„კალმარის თამაში“: სერიალი, რომელმაც გლობალური პოპკულტურა დაიპყრო და სტრიმინგის ინდუსტრია შეცვალა

ყველას საკუთარი გემოვნება და პრეფერენციები აქვს, როდესაც Netflix-ზე საყურებელ კონტენტს ირჩევს. ყველა აბონენტი არ არის გატაცებული დოკუმენტური კრიმინალური ფილმებით, ისევე როგორც ბევრს არ აინტერესებს მაიკ ფლენაგენის უახლესი ნამუშევრებით შეშინება. თუმცა, არსებობს Netflix-ის რამდენიმე შოუ, რომელიც ყველამ უნდა ნახოს, მიუხედავად მათი ჩვეული ჩვევებისა. გლობალური ფენომენი „უცნაური ამბები“ (Stranger Things) და „ფერზის გამბიტი“ (The Queen's Gambit) ამათგან ორია, რაც მაშინვე მახსენდება. ორივე სცდება ტრადიციულ ჟანრულ საზღვრებს და შეიცავს უნივერსალურ თემებს, რომლითაც ნებისმიერი გემოვნების მაყურებელს შეუძლია ისიამოვნოს. ეს ელიტური კლუბია, მაგრამ ერთ-ერთი Netflix-ის ორიგინალური პროექტი, რომელიც უდავოდ იმსახურებს ადგილს „ყველამ უნდა ნახოს“ სერიალების სიაში, არის საკულტო „კალმარის თამაში“ (Squid Game). „კალმარის თამაში“ არის უკიდურესად იშვიათი მაგალითი იმისა, თუ როგორ ახერხებს დასავლეთის გარეთ შექმნილი სატელევიზიო სერიალი, შეაღწიოს ამერიკის, დიდი ბრიტანეთის, ევროპისა და სხვა რეგიონების პოპკულტურის ბუშტში. Netflix-ზე არაინგლისურენოვანი შოუების უმეტესობა შეზღუდულ აუდიტორიას პოულობს ინგლისურენოვან აბონენტებს შორის, და მზარდმა K-დრამების სამყარომაც კი ჯერ არ შექმნა ნამდვილად ცნობილი პროექტი. ის ფაქტი, რომ „კალმარის თამაში“ მოულოდნელად გამოჩნდა და მსოფლიოში ყველაზე განხილვადი შოუ გახდა, მის აქტუალურობაზე მეტყველებს თანამედროვე ეპოქაში. თავისი არსით, „კალმარის თამაში“ ეკონომიკური სირთულეებისა და კლასობრივი ელიტიზმის ამბავია, სადაც ჩვეულებრივი მოქალაქეები მდიდრებისა და ძლევამოსილთა სათამაშოებად იქცევიან. ვინაიდან ცხოვრების ღირებულება აგრძელებს ზეწოლას დასაქმებულ ოჯახებზე რეალურ სამყაროში, კორპორატიული მოგების ზრდის მიუხედავად, ეს არის გზავნილი, რომელთანაც მრავალი ქვეყნის მაყურებელი გააიგივებს თავს. ალბათ, არ არის დამთხვევა, რომ დიდ ეკრანზე კორეულმა ფილმმა „პარაზიტი“ მსგავსი თემები გამოიკვლია და მანაც გადალახა გეოგრაფიული საზღვრები, რათა მსოფლიო აღიარება მოეპოვებინა. სოციალური კომენტარის აქტუალურობის გარდა, „კალმარის თამაშის“ უნიკალური წინაპირობა მას საშუალებას აძლევს, ადამიანის გამოცდილების ყველა კუთხე-კუნჭულში ჩაიხედოს. თამაშის თითოეული მოთამაშე წარმოადგენს საზოგადოების განსხვავებულ ასპექტს: დამოკიდებულების მქონე მამები, „თეთრსაყელოიანი“ კრიმინალები, ონლაინ ვარსკვლავები, მზრუნველი დედები. სწორედ პიროვნებათა ეს შეჯახება ხდის „კალმარის თამაშს“ ასეთ აუცილებელ სანახაობად ნებისმიერი მაყურებლისთვის. „კალმარის თამაშს“ აუცილებელ საყურებელ სერიალად მხოლოდ მისი შინაარსი არ აქცევს, არამედ მისი გავლენა სტრიმინგის ლანდშაფტზეც. ჰვან დონ-ჰიუკის სერიალი არის პირველი რეალური მაგალითი აუდიტორიის მიერ განპირობებული ძალისა, რომელმაც შეცვალა ინდუსტრია – რაღაც, რაც ძირითადად გაუგონარი იყო, როდესაც სატელევიზიო ქსელები და საკაბელო ტელევიზია