მე-20 საუკუნე, რომელმაც კინო, როგორც ხელოვნების ფორმა და ამბის გადმოცემის საშუალება, წარმოშვა, ასევე საფუძველი ჩაუყარა თითქმის ყველა ჟანრს, რომელიც „მეშვიდე ხელოვნებას“ ოდესმე ჰქონია. ეს მოიცავს ძარცვის თრილერებსაც, ამიტომ გასაკვირი არ არის, რომ საუკეთესო ფილმები ამ ჟანრში სწორედ გასულ საუკუნეში შეიქმნა. სახალისო თავგადასავლებიდან დაწყებული მძიმე არტჰაუს თრილერებით დამთავრებული, ეს მნიშვნელოვანი ნამუშევრები ძარცვის ჟანრის მიღწევების დასტურია. ეს შედევრები მე-20 საუკუნის ყველა პერიოდიდან და მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხიდან მოდის, იქნება ეს ფრანგული კლასიკა, როგორიცაა „წითელი წრე“ (Le Cercle Rouge), თუ ჰოლივუდის ძვირფასი ქვა, როგორიცაა „ბაჩ კესიდი და სანდენს ქიდი“ (Butch Cassidy and the Sundance Kid). ანალოგიურად, ამ ფილმებში ასახული ძარცვის ტიპები (და რამდენად არიან ისინი მათზე ფოკუსირებული) ძალიან განსხვავდება, მაგრამ საბოლოო ჯამში, ეს მე-20 საუკუნის საუკეთესო ძარცვის თრილერებია. წლების განმავლობაში, მაიკლ მენმა არაერთხელ დაამტკიცა, რომ ის თავისი თაობის ერთ-ერთი უდიდესი ამერიკელი რეჟისორია, და განსაკუთრებით უყვარს და უდავოდ დაუფლებულია თრილერის ჟანრს. ამის დასტურად, არ არის საჭირო შორს წასვლა, საკმარისია გავიხსენოთ მისი პირველი სრულმეტრაჟიანი ფილმი, „ქურდი“ (Thief), ინდი ნეო-ნუარი, რომელშიც ყოველთვის ფენომენალური ჯეიმს კაანი თამაშობს. ადრე ცნობილი როგორც „ძალადობრივი ქუჩები“ (Violent Streets), ამ სამუშაო სახელწოდებით შედგა ფილმის დებიუტი კანის კინოფესტივალზე. ეს შედევრი ბევრ მსგავსებას იზიარებს იმასთან, რასაც ადამიანების უმეტესობა მენის „მაგნუმ ოპუსად“ მიიჩნევს (ფილმი, რომელსაც ამ სიაში კიდევ დავუბრუნდებით). „ქურდი“ არის ელეგანტური, ატმოსფერული და გამოირჩევა იმავე ინტელექტით, რომელიც რეჟისორის სამომავლო ნამუშევრების დამახასიათებელი ნიშანი გახდება. ზოგიერთ რეჟისორს რამდენიმე ფილმი სჭირდება, რომ საბოლოოდ იპოვოს ის სრულფასოვანი ხმა, რომელიც მის შემოქმედებას განსაზღვრავს, მაგრამ გაი რიჩის უკვე სრულყოფილად ჰქონდა განვითარებული თავისი გამორჩეული სტილი, როდესაც მისი სრულმეტრაჟიანი დებიუტი, „კარტი, ფული და ორი ლულა“ (Lock, Stock and Two Smoking Barrels), შედგა. რიჩის სტილი ყველასთვის მისაღები არ არის, და ეს უნიკალური ძარცვის ფილმი ნაკლებად სავარაუდოა, რომ მას ახალ თაყვანისმცემლებს შესძენს, მაგრამ მათ, ვისაც უკვე უყვარს რეჟისორის ცოცხალი ნამუშევრები, სავარაუდოდ, სიამოვნებით ნახავენ, საიდან დაიწყო ეს ყველაფერი. „კარტი, ფული და ორი ლულა“ ერთ-ერთი თითქმის სრულყოფილი ძარცვის ფილმია, სასიამოვნოდ ჩახლართული და ბნელი კრიმინალური თავგადასავალი, რომელიც თავის გავლენას აშკარად აჩვენებს. მსახიობთა გუნდი შესანიშნავია, და ის, თუ როგორ ეთამაშება რიჩი ძარცვის ფილმის ფორმულას, მუდმივად გამაცოცხლებელია. რეჟისორისთვის, რომელსაც ხშირად აკრიტიკებენ სტილის არსზე მეტად დაფასებისთვის, ამ ფილმის სცენარი საკმარისად ძლიერია სტილის მხარდასაჭერად. ვინც ამბობს, რომ სტენლი კუბრიკს არასოდეს