში მოცემულ ბევრ მოსაზრებას ჰოლივუდში ლათინოამერიკელთა უკეთესი წარმოდგენის საჭიროების შესახებ. მაგრამ რაც შეეხება „ღრმა ჭრილობების“ კასტინგის ამ კონკრეტულ შემთხვევას, წერილში არ იყო ნახსენები, რომ პერსონაჟი ნახევრად ებრაელია და აზიონიც ებრაელია. რატომ ითვლება პერსონაჟის მექსიკური ნაწილი გადამწყვეტად, ხოლო მისი ებრაული ნაწილი იმდენად უმნიშვნელოდ, რომ ხსენებასაც კი არ იმსახურებს? რატომ არის მექსიკელი მსახიობი უფრო კვალიფიციური (თუ უფრო ღირსი?) ვიდრე ებრაელი მსახიობი, რომ შეასრულოს ნახევრად ებრაელი, ნახევრად მექსიკელი პერსონაჟის როლი?
მსგავსი ინციდენტი მაგონებს Netflix-ის სერიალ „დიდი პირის“ (Big Mouth) პერსონაჟ მისის ფორმან-გრინვალდთან დაკავშირებით. მისის პერსონაჟი იყო ნახევრად შავკანიანი და ნახევრად ებრაელი. მას სამი სეზონის განმავლობაში ახმოვანებდა ჯენი სლეიტი (რომელიც ებრაელია, მაგრამ არა შავკანიანი). 2020 წელს, ჯორჯ ფლოიდის გარდაცვალების შემდეგ, როლზე ახალი მსახიობი აიო ედებირი (რომელიც შავკანიანია, მაგრამ არა ებრაელი) აიყვანეს. ნიკ კროლმა (იმ დროისთვის სერიალის თანაშემქმნელი და აღმასრულებელი პროდიუსერი) X-ზე (მაშინდელ Twitter-ზე) დაწერა: „ჩვენ შევცდით, ჩვენი პრივილეგიები თავისთავად ცხად მოცემულობად მივიჩნიეთ და ვცდილობთ, მომავალში უკეთესად მოვიქცეთ.“
რატომ ითვლება „უკეთესად“ პერსონაჟის ებრაული ნაწილის წაშლა მისი შავკანიანი ნაწილის სასარგებლოდ? მისი არამაებრაელი მსახიობით ჩანაცვლება აშკარა გზავნილს გაუგზავნის, რომ პერსონაჟის ებრაულ ნახევარს მნიშვნელობა არ აქვს.
განვმარტავ, რომ არანაირი პრობლემა არ მექნებოდა, თუ „ღრმა ჭრილობებში“ თავდაპირველად ლათინოამერიკელი მსახიობი იქნებოდა შერჩეული, ან თუ აიო ედებირი იქნებოდა ორიგინალური მისის „დიდ პირში“. ბრედლი კუპერის მიერ ლეონარდ ბერნშტეინის და ჰელენ მირენის მიერ გოლდა მეირის როლების შესრულებაც მისაღები იყო ჩემთვის, რადგან ორივე მსახიობმა ძლიერი, მრავალშრიანი შესრულება აჩვენა, რაც პატივს მიაგებდა მათ მიერ განსახიერებულ ლეგენდებს.
მაგრამ როგორც „ღრმა ჭრილობების“, ისე „დიდი პირის“ თავდაპირველი არჩევანი ებრაელი მსახიობები იყვნენ. ორივე მათგანი როლის საუკეთესო შემსრულებლად იქნა მიჩნეული და „დიდი პირის“ შემთხვევაში, მსახიობმა როლი წარმატებით შეასრულა სამი სეზონის განმავლობაში. შემდეგ ორივე მსახიობი შეცვალეს, რადგან „ებრაელობა“ ჰოლივუდში იდენტობად არ ითვლება. (კინოაკადემიის დაჟინებული მოთხოვნა ებრაული იდენტობის გამორიცხვაზე მისი მრავალფეროვნების, თანასწორობისა და ინკლუზიურობის (DEI) მოთხოვნებიდან, კიდევ ერთი მაგალითია, თუკი ეს საჭიროა.)
არ ვიცი, რა იყო აზიონის გადაწყვეტილების მიზეზი პროექტიდან გასვლის შესახებ – ზეწოლა ფილმის პროდიუსერების მხრიდან, ონლაინ კრიტიკის გამკლავების უუნარობა, თუ ნამდვილად სჯერა, რომ ნახევრად მექსიკელ, ნახევრად ებრაელ პერსონაჟს არამექსიკელი ებრაელი მსახიობი ვერ შეასრულებს. თანავუგრძნობ მას, როგორც ახალგაზრდა მსახიობს, რომელიც ონლაინ სიძულვილის სიგიჟეში ნავიგაციას ახდენს. მაგრამ ახლა ბურთი „ღრმა ჭრილობების“ რეჟისორ შონ დარკინის და პროექტის უკან მდგარი სტუდია A24-ის მოედანზეა. მათ ხელახლა უნდა შეარჩიონ მსახიობი ამ როლზე. ამიტომ მათ მოვუწოდებ, აზიონი სხვა ებრაელი მსახიობით ჩაანაცვლონ — არა იმიტომ, რომ პერსონაჟის მექსიკურ ნახევარს მნიშვნელობა არ აქვს, არამედ იმიტომ, რომ აზიონის თავდაპირველი შერჩევის შემდეგ, მისი არაებრაელი მსახიობით ჩანაცვლება აშკარა გზავნილს გაუგზავნის, რომ პერსონაჟის ებრაულ ნახევარს მნიშვნელობა არ აქვს.
რადგან როცა ებრაელ მსახიობს ირჩევენ, შემდეგ კი ცვლიან მხოლოდ იმიტომ, რომ პერსონაჟის ებრაული იდენტობა უმნიშვნელოდ მიიჩნევა, ეს პროგრესი კი არა, წაშლაა.
მაიკლ კაპლანი არის ტელევიზიის სცენარისტი-პროდიუსერი, დრამატურგი და საბავშვო წიგნების ავტორი. თავისი სატელევიზიო ნამუშევრებისთვის ის ოთხჯერ იყო ნომინირებული ემის ჯილდოზე და ერთხელ მოიგო.
თეგები
წყარო:
www.thewrap.com