„Scream“: მეტა-კომენტარიდან „ფინალური გოგონას“ არქეტიპამდე
სტატია იკვლევს, თუ როგორ, თავისი მეტა-იუმორიდან გამომდინარე, „Scream“-ის ფრენჩაიზი უმთავრესად ფოკუსირებულია და ხელახლა განსაზღვრავს „ფინალური გოგონას“ არქეტიპს საშინელებათა კინოში. ის განიხილავს ისეთ პერსონაჟებს, როგორებიც არიან სიდნი პრესკოტი და გეილ უეზერსი, აჩვენებს რა, თუ როგორ ეწინააღმდეგებიან ისინი ქალი გადარჩენილების ტრადიციულ წარმოდგენებს – მიზანმიმართული დევნის ან უკომპრომისო ინდივიდუალიზმის დემონსტრაციით, რითაც შორდებიან ადრეული „ფინალური გოგონების“ „წმინდა და ქალწულებრივ“ სტერეოტიპებს
დაივიწყეთ გამჭრიახი იუმორი და სხვა ფილმებისკენ თვალიერება. „Scream“ მთლიანად „ფინალურ გოგონებზეა“. „Scream 4“-ის ბოლოს, სიდნი პრესკოტი ძალიან გვიან ხვდება, რომ მისი ბიძაშვილი ჯილი, რომელსაც ემა რობერტსი თამაშობს, „მოჩვენებლის სახის“ მკვლელია. ჯილი სიდნის ჩრდილში გაიზარდა, მუდმივად შურდა იმ ყურადღებისა და დიდების, რაც უფროს ქალს პირველი ვუდსბოროს მკვლელობების გადარჩენის შემდეგ, ორიგინალური ფილმიდან მოყოლებული, ჰქონდა. ჯილი საყვედურობს და აკნინებს სიდნის ყოველ ასპექტს, უწოდებს მას ზედმეტად ნელას, მოძველებულს და საკუთარ თავს რიმეიკად წარმოაჩენს. მაგრამ სანამ ჯილი მის განადგურებას დაასრულებს, სიდნი (ნივ კემპბელი) კონტრშეტევას იწყებს და ბიძაშვილს ახლომდებარე დეფიბრილატორით ელექტროშოკს აყენებს. „რიმეიკების პირველი წესი დაგავიწყდა, ჯილ,“ – ეტყვის სიდნი. „ორიგინალს არ უნდა შეეხო!“ ეს სცენა ნამდვილად მუშაობს როგორც განცხადება „Scream“-ის პოზიციის შესახებ საშინელებათა ჟანრში, უარყოფა ისეთი რიმეიკებისა, როგორებიცაა „კოშმარი თელების ქუჩაზე“ და „პარასკევი 13“, რომლებიც „Scream 4“-ის გამოსვლამდე ცოტა ხნით ადრე გამოვიდა 2011 წელს. თუმცა, ეს სცენა პირდაპირ მნიშვნელობითაც ეფექტურია, აჩვენებს რა, თუ როგორ უწევთ ქალებს მუდმივად გამკლავება მათზე ადრეული თაობების ტვირთთან და მათ შემდეგი თაობების მოლოდინებთან. მისი სახალისო მეტატექსტური მომენტების მიღმა, „ფინალური გოგონების“ მიმართ ეს ყურადღება ყოველთვის იყო „Scream“-ის ფრენჩაიზის ძალა.
„Scream“-ის პირველი ნაწილის ერთ-ერთ ყველაზე დასამახსოვრებელ ეპიზოდში, რენდი მიქსი (ჯეიმი კენედი) საშინელებათა ფილმში გადარჩენის წესებს აყალიბებს. „სექსი არასდროს უნდა გქონდეთ,“ – აცხადებს ის იმედგაცრუებულ, დაუჯერებელ ბრბოს. „მეორე: არასოდეს დალიოთ ან არ გაიკეთოთ ნარკოტიკები,“ – აგრძელებს ის, რასაც ისევ მეგობრების რისხვა მოჰყვება. შემთხვევითი არ არის, რომ ეს ორი პუნქტი მაშინ ჩნდება, როდესაც რენდი და მისი მეგობრები 1978 წლის „ჰელოუინს“ უყურებენ, ფილმს, რომელშიც ჯეიმი ლი კერტისი ლორი სტროდის, პარადიგმატული „ფინალური გოგონას“ როლს ასრულებს. ქალი გადარჩენილები საშინელებათა კინოს ნაწილი იყვნენ თავიდანვე, დაწყებული მერი ფულერით, როგორც ელიზაბეტი თომას ედისონის „ფრანკენშტაინში“ (1910) ან გრეტა შროდერით, როგორც ელენ ჰატერი „ნოსფერატუში“ (1922). მაგრამ 1987 წლის სტატიაში „მისი სხეული, თვითონ: გენდერი სლეშერ ფილმში“, აკადემიკოსმა ქეროლ ჯ. ქლოვერმა საშინელებათა ფილმში ქალი გადარჩენილის განსაკუთრებული ტიპი, „ფინალური გოგონა“, გამოავლინა. სადაც წინა