სანამ კომიქსების ეკრანიზაციები საყოველთაოდ აღიარებულ ჟანრად იქცეოდა, ბენ სტილერი და Universal Pictures სუპერგმირულ ისტორიაზე მუშაობდნენ, რომელშიც ვარსკვლავური შემადგენლობა, უზარმაზარი სტუდიური ბიუჯეტი და ინდუსტრიის საუკეთესო ნიჭი იყო ჩართული. თუმცა, საკმაოდ უცნაურად... ფილმი სრულად ჩავარდა. ეს, რა თქმა უნდა, 1999 წლის „Mystery Men“-ია („იდუმალი მამაკაცები“), რომლის გზაც უცნაური ინდი კომიქსიდან დიდ სტუდიურ რისკამდე მას სუპერგმირული კინოს ერთ-ერთ ყველაზე საინტერესო ისტორიად აქცევს. დღევანდელ სტატიაში ჩვენ განვიხილავთ „Mystery Men“-ს, მის ინსპირაციად ქცეულ კომიქსს, ასევე გადაღებების პრობლემურ პროცესსა და გადასაღებ მოედანზე მომხდარ კონფლიქტებს, რამაც ეს ფილმი ამბიციური იდეიდან სალაროებში იმედგაცრუებამდე და საბოლოოდ, საკულტო კლასიკამდე მიიყვანა. მოდით, დავიწყოთ. მათთვის, ვინც არ იცის, „Mystery Men“ არის საგარეუბნო მეგობრების ჯგუფის ისტორია, რომლებიც გამოგონილ Champion City-ში („ჩემპიონთა ქალაქი“) დამნაშავეებთან მებრძოლ ვიჯილანტებად მუშაობენ. მას შემდეგ, რაც ქალაქის ყველაზე ბოროტი ბოროტმოქმედი ფსიქიატრიული საავადმყოფოდან თავისუფლდება და ქალაქის განადგურებას გეგმავს, მეგობრებმა უნდა შეაგროვონ იაფი, „დიმ-სთორის“ სუპერგმირების გუნდი და ამ საშინელ საფრთხეს შეებრძოლონ. ფილმში თამაშობენ ბენ სტილერი მისტერ ფურიუსის როლში, უილიამ ჰ. მეისი – შოველერის, ჰენკ აზარია – ბლუ რაჯას, კელ მიჩელი – ინვიზიბლ ბოის, ჯეინინ გაროფალო – ბოულერის, პოლ რუბენსი – სპლინის, გრეგ კინერი – კაპიტან ამეიზინგის, ხოლო ჯეფრი რაში ფილმის ბოროტმოქმედის, კაზანოვა ფრანკენშტეინის როლს ასრულებს. ფილმში კიდევ მრავალი შესანიშნავი მსახიობი მონაწილეობს, მათ შორის ტომ უეიტსი და ედი იზარდი, მაგრამ მათი ყველას ჩამოთვლას მთელი დღე დასჭირდება. ფილმი თავისუფლად ეფუძნება ბობ ბარდენის უცნაურ Dark Horse-ის კომიქსს, „Flaming Carrot“-ს („ალმოდებული სტაფილო“), რომელშიც „Mystery Men“ მეორეხარისხოვანი პერსონაჟების ჯგუფს წარმოადგენდა, განზრახ სუსტსა და უძლურს. 1997 წელს, როდესაც თანამედროვე სუპერგმირული ფილმები ჯერ კიდევ უცნობ ტერიტორიას წარმოადგენდა, Dark Horse-ის გამომცემელმა მაიკ რიჩარდსონმა კონცეფცია პროდიუსერებს, ლარი გორდონსა და ლოიდ ლევინს წარუდგინა. მათ იდეა დააინტერესა და პერსონაჟები, ასევე ნებისმიერი დაბრკოლების მიუხედავად შეუპოვრობის თემა მომხიბვლელად მიიჩნიეს — თუმცა იცოდნენ, რომ ეს რისკი იყო. ესენი იყვნენ პერსონაჟები, რომლებსაც მასებში ცნობადობა არ ჰქონდათ და ისეთი „სუპერძალები“ გააჩნდათ, როგორიცაა „სუპერ გაზები“ (super farts) ან უბრალოდ „იდუმალება“. აქ მნიშვნელოვანია დროის ფაქტორი. ამ ფილმის კონცეფცია იმავდროულად განიხილებოდა, როდესაც Universal და სხვა მსხვილი სტუდიები ყიდულობდნენ და ავითარებდნენ ფილმებს, რომლებიც იმ დროისთვის ბევრად უფრო პოპულარულ კომიქსების ისტორიებზე იყო დაფუძნებული. ისეთი ფილმები, როგორებიცაა „Blade“ („ბლეიდი“), „X-Men“ („იქს-ადამიანები“) და ჯეიმს კამერონის დაგეგმილი „Spider-Man“ („ადამიანი-ობობა“) დამუშავების პროცესში იყო. თუმცა, Universal-მა „Mystery Men“-ის უფლებები შეიძინა და ოჯახური კომედიების სცენარისტი ნილ კატბერტი დაიქირავა სცენარის დასაწერად. სტუდიამ იცოდა, რომ ამ უინტერესო პერსონაჟების მოსაწონად, საჭირო იყო კომედიური და დრამატული ნიჭის სწორი ნაზავი. თავდაპირველად, დენი დევიტოს თითქმის 15 მილიონი დოლარი შესთავაზეს ფილმში სათამაშოდ და მისი რეჟისორობისთვის. დევიტო „მატილდას“ წარმატების ტალღაზე იყო და სამსახიობო შემადგენლობის ხელმძღვანელობისთვის საჭირო კომედიური ნიჭით გამოირჩეოდა. თუმცა, მან უარი თქვა შეთავაზებაზე, გავრცელებული ინფორმაციით, იმის გამო, რომ Universal-მა უარი განაცხადა მისთვის ფილმის საუნდტრეკზე კონტროლის უფლების მიცემაზე. შესაძლოა, ეს კარგიც იყო, რადგან, გავრცელებული აზრის საწინააღმდეგოდ, Smash Mouth-ის სიმღერა „All Star“ სწორედ ამ ფილმისთვის დაიწერა. როდესაც მას ვუსმენთ, ყველას „შრეკი“ გვახსენდება, მაგრამ სწორედ ამ ფილმმა მოგვცა ეს მელოდია. დევიტოს უარის შემდეგ, Universal ბენ სტილერს მიუახლოვდა და იდეა შესთავაზა. მათ სთხოვეს, გაემძაფრებინა ხუმრობები და დაემატებინა ზრდასრულთა იუმორი, ასევე შესთავაზეს ფილმის რეჟისორობა, რაზეც მან უარი თქვა, პროექტის მასშტაბით გადატვირთულობის გამო. თუმცა, სიამოვნებით დათანხმდა სცენარის წერასა და ფილმში თამაშს. საბოლოოდ, Universal-მა რეჟისორი კინკა აშერის სახით იპოვა, რომელიც იმ დროს სარეკლამო რგოლების რეჟისორი და B-კატეგორიის ფილმების ოპერატორი იყო. ამ ფილმის რეჟისურა არავითარ შემთხვევაში არ გამოიყურება სამოყვარულოდ; მთელ პროდუქციას აქვს მომხიბვლელი გრანჟი, რომელიც დახვეწილი და ნათელი ვიზუალით არის დაბალანსებული. აშერმა მოიტანა ძლიერი ვიზუალური სტილი, ჩამოყალიბებული მისი სარეკლამო გამოცდილებით — წარმოიდგინეთ ჯოელ შუმახერის შთაგონებული არქიტექტურა და ნეო-ფუტურისტული დეკორაციები. ეს ფილმი ვიზუალურად მოსაწყენი არ არის. თუმცა, აშერმა სცენარის ნაწილები „მოსაწყენად“ მიიჩნია და მსახიობებს მნიშვნელოვანი იმპროვიზაციისკენ მოუწოდა. კომედია და პერსონაჟების დინამიკა ბუნებრივად და დამაჯერებლად გამოიყურება. თითოეულ პერსონაჟს აქვს გამორჩეული ინდივიდუალობა და ისინი ისე ურთიერთობენ, რომ იქმნება შთაბეჭდილება, თითქოს ნებისმიერი მათგანი შეიძლება იყოს მთავარი გმირი. ეს არის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი, რის გამოც ფილმი ახლა საკულტო კლასიკად ითვლება — ანსამბლი მისი წარმატების გულია. სტილერი, ჰენკ აზარია, პოლ რუბენსი და ჯეინინ გაროფალო განსაკუთრებით აქტიურად იყვნენ ჩართულნი დიალოგებისა და პერსონაჟების მომენტების გადამუშავებაში, სცენებს ისე უდგებოდნენ, თითქოს ეს სკეტჩ-კომედიის ვორქშოპები ყოფილიყო დიდი ეფექტების ფილმის ფარგლებში. თავად ბობ ბარდენიც კი უზიარებდა იდეებს სცენარისტებს გადასაღებ მოედანზე. ეს პერსონაჟები წარმოუდგენლად უცნაური და უნიჭოები არიან, თუმცა მომხიბვლელნი არიან იმ მსახიობების გამო, რომლებიც მათ თამაშობენ. პოლ რუბენსის „სპლინი“ არსებითად უცნაური, „შეგის“ ტიპის პერსონაჟია, რომლის სუპერძალაც მეტეორიზმია — და რატომღაც ეს მუშაობს. კელ მიჩელი კი პერსონაჟს თამაშობს, რომელსაც შეუძლია უჩინარი გახდეს.