როგორ განქორწინდე ომის დროს: ლიეტუვური დრამა გლობალური კონფლიქტის ფონზე
ფილმი „როგორ განქორწინდე ომის დროს“ გვიყვება ლიეტუვურ წყვილზე, ვიტასსა (მარიუს რეფშისი) და მარიაზე (ჟიგიმანტე ელენა იაკშტაიტე), რომლებიც განქორწინებას გადაწყვეტენ რუსეთის უკრაინაში შეჭრამდე ერთი დღით ადრე. ომი მათთვის და მათი ქალიშვილისთვის, დოვილესთვის (ამელია ადომაიტიტე), მოულოდნელ დამატებით სირთულეებს ქმნის. რეჟისორი და სცენარისტი ანდრიუს ბლაჟევიჩი გვიჩვენებს რთულ საოჯახო დინამიკას, რომელიც განქორწინების შემდეგ ჩნდება და უკრაინაში ომის ფონზე, სოციალური სამართლიანობისა და ომის რეალობებს აყენებ
წარმოიდგინეთ ასეთი სცენარი: თვეების განმავლობაში განქორწინების გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ, ამ ამბავს მეუღლეს უზიარებთ და მეორე დილით რუსეთი უკრაინაში შეიჭრება. რა თქმა უნდა, თუ აღმოსავლეთ ევროპაში არ ცხოვრობთ, შესაძლოა, შეჭრა არც ისე ძლიერ შეგეხოთ, როგორც ის რეალობა, რომ განქორწინების ადვოკატი გჭირდებათ. მაგრამ ლიეტუვაში მცხოვრები ვიტასისთვის (მარიუს რეფშისი) და მარიასთვის (ჟიგიმანტე ელენა იაკშტაიტე) ომი ახალ სირთულეს ქმნის ამ არაპროგნოზირებად პერიოდში – როგორც მათთვის, ასევე მათი ქალიშვილის, დოვილესთვის (ამელია ადომაიტიტე). რეჟისორი და სცენარისტი ანდრიუს ბლაჟევიჩი დეტალურად გვიჩვენებს რთულ საოჯახო დინამიკას, რომელიც განქორწინების შემდეგ გარდაუვლად ჩნდება, და ამას უკრაინაში ომის ფონზე აკეთებს, რათა ომის რეალობები და სოციალური სამართლიანობა ყურადღების ცენტრში მოაქციოს.
2022 წელს მარია და ვიტასი ცალ-ცალკე საწოლებში იღვიძებენ იმ ამბით, რომ რუსეთი უკრაინაში სრულმასშტაბიან შეჭრას იწყებს. ეს ხდება ერთი დღის შემდეგ, რაც მარიამ ვიტასს განუცხადა, რომ განქორწინება სურდა, თუმცა არ უთქვამს, რომ თვეების განმავლობაში ფარულად ჰქონდა რომანი თავის თანამშრომელ იურატესთან (ინდრე პატკაუსკაიტე). მაშინ როცა ვიტასი სრულიად მოულოდნელად აღმოჩნდა ამ სიტუაციაში, მისი ყველაზე გადაუდებელი პრობლემა საცხოვრებლის პოვნაა. მარია ოჯახის ერთადერთი მარჩენალია, ის ვიდეოპროდუქციის კომპანიაში მუშაობს, რომელიც სოციალური მედიისთვის ვიდეო-კონტენტს ქმნის. ვიტასი, ოდესღაც წარმატებული კინორეჟისორი, რომელიც ამჟამად უმუშევარია, ერთდროულად ამცირებს მარიას სამსახურს და აქტიურად სარგებლობს მისი ხელფასით. სანაცვლოდ, ის არის ოჯახის მთავარი მეურვე, ზრუნავს ქალიშვილ დოვილესზე, ამზადებს სადილს და საგულდაგულოდ ალაგებს სახლს.
განშორება სრულ ქაოსში აგდებს როგორც მარიას, ისე ვიტასის ცხოვრებას. წყვილი პრო-უკრაინულია და ყოველ ღონეს ხმარობს ამის საჩვენებლად. ვიტასი იძულებულია თავის რუსეთის თანამგრძნობ მშობლებთან დაბრუნდეს, თუმცა ყოველ მეორე დღეს რუსული მანქანების ფანჯრებში ქვებს ისვრის. ის იწყებს მოხალისეობას სასურსათო ბანკში და მონაწილეობს ქალაქში გამართულ ხელოვნების პროტესტებში, იყენებს რა თავის მცირე პოპულარობას გზავნილის გასაძლიერებლად. ამასობაში, მარია, ომის დაწყებიდან მალევე, თავისთან, დოვილესთან ერთად საცხოვრებლად უკრაინელ ლტოლვილთა ოჯახს შემოიყვანს. ის აქტიურად ეწინააღმდეგება თავისი კომპანიის რუსეთთან გაგრძელებულ პარტნიორობას, საკუთარი კარიერის რისკის ფასადაც კი, და ქალიშვილთან ერთად უკრაინის დროშას აფრიალებს აივანზე, მხარდაჭერის მტკიცე ნიშნად. თუმცა, ომის გაგრძელებასთან ერთად, ვიტასის ქმედებები სულ უფრო და უფრო მოჩვენებითი ხდება, მარიას კი აღიზიანებს ლტოლვილების გაჭიანურებული ყოფნა მის სახლში, ვისთანაც კომუნიკაცია თითქმის არ შეუძლია. ამ ფონზე, დოვილეს სკოლაში პრობლემები ექმნება, რადგან ბავშვები მშობლების განსხვავებულ განწყობებს იმეორებენ.