გადარჩენილები, მაგალითად, ლაილა ქრეინი (ვერა მაილზი) „ფსიქოში“, კაცს უნდა გადაერჩინა, „ფინალური გოგონა“ თავად ებრძოდა, გადარჩა საკუთარი დამსახურებით და დაამარცხა მკვლელი. ლორი სტროდის გარდა, ქალებმა, როგორებიც არიან სალი ჰარდესტი (მერლინ ბერნსი) „ტეხასის ხერხით ხოცვა-ჟლეტიდან“ და ელენ რიპლი (სიგურნი უივერი) „უცხოდან“, საკუთარი გონებამახვილობა და ძალა გამოიყენეს მკვლელის დასამარცხებლად. უდავოდ, „ფინალური გოგონას“ ფიგურამ გააღრმავა ჩვენი გაგება საშინელებათა ჟანრის, ზოგადად, და კერძოდ, სლეშერების მიმართ, ქვეჟანრის, რომელიც ხშირად განიხილებოდა, როგორც ერთჯერადი და ვულგარული. მაგრამ, როგორც რენდის მონოლოგი ხაზს უსვამს, „ფინალური გოგონები“ ხშირად მიიჩნეოდნენ წმინდებად და ქალწულებად – მაშინაც კი, თუ ეს არ იყო ის, რასაც ეკრანზე ვხედავდით, რასაც ლორის მარიხუანის მოწევა და ბენ ტრამერთან დაკავშირებული გეგმებიც ამტკიცებს. მოკლედ, „ფინალურ გოგონებს“ განახლება სჭირდებოდათ. და სწორედ მაშინ აიღო ტელეფონი სიდნი პრესკოტმა.
ერთი შეხედვით, სიდნი პრესკოტი კლასიკურ „ფინალურ გოგონად“ შეიძლება მოვიაზროთ. ის ამარცხებს როგორც ბილი ლუმისს (სკიტ ულრიხი), ისე სტუ მაჩერს (მეთიუ ლილარდი) თავისი მონდომებითა და გონებამახვილობით. ის პირდაპირ მოსაწყენია მსხვერპლებთან, ქეისი ბეკერთან (დრიუ ბერიმორი) და ტატუმთან (როუზ მაკგოუენი) შედარებით, რომელთაგან ორივე „მოჩვენებლის სახის“ დანით იღუპება. ის თავის შეყვარებულ ბილის სექსუალურ მიდგომებსაც კი უარყოფს, ყოველ შემთხვევაში, თავიდან. თუმცა, სადაც ლორი, სალი და რიპლი გარემოებების მსხვერპლნი იყვნენ, არასწორ დროს არასწორ ადგილას აღმოჩენილნი, სიდნი მიზანმიმართულად არის სამიზნე. ადამიანებს აქვთ მოსაზრებები მისი ან დედამისის, მორინის, საქციელის შესახებ და სურთ, რომ სიდნიმ ამისთვის პასუხი აგოს. სანამ ჯილი სიდნის სიბერესა და მოძველებულობას დააბრალებდა, ბილი ლუმისი მის მოკვლას ცდილობს, რადგან მორინს რომანი ჰქონდა მის მამასთან და დედამისი სახლიდან გააგდო. ბილის დედა ბრუნდება „Scream 2“-ში, დები სოლტის (ლორი მეტკალფი) სახელით შენიღბული, იმ იმედით, რომ მორინით დაწყებულ ნგრევას სიდნის მოკვლით დაასრულებს. „Scream 3“-ც კი, რომელიც მორინისთვის რთულ წარსულს ამატებს, წარმოაჩენს მის შვილს რომანს (სკოტ ფოლი), მისი სექსუალური ძალადობის ნაყოფს, მაინც სიდნის აკისრებს პასუხისმგებლობას დედის ქმედებებზე.
მიუხედავად იმისა, რომ დეპუტატ დიუისგან (დევიდ არკეტი) უფრო მეტ დახმარებას იღებს, ვიდრე ქლოვერი დაუშვებდა, გეილ უეზერსმა (კორტნი კოქსი) ნამდვილად საკმარისი „მოჩვენებლის სახე“ სცემა, რომ „ფინალურ გოგონად“ ჩაითვალოს. ფილმები ყოველთვის არ სთხოვენ მაყურებელს, რომ მოიწონონ გეილის უკომპრომისო კარიერული წინსვლა, მაგრამ არასდროს მიანიშნებენ, რომ მისი უხეშობა ან წარმატება მას მკვლელობისთვის შესაფერის კანდიდატად აქცევს. ამის ნაცვლად, ისინი მის ინდივიდუალიზმს, მის პრაგმატულ დამოკიდებულებას აღნიშვნის მიზეზად წარმოაჩენენ, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც ის „მოჩვენებლის სახის“ ნიღაბში მყოფს სახეში ურტყამს. თუმცა, ყველაზე საინტერესო ცვლილება ორ განახლებულ ფილმში, „Scream (2022)“ დაფიქსირდა...
თეგები
წყარო:
www.denofgeek.com