სემ რაიმი და მისი ჟანრული ექსპერიმენტები: საშინელებათა ფილმებიდან სუპერგმირებამდე

სემ რაიმი ყოველთვის საუკეთესო იყო საშინელებათა ჟანრში. თუმცა, სინამდვილეში, ის ფანტასტიკური კომედიური რეჟისორიცაა, ამიტომ შეიძლება ითქვას, რომ კომედიების სფეროშიც თანაბრად კარგია. და როდესაც ის კომედიასა და საშინელებათა ჟანრს ერთდროულად აკეთებს, მისი ფილმები ხშირად საკმაოდ შთამბეჭდავი გამოდის. გარდა ამისა, მან წარმატებას მიაღწია სუპერგმირულ ფილმებშიც, რაც განსაკუთრებით აშკარაა „ადამიანი-ობობას“ და მისი პირველი გაგრძელების შემთხვევაში (არა იმდენად „ადამიანი-ობობა 3“-სა და „ექიმი სტრეინჯი სიგიჟის მრავალ სამყაროში“, თუმცა ორივეს ნამდვილად აქვს გამორჩეული მომენტები). თუკი კიდევ ერთი მტკიცება გსურთ, რაც პირველ წინადადებას კიდევ უფრო სასაცილოდ წარმოაჩენს, რაიმის გადაღებული აქვს ასევე ვესტერნი („სწრაფი და მკვდრები“), ნეო-ნუარული თრილერი („უბრალო გეგმა“) და სპორტული ფილმი („თამაშის სიყვარულისთვის“). მისი ზოგიერთი არასაშინელებათა ფილმში ნამდვილად გვხვდება საშინელების მომენტები, რისი საუკეთესო მაგალითი ალბათ „ადამიანი-ობობა 2“-ის საავადმყოფოს სცენაა. ასევე, მისი ზოგიერთი საშინელებათა ფილმი, როგორც უკვე აღინიშნა, კომედიურიცაა, რომ აღარაფერი ვთქვათ საშინელების სხვა ჟანრებთან შერწყმის სურვილზე, ამიტომ ქვემოთ მოცემული ფილმები საკმაოდ მრავალფეროვანია ტონალობისა და, გარკვეულწილად, ხარისხის თვალსაზრისით. უმეტესობა საკმაოდ კარგია, ზოგი კი შესანიშნავი, და ყველა მათგანი ქვემოთ არის რანჟირებული. თუმცა რაიმის სტანდარტებით ის შეიძლება შეცდომად ჩაითვალოს, ფილმი „საჩუქარი“ (The Gift) (არ აგვერიოს იმავე სახელწოდების 2015 წლის სხვა ფილმში, არც „ბაფი ვამპირებზე მონადირის“ შესანიშნავ ეპიზოდში) მთლიანობაში არ არის საშინელი ფილმი. ის უბრალოდ ნორმალური ზებუნებრივი თრილერია, რომელიც ზოგჯერ საკმარისად შემზარავი ხდება იმისთვის, რომ ფილმი – ან მისი ნაწილები – საშინელებათა ჟანრის ტერიტორიაზე გადაიყვანოს. ნარატიულად, ის ეხება მარტოხელა დედას, რომელსაც შეუძლია ადამიანების მომავლის დანახვა, ან სულაც არწმუნებს ხალხს, რომ შეუძლია, მაგრამ შემდეგ მის ამ ნიჭს აქვს გარდაუვალი ნაკლოვანებები და გართულებები და ასე შემდეგ, და ალბათ, ასეთი ფილმი ადრეც გინახავთ. ის ნორმალურად აკეთებს თავის საქმეს. მისი ყურება შესაძლებელია და მასში რამდენიმე კარგი მსახიობია, ქეით ბლანშეტი კი ძირითად როლში საიმედოდ კარგია. თუმცა, ამის მიღმა, „საჩუქარი“ ცოტა ზედაპირულია და გარკვეულ მომენტში მოსაბეზრებელიც კი ხდება. მას რომ რაიმე გასაოცარ დასასრულამდე ან გამოვლენამდე მიეღწია, შესაძლოა ეს დახმარებოდა, მაგრამ როგორც არის, ის საუკეთესო შემთხვევაში უბრალოდ ღირსეულია. ასეთი ფილმის ყურებით, გულახდილად რომ ვთქვათ, განსაკუთრებულს არაფერს მოიგებთ ან დაკარგავთ. რაიმის „ადამიანი-ობობამდე“ არსებობდა „დარკმენი“ (Darkman), რომელიც ნამდვილად იმსახურებს აღიარებას იმ იშვიათ სუპერგმირულ ფილმებს შორის ყოფნისთვის, რომლებიც არ არის დაფუძნებული უკვე არსებულ კომიქსების პერსონაჟზე. ის ასევე გამოირჩევა