ფილმი „როგორ განქორწინდე ომის დროს“ ფრთხილად და მიზანმიმართულად ასახავს რუსეთის შეჭრით გამოწვეულ რეალურ და რთულ განცდებს და, ნაცვლად იმისა, რომ ვინმესკენ თითი გაიშვიროს, მაყურებელს აიძულებს ომის ნიუანსებს, ყველა ნაკლოვანებითურთ, შეხედოს. ლიეტუვის დედაქალაქ ვილნიუსში მცხოვრები მარია და ვიტასი მიჩვეულნი არიან ევროპელ მეზობლებთან მუშაობას, და ბევრ ლიეტუველს აქვს გარკვეული კავშირი ორ მეომარ ქვეყანასთან. მიუხედავად იმისა, რომ მარია და ვიტასი ღიად გამოხატავენ უკრაინის მხარდაჭერას, ეს მხარდაჭერა დროთა განმავლობაში სუსტდება. ეს არ ნიშნავს იმას, რომ ისინი უბრალოდ შავ კვადრატებს აქვეყნებენ სოციალურ მედიაში ან ტვიტავენ სიცარიელეში – ისინი არ არიან „სლაქტივისტები“ – მაგრამ მათი მოჩვენებითი ქმედებები და ისტორიის სწორ მხარეს ყოფნის სურვილი, მრავალი თვალსაზრისით, ეგოისტურად გამოიყურება. განშორების შემდეგ სრულად ვლინდება მათი საშუალო ფენის ზედა ნაწილის პრივილეგია.
მარია სიხარულით ხვდება უკრაინელ დედასა და მის ორ ვაჟს, რომლებიც მასთან საცხოვრებლად მოდიან, რაც დახმარების მის სურვილზე მეტყველებს. მაგრამ ის სამივე მათგანს ვიტასის ყოფილ ოფისში ათავსებს და მალევე იწყებს წუწუნს იმაზე, თუ რა უწესრიგოები არიან ისინი და უჭირს მათთან კომუნიკაცია. როდესაც ის გამომწვევად ტოვებს სამსახურს იმის გამო, რომ მისი კომპანია რუსეთთან კავშირებს არ წყვეტს, არ ითვალისწინებს, რომ მას კვლავაც მოუწევს თავისი ქალიშვილისა და მასთან მცხოვრები ახალი ოჯახის რჩენა. ეს არის პრივილეგიის შესანიშნავი მაგალითი, რომ მარია ასე თავდაჯერებულად ტოვებს სამსახურს თავისი მორალის საფუძველზე, მაშინ როდესაც რეალობა ისაა, რომ ადამიანების უმეტესობა მუშაობს მორალურად საეჭვო კომპანიებში და რჩება იქ იმ უბრალო მიზეზით, რომ მათ ხელფასი სჭირდებათ.
მსტისლავ ჩერნო უკრაინაში ომის უბნელეს სიღრმეებში გვიყვანს. ვიტასისთვის სახლში დაბრუნება ნიშნავს, რომ მას აწუხებს მშობლების მიერ რუსული „ფოქს ნიუსის“ ვერსიის ყურება, არხის, რომელიც პროპაგანდას ავრცელებს და ის სასოწარკვეთილი ცდილობს მშობლები დაარწმუნოს, რომ არ დაიჯერონ. როდესაც ის რუსულ სანომრე ნიშანს ხედავს, არც კი ყოყმანობს, რომ მანქანის ფანჯარაში ქვა ისროლოს, როგორც ძალადობრივი პროტესტის ფორმა. რა თქმა უნდა, შეჭრაში რუსეთის მთავრობაა დამნაშავე, მაგრამ უნდა გადაიხადონ თუ არა ამ მოქალაქეებმა იმის ფასი, რაზეც მათ მცირე ან საერთოდ არ აქვთ კონტროლი? ვიტასი ასე ფიქრობს. დასაქმების ნაცვლად, ის მოხალისეობს (ზოგჯერ თვითონვე იღებს საკვებს, რომელიც ლტოლვილებისთვის არის განკუთვნილი, წყალობით...
თეგები
წყარო:
collider.com