რატომ ჰგავს დღესდღეობით ყველა ფილმი ერთმანეთს?

კინოს ისტორიის უმეტესი ნაწილის განმავლობაში ფილმები ფოტოქიმიურ ფირზე იღებდნენ, რაც ბუნებრივი ტექსტურის მქონე გამოსახულებებს ქმნიდა — 24 კადრი წამში, მარცვლოვნება, ჩრდილი და ფერი, რომლებიც ხელშესახები იყო ისეთი ფორმით, რომ მაყურებელს იშვიათად უჩნდებოდა კითხვები. დღესდღეობით თითქმის ყველაფერი ციფრულად იღება და, მიუხედავად იმისა, რომ ფილმები არასოდეს ყოფილა ასეთი მკვეთრი ან სუფთა, გამოსახულებაში რაღაც მაინც განსხვავებულად იგრძნობა და მაყურებელმა ეს ნამდვილად შეამჩნია. ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული საჩივარი, რასაც გვესმის — განსაკუთრებით სტრიმინგის პლატფორმებზე ფილმების ყურებისას — ის არის, რომ ყველაფერი ერთნაირად გამოიყურება. ჟანრის მიუხედავად, კინემატოგრაფია ხშირად დავარცხნილად და ხელოვნურად გამოიყურება, დაბალი კონტრასტითა და რბილი, გაბრტყელებული განათებით. ეს ყველაფერი მიდრეკილია, შეერწყას ერთმანეთს დავიწყებადი გამოსახულებების ერთგვაროვან მასად. ფოტოქიმიური ფირიდან ციფრულ კინემატოგრაფიაზე გადასვლას დიდწილად ადანაშაულებენ, მაგრამ ნამდვილად ციფრულია დამნაშავე? ფირზე გადაღება ძვირია და ეს ხარჯი ერთ დროს აიძულებდა რეჟისორებსა და ოპერატორებს, ფრთხილად დაეგეგმათ და განზრახვით შეედგინათ ყოველი კადრი. „არაბეთის ლოურენსის“ ფართო უდაბნოს პეიზაჟები, „ბარი ლინდონის“ ფერწერული, სანთლებით განათებული ინტერიერები და „სუსპირიას“ შემაძრწუნებელი, კოშმარული ფერები — ეს ყველაფერი ფირზე იყო გადაღებული, სადაც განზრახული არჩევანი იყო ჩადებული ყველა კადრში. ციფრული კინემატოგრაფია, კონტრასტისთვის, უფრო სწრაფი და იაფია — მაგრამ ამ სიჩქარემ სტუდიებს უბიძგა, მოეთხოვათ აჩქარებული სამუშაო პროცესები და მინიმალური დრო პოსტ-პროდუქციისთვის. ამან დიდად შეუწყო ხელი იმას, რომ თანამედროვე ფილმები ურთიერთშემცვლელად გამოიყურებოდეს. ხშირად, პროცესი ეყრდნობა ნაცნობ გამოსავალს: „ამას შემდეგში დავასწორებთ“ (გულისხმობს პოსტ-პროდუქციას). გარდა იმისა, რომ არავის აქვს დრო, რომ ეს რეალურად გაასწოროს. ასევე, შეინიშნება შესამჩნევი გადახვევა „ბუნებრივი“ ფერებისა და განათებისკენ. ქაღალდზე ეს უვნებლად ჟღერს და, რა თქმა უნდა, მრავალი ფილმისთვის მუშაობს, მაგრამ ძნელია, არ მოგენატროს ძველი კინოს თამამი ფერები, ღრმა ჩრდილები და ექსპრესიული სიბნელე. ეს არ არის ყველა ფილმის შემთხვევაში ასე, მაგრამ ბევრში ის უსაფრთხოების მიზნით მიღებულ კომპრომისს ჰგავს. ბრტყელი განათება და ნეიტრალური კონტრასტი კარგად ერწყმის HDR კორექციას, უძლებს სტრიმინგის კომპრესიას და რჩება თანმიმდევრული მსოფლიო აუდიტორიისთვის სრულიად განსხვავებულ ეკრანის პარამეტრებზე. რატომ უნდა გადავლახოთ საზღვრები, როდესაც „საკმარისად კარგი“ ადამიანების უმეტესობისთვის ადეკვატურია? მაგრამ ძალიან ხშირად ვამჩნევ, რომ ფილმიდან გამოვეთიშები მხოლოდ იმიტომ, რომ ის ისეთი მოსაწყენია, როცა არ უნდა იყოს. მაგალითად, ავიღოთ „ვიკედი“ (Wicked). როდესაც „ოზის ჯადოქარზე“ ვფიქრობთ, გვახსოვს ტექნიკოლორის კაშკაშა გამოსახულება: ლალისფერი ფეხსაცმელი, კაშკაშა ყვითელი აგურის გზა, თავად ქალაქის მოციმციმე ზურმუხტისფერი მწვანე. მიუხედავად იმისა, რომ იმავე სამყაროში ვითარდება, „ვიკედი“ ფერმკრთალი ჩანს. ელფაბას მწვანე კანი, გლინდას ვარდისფერი კაბა და ზურმუხტის ქალაქი — ყველაფერი მეტ გაჯერებას ითხოვს. რეჟისორმა ჯონ მ. ჩუმ დაიცვა ფილმის ფერადი კორექცია. „ვფიქრობ, ჩვენ გვინდოდა ხალხი ოზში ჩაგვეძირა, რათა ის რეალურ ადგილად გვექცია“, — განუცხადა მან „The Globe and Mail“-ს. „რადგან, თუ ის ყალბი ადგილი იქნებოდა, თუ ის ვინმეს გონებაში სიზმარი იქნებოდა, მაშინ რეალური ურთიერთობები და ის საფრთხეები, რასაც ეს ორი გოგონა განიცდის, არ იგრძნობოდა რეალურად.“ ეს არის დაცვა, რასაც კინორეჟისორები ხშირად მიმართავენ — იდეა, რომ გაძლიერებული ფერი რატომღაც ძირს უთხრის რეალიზმს — მაგრამ ეს არ არის განსაკუთრებით დამაჯერებელი. რეალური სამყარო შეიძლება იყოს ცოცხალი, დრამატული და ვიზუალურად შთამბეჭდავი. კინო ზოგჯერ აზვიადებს რეალობას, მაგრამ არასოდეს ამცირებს მას. თამამად შეიძლება ითქვას, რომ მიყვარს ფირი. მას აქვს ორგანული ტექსტურა, რისი დამარცხებაც ძნელია და მადლობელი ვარ, რომ რეჟისორებს, როგორიცაა კრისტოფერ ნოლანი, კვენტინ ტარანტინო და პოლ თომას ანდერსონი, შეუძლიათ გამოიყენონ თავიანთი გავლენა, რათა გააგრძელონ ფილმების გადაღება ფირზე. ძნელია იმის თქმა, რამდენ ხანს გაგრძელდება ეს; მეტ დეიმონმა, რომელიც ნოლანის „ოდისეაში“ თამაშობს, ახლახან განაცხადა კიდეც, რომ ეჭვობს, ფანტასტიკური ეპოსი იქნება ბოლო დიდი ფილმი, რომელსაც ის ფირზე გადაიღებს. თუ ეს მართალია, ეს სამწუხარო იქნება, მაგრამ ციფრული კინემატოგრაფია აქ ბოროტმოქმედი არ არის. როგორც ნებისმიერი ხელსაწყო, ის მთლიანად დამოკიდებულია იმაზე, თუ როგორ გამოიყენება და მის უკან მყოფ ნიჭზე. ფილმები, როგორიცაა „Blade Runner 2049“, „The Holdovers“, „The Green Knight“, „ზოდიაქო“, „ჰიუგო“, „პის ცხოვრება“ და „შეშლილი მაქსი: მრისხანების გზა“ ამტკიცებს, რომ ციფრულ კინემატოგრაფიას მაინც შეუძლია შექმნას ემოციით, ტექსტურით და ინდივიდუალურობით მდიდარი გამოსახულებები. პრობლემა ის კი არ არის, რომ ციფრული ცუდად გამოიყურება, არამედ ის, რომ ძალიან ბევრ ფილმს ეშინია, რომ საერთოდ რამეს ჰგავდეს. უნივერსალური ხელმისაწვდომობის დევნაში, სტუდიებმა გააბრტყელეს ის კიდეები, რაც ფილმებს ერთ დროს ვიზუალურად გამორჩეულს ხდიდა.