ჯეიმს ვან დერ ბიკი: მემკვიდრეობა, რომელიც „დოუსონის ნაკადულს“ სცდება

„ვარსკვლავურმა ბლიუზმა“ (Varsity Blues) და „დოუსონის ნაკადულმა“ (Dawson's Creek) მემები წარმოშვა, მაგრამ ისეთმა პროექტებმა, როგორიცაა „ნუ ენდობით ძუკნას 23-ე ბინაში“ (Don't Trust the B---- in Apartment 23), ვან დერ ბიკის ტალანტი გამოავლინა. ავტორი: დენიელ ფინბერგი მთავარი ტელევიზიის კრიტიკოსი ჩემი ერთ-ერთი ყველაზე მტკიცედ ჩამოყალიბებული მოსაზრება ტელევიზიის შესახებ — რომელიც, როცა ვუზიარებ, გაოცებასა და შიშსაც კი იწვევს ხოლმე — არის ის, რომ ჯოი (ქეთი ჰოლმსი) და დოუსონი (ჯეიმს ვან დერ ბიკი) „დოუსონის ნაკადულში“ ერთმანეთს ეკუთვნოდნენ. ეს არ არის ტრადიციულად დასაცავი მოსაზრება. თუ „დოუსონის ნაკადული“ თავადაც არ იყო „დოუსონის გუნდი“ — და ნამდვილად არ იყო — მაშინ რა სახის მაყურებელი მიეჯაჭვებოდა შოუს ორიგინალურ „შიპს“ და ეჭიდებოდა მას მას შემდეგ, რაც თავად სიუჟეტის შემქმნელებმა ხელი აიღეს ამ წყვილზე? ძალიან ადრეული ეტაპებიდანვე ნათელი იყო, რომ ნამდვილი ქიმია ჯოისა და პეისის შორის იყო, რითაც საბრალო დოუსონი განწირული იყო თავისი აუტანელი ხელოვნების, სხვადასხვა ხანმოკლე რომანტიკული ურთიერთობების და მამის სიკვდილის გამო მწუხარების ქვესცენარებისთვის — ნაყინთან დაკავშირებული ტრაგიკული შემთხვევა — რამაც წარმოშვა მემი, რომელიც WB-ის ერთ-ერთი ფავორიტის უდიდეს კულტურულ მემკვიდრეობად იქცა. არასოდეს ყოფილა ჯეიმს ვან დერ ბიკის ბრალი, რომ „დოუსონის ნაკადული“ გახდა შოუ, სადაც მთავარი გმირი ერთდროულად იყო ტიტულოვანი როლი, სერიალის შემქმნელის ავატარი და… პერსონაჟი, რომლის ბედნიერებასაც ბევრი მაყურებელი არ უსურვებდა. თუმცა, მე არა. მე „დოუსონის გუნდში“ ვიყავი. მე არ ვარ ძალიან გულწრფელი ადამიანი, მაგრამ ვაფასებდი მის გულწრფელობას, ისევე როგორც ვაფასებ გულწრფელობას, რომელიც ვან დერ ბიკმა „ვარსკვლავურ ბლიუზში“ მოიტანა, ფილმში, სადაც ნამდვილად მჯეროდა, რომ ვან დერ ბიკის ჯონათან „მოქს“ მოქსონს არ სურდა ის ცხოვრება, რაც მის ფეხბურთით შეპყრობილ მამას უნდოდა მისთვის. დოუსონს უბრალოდ უნდოდა ყოფილიყო შემდეგი სპილბერგი! მოქსს უბრალოდ უნდოდა ათქვეფი კრემის ბიკინის ცდუნებისთვის თავის არიდება და ბრაუნში წასვლა! რატომ იყო ეს ასეთი რთული გასაგები ხალხისთვის? მომდევნო ათწლეულების განმავლობაში, უფრო და უფრო ნათელი გახდა, რომ „დოუსონის გუნდში“ ყოფნის მიზეზი, უმეტესწილად, არ უკავშირდებოდა ამ პერსონაჟის თვისებებს, არამედ იმ თვისებებს, რომლებსაც ვან დერ ბიკში ვგრძნობდი — თვისებები, რომლებიც მან არაერთხელ დაადასტურა თავისი კარიერის შემდგომ ეტაპებზე. ვან დერ ბიკი ოთხშაბათს, 48 წლის ასაკში გარდაიცვალა. წყეულიმც იყოს კიბო. უმეტესობა მას დოუსონ ლირის სახელით გაიხსენებს, „მოქსის“ მცირე დოზით. „დოუსონის მტირალი სახე“ იარსებებს მანამ, სანამ სოციალური მედია იარსებებს, ისევე როგორც მისი ყბაჭოყა მონდომება, ფეხბურთის ბურთი საბურავში გაეძვრინა. მაგრამ გაიხსენეთ ჯეიმს ვან დერ ბიკი, რომელსაც ყველაზე მეტად პატივს ვცემდი, მსახიობი, რომლის ნამუშევარი გაცილებით უცნაური, სასაცილო და საკუთარი ეკრანული იდენტობისთვის უფრო მორგებული იყო, ვიდრე „თეთრი რაინდის“ როლები, რომლებმაც ის ცნობილი გახადა. ეს ბიჭი ყოველთვის იქ იყო. დაუბრუნდით მის გამოჩენას Saturday Night Live-ის წამყვანად 1999 წლის იანვარში, რაც უფრო „ვარსკვლავური ბლიუზის“ გამოსვლას ემთხვეოდა, ვიდრე „დოუსონის ნაკადულის“, რადგან Saturday Night Live იშვიათად მოიცავდა ტელევარსკვლავობის ამ სახეობას. მისი მონოლოგის ხუმრობა — რომელიც წარმოთქვა უადგილო კოსტიუმში, რომელიც შესაძლოა ბარ-მიცვასთვის, კონფირმაციისთვის ან გამოსაშვები საღამოსთვის იყო ნაყიდი — იყო ის, რომ SNL-ის გამომცხადებელი დონ პარდო ვან დერ ბიკით იყო შეპყრობილი, საჩუქრად თეთრეული მიუტანა და აქებდა მას, როგორც „ასეთ სუფთა და უმწიკვლო“ ადამიანს. მიუხედავად იმისა, რომ თომას მანის „სიკვდილი ვენეციაში“ იყო შთაგონება — ის, რაც, რა თქმა უნდა, კარგად იყო ცნობილი Saturday Night Live-ისა და „დოუსონის ნაკადულის“ ფანებისთვის — ეს ურთიერთობა უფრო პირდაპირ ასახავდა ჯონ ჰარტის ჯაილსისა და ჯეისონ პრისლიის მიერ განსახიერებული ყოფილი თინეიჯერი კერპის ურთიერთობას, სხვა საყვარელი YA შოუს ვარსკვლავისა, რომლის პერსონაჟიც გმირიც იყო და ცოტათი აუტანელიც, „სიკვდილი ვენეციაში“ თავისუფალ ადაპტაციაში, „სიყვარული და სიკვდილი ლონგ აილენდზე“. რაც მონოლოგმა და ზოგადად, შესანიშნავად შესრულებულმა ეპიზოდმა — ჯოი (ქეთი ჰოლმსი) ორ წელიწადში უმასპინძლებდა — ნათელი გახადა, იყო ის, რომ ვან დერ ბიკს კარგად ესმოდა თავისი პოპულარობა და თინეიჯერი ვარსკვლავის შეზღუდვები (ის თითქმის 22 წლის იყო მაშინ). თავიდანვე მას სურდა თვალი ჩაეკრა და თავი დაექნია აუდიტორიისთვის, რომლის იმედიც ჰქონდა, რომ „დოუსონის ნაკადულის“ დასრულების შემდეგაც გაჰყვებოდა მას. მან დოუსონ ლირი სამწამიანი კამეოს სახით ითამაშა ფილმში „საშინელი ფილმი“ (Scary Movie) და შემდეგ ძალიან სასაცილო იყო ფილმში „ჯეი და მდუმარე ბობი კვლავ ესხმიან თავს“ (Jay and Silent Bob Strike Back), სადაც ჯეიმს ვან დერ ბიკის ვერსიას თამაშობდა, რომელიც ცდილობდა თავისი იმიჯის ხელახლა განსაზღვრას, ჯეის როლის შესრულებით ფილმში, რომლის შეჩერებასაც ჯეი და მდუმარე ბობი ცდილობდნენ. მაგრამ შემდეგ მან მართლაც მიაღწია ამ იმიჯის ხელახლა განსაზღვრას, როგორც ულტრა-ინტენსიური შონ ბეითმენი ფილმში „მიზიდულობის წესები“ (The Rules of Attraction), და შესანიშნავი როლი შეასრულა „კრიმინალური გონების“ (Criminal Minds) ეპიზოდში, რომელიც ეთერში გავიდა სუპერ ბოულის შემდეგ 2007 წელს. (მან ასევე ითამაშა დოუსონ ლირის ალტერნატიული ვერსია სერიალის „ერთ ხეზე მაღალი“ (One Tree Hill) ეპიზოდში, რაზეც პატივს ვცემ და აღარ ვისაუბრებ). ტელევიზიამ ვან დერ ბიკი „ყუთში“ მოაქცია, საიდანაც ის რამდენიმე წლის განმავლობაში ცდილობდა გამოსვლას „დოუსონის ნაკადულის“ შემდეგ, მაგრამ მან მას საუკეთესო შესაძლებლობებიც მისცა, როლები, რომლებმაც მრავალი კრიტიკოსისთვის დაადასტურა, თუ რისი უნარი ჰქონდა მას რეალურად. რა თქმა უნდა, ის ჯეიმს ვან დერ ბიკს თამაშობდა „ნუ ენდობით ძუკნას ბინაში...