ექსპერიმენტული მოკლემეტრაჟიანი ფილმი „ლა ჟეტე“ (La Jetée), რომელმაც „12 მაიმუნი“ (12 Monkeys) შთააგონა, მისი გამოსვლიდან სამოცი წელზე მეტი ხნის შემდეგაც კი სავალდებულო სანახავად რჩება სამეცნიერო ფანტასტიკის მოყვარულთათვის. მიუხედავად იმისა, რომ მისი ხანგრძლივობა 30 წუთზე ნაკლებია, „ლა ჟეტე“ სამეცნიერო ფანტასტიკის კინემატოგრაფიაში ფორმირებად ნამუშევრად ითვლება – ის „ვარსკვლავური გზის“ (Star Trek) დებიუტსაც კი უსწრებს, რომელიც ოთხი წლის შემდეგ გამოვიდა. თუ ტერი გილიამის „12 მაიმუნი“ გინახავთ, უკვე ნაცნობი იქნებით „ლა ჟეტეს“ დროის მარყუჟის სიუჟეტთან. მიუხედავად იმისა, რომ გილიამის ფილმი ბევრ კრიტიკულ ასპექტში აფართოებს მოკლემეტრაჟიან ფილმს, ძირითადი წინაპირობა უშუალოდ მისი წყაროდან მოდის: ადამიანი დროში უკან გაგზავნილია დისტოპიური მომავლის თავიდან ასაცილებლად, მაგრამ საბოლოოდ საკუთარ ბედს ბეჭდავს. „ლა ჟეტე“ ფრანგულენოვანი, შავ-თეთრი ფილმია. სინამდვილეში, „ფილმის“ დარქმევა ცოტა გაზვიადებულია; სინამდვილეში, ეს მოკლემეტრაჟიანი ნამუშევარი ძირითადად უძრავი გამოსახულებების მონტაჟია, რომლის ამბავი ხმოვანი ნარატივითაა მოთხრობილი. ის არ არის ბლოკბასტერი, არანაირად, ისეთი, როგორიც მოგვიანებით „12 მაიმუნი“ იქნებოდა. თუმცა, კინომოყვარულებისთვის და სამეცნიერო ფანტასტიკის ობესესიურ ფანატებისთვის, ის მაინც აუცილებელი სანახავია. ერთი საყურადღებო რამ, რასაც თავგადასავლების მოყვარული მაყურებლები „ლა ჟეტეში“ აღმოაჩენენ, არის ის, თუ რამდენად დროში გაუვალად ამაღელვებელია მისი მრავალი გამოსახულება თანამედროვე სტანდარტებითაც კი. დაბომბული პარიზის ხედიდან, სადაც რადიოაქტიური ნისლი ეიფელის კოშკს ფარავს, ფილმის მომავლის მეცნიერების კოშმარულ გამოსახულებებამდე მათ მიწისქვეშა ბუნაგში. რა თქმა უნდა, „ლა ჟეტეს“ განმსაზღვრელი მახასიათებელია მისი დროში მოგზაურობის სიუჟეტი, რომელმაც ხელი შეუწყო „კაუზალური მარყუჟის“ (casual loop) ისტორიის იდეის განსაზღვრას: ისტორია, რომელშიც ფილმის მოქმედება თავის თავს იწვევს. „ლა ჟეტეში“ მთავარი გმირის გატაცება ბავშვობაში ნანახი ძალადობრივი ინციდენტის მოგონებით, საბოლოოდ მას ამავე ინციდენტის მსხვერპლად აქცევს. „12 მაიმუნი“ აფართოებს „ლა ჟეტეს“ ძირითად წინაპირობას, აზრიანად ავსებს ორიგინალური მოკლემეტრაჟიანი ფილმის ძვლოვან სიუჟეტს, ამავე დროს ართულებს მას. მისი ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ცვლილება ის არის, რომ „ლა ჟეტეში“ მთავარი გმირი თავის დისტოპიურ მომავალს გადაარჩენს, მიუხედავად იმისა, რომ ტრაგიკულ ინდივიდუალურ შედეგს განიცდის. „12 მაიმუნი“ უფრო ორაზროვანია მომავლის ბედთან დაკავშირებით. ანუ, „ლა ჟეტე“, რომელიც 1960-იანი წლების დასაწყისში შეიქმნა, მომავლის იმედს იძლევა. ტერი გილიამის 90-იანი წლების ვერსია „12 მაიმუნი“ უფრო ცინიკურია კაცობრიობის, ისტორიისა და დედამიწის ბედის მიმართ. ყველასთვის, ვინც „12 მაიმუნს“ თანამედროვე სამეცნიერო ფანტასტიკის კლასიკად მიიჩნევს, „ლა ჟეტეს“ ნახვა წარმატებული მოგზაურობაა წარსულში.