გადაუღია არაფერი, რაც დიდებული არ იქნებოდა, ცხადია, არ უნახავს მისი საყოველთაოდ გაკრიტიკებული სადებიუტო ფილმი, „შიში და სურვილი“ (Fear and Desire), არც მისი არცთუ გამორჩეული მეორე ნამუშევარი, „მკვლელის კოცნა“ (Killer's Kiss). მაგრამ იმ მომენტიდან, რაც რეჟისორის მესამე ფილმი, „მკვლელობა“ (The Killing), გამოვიდა, სწორედ მაშინ მიიღო საზოგადოებამ პირველი შეხედულება იმ ადამიანზე, რომელსაც მრავალი დღემდე უდიდეს რეჟისორად მიიჩნევს. ეს ძველი სტილის ნუარი შედევრია, ელეგანტური და ვიზუალურად შთამბეჭდავი ფილმი, რომელიც სრულყოფილად აჩვენებს რეჟისორის დეტალებზე ორიენტირებულ სრულყოფილებისადმი გატაცებას. „მკვლელობა“ მე-20 საუკუნისა და შემდგომი პერიოდის ერთ-ერთი საუკეთესო ნუარ-კრიმინალური ფილმია, გემოვნებიანი, უნიკალური ძარცვის თრილერი, რომელიც აუცილებლად სანახავია კუბრიკის და ზოგადად, ჰოლივუდის ოქროს ხანის დიდი ფილმების ნებისმიერი თაყვანისმცემლისთვის. ყოველთვის ღირს გვახსოვდეს, რომ 21-ე საუკუნე 2001 წელს დაიწყო და არა 2000 წელს, და ეს გვიტოვებს „სექსუალურ მხეცს“ (Sexy Beast), როგორც გასული საუკუნის ერთ-ერთ უდიდეს ძარცვის თრილერსა და ყველაზე ნაკლებად დაფასებულ შედევრს. ეს იყო ჯონათან გლეიზერის წარმოუდგენელი სარეჟისორო დებიუტი, რომელშიც ბრწყინვალე რეი უინსტოუნი და ოსკარზე ნომინირებული ბენ კინგსლი თამაშობენ თავიანთ ყველაზე შემზარავად სასტიკ როლებში. ეს არის 2000-იანი წლების ერთ-ერთი საუკეთესო თრილერი, შავი კომედია, იუმორისა და პერსონაჟზე ორიენტირებული პათოსის უნაკლო ბალანსით, რომელიც შესანიშნავად მუშაობს. ეს არის რადიკალურად უნიკალური კინემატოგრაფიული მიღწევა, ძარცვის ისეთი ფილმი, სადაც ძარცვა ნაკლებად არის ფოკუსში და უფრო მეტად – მესამე აქტის ინტელექტუალურად შესრულებული სიუჟეტური ხერხი. ამის ნაცვლად, „სექსუალური მხეცი“ მთლიანად ეძღვნება მისი ორი მთავარი პერსონაჟის ფსიქოლოგიურ დუელს, და რა მომხიბვლელი დუელიცაა! ჟან-პიერ მელვილმა, ყველა დროის ერთ-ერთმა უდიდესმა ფრანგმა რეჟისორმა და ქვეყნის კრიმინალური თრილერის ჟანრის ოსტატმა, თავისი ნაყოფიერი კარიერის განმავლობაში რამდენიმე გამორჩეული ფილმი შექმნა, მაგრამ ცოტა თუ იყო ისეთი დიდი ან საკულტო, როგორიც „წითელი წრე“ (Le Cercle Rouge). ეს არის 1970-იანი წლების ერთ-ერთი საუკეთესო ფილმი, და რადგანაც ეს, ალბათ, კინოსთვის ისტორიაში საუკეთესო ათწლეული იყო, მას კონკურენტები ნამდვილად არ აკლია. ფილმის ოპერატორული ნამუშევარი განსაცვიფრებლად ლამაზია, როგორც ეს მელვილის შემოქმედებაში ხშირად ხდება, მაგრამ „წითელი წრის“ ნამდვილი ძალა წარმოუდგენლად დაძაბულ სიუჟეტშია. ეს არის მკაცრი, უნაკლო თრილერი, სადაც ყველა ელემენტი სრულყოფილად თანხვდება ერთმანეთს, რათა შექმნას ელეგანტური შედევრი, რომლის გავლენა უამრავ რეჟისორზე ჩანს, ვინც მის შემდეგ მოვიდა, კვენტინ ტარანტინოდან თავად მაიკლ მენამდე. ფრანგული ახალი ტალღის დაწყებამდე ცოტა ხნით ადრე გამოსული „რიფიფი“ (Rififi) ყველა დროის ერთ-ერთი საუკეთესო ფრანგული ფილმია. შავ სიაში მყოფი ამერიკელი რეჟისორის მიერ გადაღებული...