კინოს პოეტური საშინელებები: ფილმები, რომლებიც სულში რჩება

დანიელა არის თავისუფალი ჟურნალისტი, რომელსაც ორი წლიანი გამოცდილება აქვს გასართობი ინდუსტრიის გაშუქებაში. ის არის Collider-ის თავისუფალი გუნდის უფროსი მწერალი და მისი ნამუშევრები სხვა პლატფორმებზეც გამოქვეყნებულა, მაგალითად, Elite Daily-ში. როდესაც არ წერს, ის ღრმად ფილოსოფიურ, ეგზისტენციალისტურ ფილმებსა და კლასიკურ ლიტერატურაში ეშვება. მიუხედავად იმისა, რომ ხშირად უგულებელყოფილია და მხოლოდ იაფფასიან მღელვარებად და სისხლიან სანახაობად მიიჩნევა, საშინელებათა ჟანრს აქვს უზარმაზარი პოტენციალი, იყოს შინაარსიანი და ზოგჯერ პოეტურიც კი, რადგან მისი ზოგიერთი ყველაზე ძლიერი ნამუშევარი ღრმა ემოციებსა და ეგზისტენციალურ თემებს ეხება, რაც ბუნებრივად უკავშირდება პოეზიას. თავის საუკეთესო გამოვლინებაში, საშინელება ხდება ადამიანური მდგომარეობის – იმის, რაც გვამოძრავებს და გვძერწავს – და ჩვენი გარემოს ანალიზის დამაჯერებელი ანარეკლი, რომელიც შემაშფოთებელსა და ზებუნებრივს იყენებს სიცოცხლის ღრმა ჭეშმარიტებების გამოსაკვლევად. მისი სიღრმისა და ატმოსფეროს აღსანიშნავად, მიმოვიხილავთ რამდენიმე ყველაზე პოეტურ საშინელებათა ფილმს, რომლებიც ამა თუ იმ გზით ჩვენთან დარჩა. ჯენიფერ ლოურენსი მონაწილეობს დარენ არონოფსკის ფსიქოლოგიურ საშინელებათა ფილმში „დედა!“, რომელიც თავისი ალეგორიით აწუხებს მაყურებელს. ასევე, მთავარ როლშია ხავიერ ბარდემი, როგორც მისი მწერალი მეუღლე. სიუჟეტი ძირითადად მოგვითხრობს არასასურველი სტუმრების წყვილის სახლში მოსვლისა და მათი მშვიდობიანი არსებობის დარღვევის შემდგომ მოვლენებზე, რაც საბოლოოდ მზარდი ქაოტური და დამანგრეველი მოვლენების სერიას იწვევს. მარადიულ, განმეორებად ციკლად გაფორმებული „დედა!“ ბიბლიისა და დედამიწის ადამიანური განადგურების პირდაპირი მეტაფორაა. ლოურენსის უსახელო პერსონაჟი დედა ბუნების როლს ასრულებს, ხოლო ბარდემი – ღმერთის მსგავსი პოეტისას; ისინი ერთად ცხოვრობენ სახლში, რომელიც სიმბოლოა ბუნებრივი სამყაროსი, ნელ-ნელა განადგურებული კაცობრიობის ხელით. სამართლიანია იმის თქმა, რომ არონოფსკის ფილმი თანამედროვე პოეტური საშინელების ყველაზე პირდაპირი მაგალითია, რომელიც უამრავ მითოლოგიას აერთიანებს და მათ ბნელ, დამახინჯებულ და საბოლოოდ დაუვიწყარ ამბავში აქსოვს. გარი ოლდმანის წარმოუდგენელი შესრულებით ამაღლებული, ფრენსის ფორდ კოპოლას ეს გრანდიოზული ნამუშევარი გოთური რომანების რიგებში მაღალ ადგილს იკავებს და ადვილი მისახვედრია, რატომაც. სიუჟეტი საუკუნოვანი ვამპირის, გრაფი დრაკულას გარშემო ვითარდება, რომელიც ინგლისში ჩადის, რათა აცდუნოს თავისი ადვოკატის, ჯონათან ჰარკერის (კიანუ რივზი) საცოლე, მინა მიურეი (ვაინონა რაიდერი) და ამ პროცესში ქაოსი გამოიწვიოს. მიუხედავად იმისა, რომ მხოლოდ ვიზუალური მხარის გამო ღირს მისი ნახვა, ბრემ სტოკერის „დრაკულა“ თავისი ნარატივითაც ღრმად პოეტურია – შესაძლოა, მიხვდეთ, რომ თითქოს „დროის ოკეანეები გადალახეთ“ იმ ფილმის საპოვნელად, რომელიც