იმით, რომ არის საშინელებათა ფილმი სუპერგმირული ჟანრის თავზე, თუმცა ის არცერთ განყოფილებაში ბოლომდე არ ბრწყინავს. შესაძლოა, ეს ნორმალურია, როდესაც მთლიანობას ჟანრების საინტერესო ჰიბრიდად უყურებ, მაგრამ რაიმის გადაღებული აქვს უკეთესი საშინელებათა ფილმები და ასევე უკეთესი სუპერგმირული ფილმები. მიუხედავად ამისა, აქ რაღაც არის; საკმარისი იმისთვის, რომ ძირითადად მიხვდეთ, რატომ გახდა ის ერთგვარი საკულტო ფილმი. მას აქვს სიუჟეტი, რომელიც მოიცავს ექსპერიმენტულ მკურნალობას, რომელიც ადამიანის სიცოცხლეს იხსნის, ანიჭებს მას გარკვეულ შესაძლებლობებს და ამავდროულად უარყოფითად მოქმედებს მის ფსიქოლოგიურ მდგომარეობაზე. ის ცდილობს გამოასწოროს მის წინააღმდეგ ჩადენილი გარკვეული უსამართლობები, ამიტომ ანტიგმირის მთელი კონცეფცია საშინელებას მატებს და მას ნაკლებად ტრადიციულ სუპერგმირულ ფილმად აქცევს, ვიდრე მოსალოდნელია. „დარკმენი“ არეულია, მაგრამ საინტერესოა და, აღიარებულია, რომ კრეატიულად არის გადაღებული (ალბათ, ისეთი ფილმია, რომელიც ცოტა უკეთ არის რეჟისორირებული, ვიდრე დაწერილი). ამ სტატიის წერის მომენტისთვის, „დახმარების გაგზავნა“ (Send Help) სემ რაიმის უახლესი ფილმია და მაშინაც კი, თუ ის თქვენი წაკითხვის მომენტში მისი უახლესი არ იქნება, ერთი რამ, რაც მასში აღსანიშნავი დარჩება, არის ის, რასაც ის რეჟისორისთვის წარმოადგენს: დაბრუნება R-რეიტინგის ტერიტორიაზე პირველად მეოთხედ საუკუნეზე მეტი ხნის შემდეგ. მის წინა ფილმს წარმოადგენდა ადრე ნახსენები „საჩუქარი“, თუმცა „დახმარების გაგზავნა“ მას შემდეგ მისი პირველი საშინელებათა ფილმი არ არის (შუალედურ ფილმზე ცოტა მოგვიანებით). რაც შეეხება „დახმარების გაგზავნას“, სიუჟეტი საოცრად მარტივია და ადვილად აღსაწერად, რადგან ის ეხება დიდი ხნის მტანჯველ თანამშრომელსა და მის ახალ ბოსს (უფრო ახალგაზრდას და პიროვნულად საგრძნობლად აგრესიულს), რომლებიც ერთად პატარა კუნძულზე გაიჭედნენ. ასეთი მარტივი სიუჟეტით ისტორიას მხოლოდ იმდენი მიმართულება აქვს, ამიტომ შესაძლოა, სულ ეს უნდა ითქვას. ის მიმართულება, რომელსაც „დახმარების გაგზავნა“ ირჩევს, საინტერესოა და განასხვავებს მას სხვა ფილმებისგან, რომლებიც შესაძლოა მისი ყურებისას გაგახსენდეთ, როგორიცაა „გარიყული“, „მიზერი“ და „სევდის სამკუთხედი“. ის ასევე ზოგჯერ კომედიურია და ალბათ უფრო მეტად გადარჩენის თრილერად შეიძლება განისაზღვროს, ვიდრე პირდაპირ საშინელებათა ფილმად, თუმცა აქ მაინც არის საზარელი და ზოგიერთი შემხტომი მომენტი, მთელი ფილმის განმავლობაში გაფანტული. ის შედარებით კარგად არის დაბალანსებული და სასიამოვნო გასართობია. როგორც კი 2020-იანი წლები დასრულდება, ნაკლებად სავარაუდოა, რომ ვინმემ თქვას, რომ ეს ათწლეულის ერთ-ერთი საუკეთესო საშინელებათა ფილმია, მაგრამ ის გასართობია, კარგად ნათამაშები და ადეკვატური ტემპით, და იანვრის გამოშვებისთვის (როდესაც ბევრი ჯერ კიდევ ჯილდოების ფავორიტებს ეწევა), ეს საკმარისზე მეტი გამოდის. მისი პირველი ფილმის გარდა, „ჯოჯოხეთში ჩამითრიე“ (Drag Me to Hell) ალბათ სემ რაიმის ის საშინელებათა ფილმია, რომელიც ყველაზე მეტად...