როგორ დაამარცხა IBM Watson-მა „Jeopardy!“-ის ჩემპიონები 15 წლის წინ
15 წლის წინ, IBM-ის სუპერკომპიუტერმა Watson-მა სატელევიზიო ვიქტორინაში „Jeopardy!“ ორი უდიდესი ჩემპიონი – კენ ჯენინგსი და ბრედ რატერი დაამარცხა. ეს იყო მნიშვნელოვანი მომენტი ხელოვნური ინტელექტის ისტორიაში, რადგან კომპიუტერმა შეძლო ადამიანის მსგავსი ბუნებრივი ენის კითხვებზე პასუხის გაცემა ინტერნეტთან მიერთების გარეშე, რაც ტექნოლოგიური პროგრესის ეტაპად იქცა.
სანამ ის „Jeopardy!“-ის წამყვანი გახდებოდა, კენ ჯენინგსმა 2004 წელს შოუში ზედიზედ მოგებული თამაშების რეკორდი დაამყარა – 74 თამაში. ჯენინგსმა ასევე მოიგო „Jeopardy! Greatest of All Time“ ტურნირი 2020 წელს ჯეიმს ჰოლჟაუერთან და ბრედ რატერთან დაპირისპირებაში. რატერი კვლავ ფლობს „Jeopardy!“-ის ისტორიაში ყველაზე მეტი მოგებული თანხის რეკორდს, თითქმის 5 მილიონი დოლარის საპრიზო ფონდით. თუმცა, 15 წლის წინ, ჯენინგსიც და რატერიც სასტიკად დამარცხდნენ ამ სატელევიზიო შოუში IBM-ის სუპერკომპიუტერთან, სახელად Watson-თან.
დღესდღეობით, ხელოვნური ინტელექტის ტექნოლოგიას შეუძლია მარტივად უპასუხოს კითხვებს, რომლებიც ყოველდღიური ადამიანური მეტყველებით არის დასმული, ისევე როგორც „Jeopardy!“-ის მინიშნებები. თუმცა, 2010 წელს, იშვიათ მიღწევად ითვლებოდა, რომ კომპიუტერს „ბუნებრივი ენის“ კითხვაზე სწორი პასუხი გაეცა. „ტექნოლოგები ამგვარ ხელოვნურ ინტელექტს დიდი ხანია წმინდა გრაალად მიიჩნევენ, რადგან ის მანქანებს საშუალებას მისცემს, ადამიანებთან უფრო ბუნებრივად ესაუბრონ, რაც კითხვების დასმის საშუალებას მოგვცემს საკვანძო სიტყვების აკრეფის ნაცვლად“, – წერდა The New York Times-ის ჟურნალისტი კლაივ ტომპსონი 2010 წლის ივნისის სტატიაში IBM-ის მზადების შესახებ Watson-ის „Jeopardy!“-ის სცენაზე გამოსვლისთვის.
იმ დროს, კომპიუტერულ კომპანიას სურდა თავისი ტექნოლოგიის კითხვებზე პასუხის გაცემის უნარის დამტკიცება Watson-ის ეროვნულ ტელევიზიაში გამოცდით, „Jeopardy!“-ის სცენარისტების მიერ ოსტატურად შედგენილი მინიშნებებით და მისი დაპირისპირებით შოუს ორ საუკეთესო მოთამაშესთან. Watson, რომელიც მაშინ სამი წლის განმავლობაში მუშავდებოდა, ინტერნეტთან დაკავშირებული არც კი იყო. ადამიანების მსგავსად, „Jeopardy!“-ის მოთამაშეებივით, Watson-ს საკუთარ მეხსიერებაზე უნდა დაყრდნობოდა – მის შემთხვევაში, მილიონობით დოკუმენტის შენახულ შიგთავსზე. ფაქტობრივად, სწორედ „Jeopardy!“-მ და ჯენინგსმა შთააგონეს Watson. IBM-ის თანამშრომელმა სუპერკომპიუტერი მას შემდეგ მოიფიქრა, რაც ბარში მყოფ მაყურებლებს ჯენინგსის 74-თამაშიანი სერიის ყურებისას შეამჩნევდა, – იუწყება Pittsburgh Post-Gazette.