ნამდვილად აითვისებს გოთურ რომანს. მისი სიურეალისტური, ძველებური ვიზუალის მიღმა, რომელიც ადრეულ კინოს მოგვაგონებს და ფილმის ემოციურ ბირთვს აძლიერებს, მისი ტრაგიკული ხარისხი, სიმბოლური გამოსახულებები, დრამატული განათება და სიზმრის მსგავსი ეპიზოდები უმთავრესია იმისთვის, რაც მას პოემასავით აღსაქმელს ხდის. სტოკჰოლმის გარეუბანში მცხოვრები 12 წლის ბიჭის (კარე ჰედებრანტი) შემაშფოთებელი ამბის მოყოლისას, რომელიც უცნაურ ბავშვთან (ლინა ლეანდერსონი) მეგობრობას აბამს, ფილმი „შემიშვი სწორი“ მაყურებელს 1980-იანი წლების დასაწყისში აბრუნებს, რათა შესთავაზოს დამაჯერებელი მედიტაცია სექსუალურ რეპრესიაზე, მშობლობაზე და მარტოობაზე. თავისი არსით, ტომას ალფრედსონის ეს პოეტური ფილმი არატრადიციული მეგობრობის ნაზი ასახვაა. განსაკუთრებით საინტერესოა ის, თუ როგორ არ ეყრდნობა ის აქტიურად საშინელებათა ჟანრის კლიშეებს, სამაგიეროდ, გამოირჩევა მინიმალისტური, მაგრამ ეფექტური რეჟისურითა და სკანდინავიური ზამთრის შთამბეჭდავი გარემოთი. ფუნდამენტურად, „შემიშვი სწორი“ თავის მშვიდ და მელანქოლიურ რეალიზმში ხარობს, რადგან ის იკვლევს მარტოობასა და იზოლაციას. მათთვის, ვინც ეძებს ასაკობრივ ისტორიას ვამპირული ირონიით, ალფრედსონის ფილმი დამაჯერებელ და თავშეკავებულ ხედვას გვთავაზობს. ნიჭიერი დონალდ საზერლენდისა და ჯული კრისტის მონაწილეობით, „არ გაიხედო ახლა“ არის დანაკარგისა და მწუხარების ერთ-ერთი ყველაზე დამაჯერებელი განხილვა საშინელებათა ჟანრში. ფილმი, რომლის რეჟისორია ნიკოლას როუგი და რომელიც ადაპტირებულია დაფნა დუ მორიეს 1971 წლის მოკლე მოთხრობიდან, მოგვითხრობს წყვილზე, რომელიც ახლახან გარდაცვლილი ქალიშვილის გამო გლოვობს, ვენეციაში მოგზაურობისას კი ორ ხანდაზმულ დას ხვდება, რომელთაგან ერთ-ერთი ამტკიცებს, რომ მათი ქალიშვილის სულთან კონტაქტობს. მომხიბვლელი არაწრფივი თხრობის მეშვეობით, იმპრესიონისტული ფილმი კითხვის ნიშნის ქვეშ აყენებს ხილულს: არის თუ არა მოჩვენებები რეალური თუ წარმოსახვითი? „არ გაიხედო ახლა“-ს პოეზია მის არაორაზროვნებაში მდგომარეობს და მწუხარების ცენტრალურ თემაზეა ორიენტირებული, იკვლევს, თუ როგორ ამუშავებს ორივე პერსონაჟი საყვარელი ადამიანის სიკვდილს სრულიად განსხვავებული გზებით. ამავდროულად, მას აქვს შემზარავი საუნდტრეკი, რომელიც თხრობას უფრო მაღალ დონეზე აჰყავს. მეტაფორებით გაჯერებული, „შუქურა“ პოეტური საშინელებათა ფილმების უძლიერეს თანამედროვე კანდიდატთა შორისაა, თუმცა რობერტ ეგერსის „ალქაჯიც“, იმავე რეჟისორის ადრინდელი ნამუშევარი, ასევე აღნიშვნას იმსახურებს. რობერტ პატინსონისა და უილიამ დეფოს ორი წარმოუდგენელი შესრულებით, ფილმი მაყურებელს მეცხრამეტე საუკუნის ნიუ-ინგლანდის პირქუშ შუქურაზე გადაჰყავს, სადაც ორი მამაკაცი ცდილობს გონებრივი წონასწორობის შენარჩუნებას. ჯარინ ბლაშკეს შთამბეჭდავი შავ-თეთრი კინემატოგრაფიით გამყარებული, რომელიც გერმანული ექსპრესიონისტული კინოსა და მე-19 საუკუნის ხელოვნებისადმი სასიყვარულო წერილს ჰგავს, „შუქურა“