დომინირებდნენ. ტრადიციული სატელევიზიო მოდელებით, ქსელები მკაცრად არჩევდნენ შოუებს, რომლებსაც ეთერში უშვებდნენ, ამიტომ, თუნდაც ერთი კონკრეტული გამოცემა მოლოდინს გადააჭარბებდა, მაინც საკმარისად პოტენციურად ითვლებოდა, რათა ქსელის სასურველი დროის მონაკვეთი დაეკავებინა. სტრიმინგი განსხვავებულია იმით, რომ ის გვთავაზობს უამრავ კონტენტს სხვადასხვა ქვეყნიდან, რომლისგანაც, ზოგადად, არ არის მოსალოდნელი დიდი წარმატება მსოფლიო მასშტაბით. „კალმარის თამაში“ უზარმაზარ წარმატებად იქცა ძალიან ორგანული გზით, სარგებლობდა ვირუსული რეაქციებითა და სოციალური მედიით. აბონენტებმა აიღეს შოუ, რომლის ყურებაც არ იყო აუცილებლად მოსალოდნელი, შემდეგ კი აიძულეს იგი, Netflix-ის პრიორიტეტული სიის სათავეში მოხვედრილიყო. ამავდროულად, ამ აბონენტებმა ცხადი განზრახვა გამოხატეს, რომ არაინგლისურენოვანი შოუების ნიშნად მიჩნევის დღეები დასრულდა და ასეთი რამ აღარ იყო ბარიერი დასავლური აუდიტორიის პოპულარობისთვის. როდესაც სატელევიზიო სერიალს ისეთი მეინსტრიმული გავლენა აქვს, როგორიც „კალმარის თამაშს“ ჰქონდა, ჩნდება ზეწოლა, რათა ძლიერი დასასრული იყოს მიწოდებული. ძალიან ბევრი საკულტო შოუ ჩავარდა ბოლო ეტაპზე, „სამეფო კარის თამაშები“ ამის ყველაზე ცნობილი მაგალითია. ალბათ, გასაკვირი არ არის, რომ „კალმარის თამაშის“ მესამე და ფინალური სეზონი ყველაზე სუსტია. თუმცა, რაც მთავარია, ის მაინც ძალიან კარგია, რაც „კალმარის თამაშის“ მუდმივ ხარისხზე მეტყველებს. Rotten Tomatoes-ზე „კალმარის თამაშის“ სამი სეზონის შეფასებებია: 95% (სეზონი 1), 84% (სეზონი 2) და 78% (სეზონი 3). მიუხედავად იმისა, რომ ამ თანდათანობითი დაღმასვლის იგნორირება რთულია, 78% არის ქულა, რომელსაც Netflix-ზე პირველად გამოსული სატელევიზიო შოუების უმეტესობა სიამოვნებით მიიღებდა. უდავოა, რომ „კალმარის თამაშის“ მესამე სეზონმა შეცდომები დაუშვა. მან ბევრი რამ დასაფარი დატოვა ანსამბლურ ქასთთან ერთად, ებრძვის დიდ ფილოსოფიურ კითხვებს, რომლებსაც არასოდეს შეიძლება ჰქონდეთ მკაფიო გადაწყვეტილებები, და დატვირთულია მომავალი ისტორიების დასაწყებად. ამავდროულად, „კალმარის თამაშის“ მესამე სეზონი არ აჭიანურებს მთავარ სათქმელს, რჩება სერიალის თავდაპირველი სულისკვეთების ერთგული და მოქმედებითი ნაწილის მხრივ იმედგაცრუებას თავს არიდებს. „კალმარის თამაშის“ ფინალური სეზონის გამყოფი რეაქცია ნაწილობრივ შეიძლება მიეწეროს მის ბნელ და სასტიკ მიდგომასაც. ფინალი შესაძლოა ყველას გემოვნებით არ ყოფილიყო, მაგრამ ვინც „კალმარის თამაშს“ ბედნიერ დასასრულს ელოდა, აზრს აცდენილი იყო. თუ შეძლებთ, რომ ამ ყველაფრის უბედურებას გაუმკლავდეთ, „კალმარის თამაშის“ ფინალური სეზონი (ძირითადად) დამაკმაყოფილებელ დასკვნად უნდა მოგეჩვენოთ, თუ არა სრულყოფილად. თუ სტრიმინგის უპირატესობა ისაა, რომ „კალმარის თამაშის“ მსგავს შოუებს შეუძლიათ უცნობობიდან უპრეცედენტო ჰიტებად იქცნენ, მინუსი ის არის, რომ ყველა ძალიან, ძალიან სწრაფად გადადის სხვა თემაზე. გახსოვთ „ვეფხვის მეფე“ (Tiger King)? თუნდაც უფრო შინაარსიანი სერიალები, როგორიცაა „ფერზის გამბიტი“.