Watson-ის სატელევიზიო შოუში დებიუტის წინ, IBM-მა საკონფერენციო დარბაზში „Jeopardy!“-ის იმიტირებული სცენა მოაწყო და შოუს ყოფილი მონაწილეები ჩართო კომპიუტერის წინააღმდეგ სათამაშოდ. როგორც ტომპსონმა Times-ში იტყობინებოდა, ადამიანებმა დაიწყეს Watson-ის ანთროპომორფიზაცია – „ის მოსაგებად თამაშობს!“ – თქვა კონკურსანტმა სამანტა ბორდმანმა – და Watson-ი ტერმინატორის ფილმების კაცობრიობის გამანადგურებელ Skynet-ის კომპიუტერულ სისტემასაც კი შეადარეს. „მე და ჩემმა ქმარმა ვისაუბრეთ იმაზე, თუ რა იყო ჩემი როლი ამაში“, – თქვა ბორდმანმა. „მე ვიყავი ის, ვინც ხელოვნურ ინტელექტს საკუთარი თავის გაცნობიერებაში დაეხმარებოდა?“
ამ დროისთვის Watson ბევრად უფრო კონკურენტუნარიანი გახდა: 2008 წლის ბოლოსთვის კომპიუტერი მინიშნებების დაახლოებით 70 პროცენტს პასუხობდა და ამათგან დაახლოებით 70 პროცენტი სწორი იყო, მაგრამ ზოგჯერ პასუხის გაცემას ორ საათამდე სჭირდებოდა, – იუწყება Post-Gazette. თუმცა, განვითარების გაგრძელებასთან ერთად, Watson „Jeopardy!“-ის ყოფილ ჩემპიონებს დაახლოებით 65 პროცენტ შემთხვევაში ამარცხებდა. 2010 წლის დეკემბერში, სატელევიზიო გამოწვევისთვის სცენა მზად იყო: „Jeopardy!“-ის პროდიუსერებმა განაცხადეს, რომ Watson-მა შოუს კონკურსანტების ტესტი ჩააბარა და ჯენინგსსა და რატერს $1 მილიონი დოლარის პრიზისთვის შეერკინებოდა სამ ეპიზოდში, რომლებიც 2011 წლის 14-16 თებერვალს გავა ეთერში.
„Jeopardy!“-ის პროდიუსერებისთვის, სპეციალური ეპიზოდები მათი თამაშის ჩვენება იყო, ისევე როგორც ხელოვნური ინტელექტის ინტელექტის. „მოხარულები ვართ, რომ „Jeopardy!“ საბოლოო ცოდნის ეტალონად ითვლება“, – თქვა მაშინდელმა აღმასრულებელმა პროდიუსერმა ჰარი ფრიდმანმა, The New York Times-ის მიხედვით. ჯენინგსმა და რატერმა Watson-ის წინააღმდეგ ითამაშეს მომდევნო თვეს, IBM-ის თ. ჯ. უოტსონის კვლევით ლაბორატორიაში, იორკთაუნ ჰაითსში, ნიუ-იორკში, მაშინდელი წამყვანის ალექს ტრებეკის ხელმძღვანელობით. მოქმედება კი ტელევიზიით 2011 წლის 14 თებერვალს დაიწყო, პირველი თამაშის „Jeopardy“ რაუნდის ეთერში გასვლით.
პირველი ეპიზოდის ბოლოს, რატერი და Watson $5,000-ზე იყვნენ გათანაბრებულნი, ხოლო ჯენინგსი $2,000 ქულით უკან მიყვებოდა, – აჩვენებს J-Archive. მომდევნო ღამეს, მაყურებელმა ნახა, როგორ მოიპოვა რატერმა მოკლედ ლიდერობა „Double! Jeopardy“ რაუნდში, სანამ Watson თამაშის დაფის დომინირებას დაიწყებდა, იპოვა და სწორად უპასუხა რაუნდის ორივე „Daily Doubles“-ს. „Double Jeopardy“ რაუნდის ბოლოს, Watson უკვე $30,000-ზე მეტით ლიდერობდა. მან ვერ შეძლო „Final Jeopardy“ გამოწვევის სწორად დასრულება, უპასუხა რა „Toronto?????“ მას შემდეგ, რაც ტრებეკმა მოითხოვა აშშ-ის ქალაქი, რომლის ორი უმსხვილესი აეროპორტი მეორე მსოფლიო ომის გმირისა და მეორე მსოფლიო ომის ბრძოლის სახელობისაა. მაგრამ ის მაინც გამარჯვებული გამოვიდა $35,734 ქულით, რატერის $10,400-სა და ჯენინგსის $4,800-თან შედარებით.
გამოწვევის მეორე თამაშში, რომელიც 16 თებერვალს გავიდა ეთერში, ჯენინგსი ლიდერობდა თამაშის უმეტესი ნაწილის განმავლობაში, Watson კი მას კვალდაკვალ მიჰყვებოდა. ეს არ იყო ცალმხრივი თამაში იმ მომენტისთვის, როდესაც სამივე კონკურსანტმა სწორი პასუხი გასცა „Final Jeopardy“ რაუნდს, დაასახელეს ბრემ სტოკერი, როგორც მე-19 საუკუნის რომანისტი, რომლის ყველაზე ცნობილი რომანი შთაგონებული იყო უილიამ უილკინსონის „An Account of the Principalities of Wallachia and Moldavia“-ით. თუმცა, Watson-მა უზარმაზარი ფსონი დადო სტოკერზე პასუხის გაცემისას, მაშინ როდესაც ჯენინგსმა მხოლოდ $1,000 დადო. („მე, მაგალითად, მივესალმები ჩვენს ახალ კომპიუტერულ ზედამხედველებს“, – დაამატა ჯენინგსმა თავის პასუხში, რითაც ციტატა სიმფსონებიდან გაიხსენა). ორივე თამაშის შემდეგ, რატერს კუმულაციური ქულა ჰქონდა $21,600, მან სახლში წაიღო $100,000 და $100,000 გამოიმუშავა ლანკასტერ ქაუნთის საზოგადოებისთვის.
თეგები
წყარო:
www.tvinsider.com