სიტკომის ყველაზე საძაგელი და ეშმაკური პერსონაჟები

სიტკომები ათწლეულების განმავლობაში ტელევიზიის განუყოფელი ნაწილია და ინდუსტრიის ერთ-ერთ უმსხვილეს მიმზიდველ ძალად რჩება. ისინი გვთავაზობენ მარტივი გაქცევის სრულყოფილ ფორმას, სადაც ყველა სახის ქაოსი შეიძლება გაჩაღდეს – და მოწესრიგდეს – 30-წუთიანი ეპიზოდის ფარგლებში. კარგი სიტკომი საშუალებას აძლევს აბსურდს, სატირას და, ხშირად, მორალურ გაკვეთილებს თანაარსებობდეს კოჰეზიურად, პერსონაჟებზე დაფუძნებული ამბის მოყოლით, რომელსაც შეუძლია ემოციური კავშირების ჩამოყალიბება თავის გმირებთან, რომლებიც ოსტატურად არის განვითარებული გასართობად და გასახალისებლად. ეს აშკარაა ისეთი პერსონაჟების მაგალითზე, როგორიცაა უილ სმიტი „ბელ-ეარის ახალი პრინციდან“ (The Fresh Prince of Bel Air), თავისი მაგნიტური ენერგიითა და მხიარული ხიბლით, ან ტედ ლასო (Ted Lasso) თავისი ურყევი ოპტიმიზმითა და სიკეთით, რაც ამტკიცებს, რომ ჟანრს შეუძლია შექმნას ტელევიზიის ყველაზე საყვარელი და დასამახსოვრებელი პერსონაჟები. თუმცა, აქ ჩვენ ვიკვლევთ სპექტრის საპირისპირო ბოლოს, ვაფასებთ ყველა დროის ყველაზე საძაგელ, ეშმაკურ და დიაბოლურ სიტკომის პერსონაჟებს. მორალურად გარყვნილებიდან დაწყებული აშკარა ბოროტმოქმედებით დამთავრებული, ზოგჯერ სწორედ ამ მზაკვრული პერსონაჟების შოუს „მომპარავი“ ხრიკები ტოვებს ყველაზე დაუვიწყარ შთაბეჭდილებას. ემოციურად დაძაბული დრამისა და ბოროტად მშრალი იუმორის შერწყმით, ბრიტანულ „ფლიბეგს“ (Fleabag) აქვს უპრეცედენტო მიღწევა – ორივე სეზონმა Rotten Tomatoes-ზე 100%-იანი შეფასება მიიღო, და ეს არც არის გასაკვირვი. მისი მომხიბვლელი სიუჟეტი ამაღლებულია დასამახსოვრებელი, სრულად განვითარებული პერსონაჟებისგან შემდგარი მსახიობების ფანტასტიკური შესრულებით. ამ პერსონაჟებს შორის არის ნათლია (Godmother), რომელსაც ოსკაროსანი ოლივია კოლმანი (Olivia Colman) განასახიერებს. მიუხედავად იმისა, რომ ის არ არის ისეთი აშკარად საძულველი, როგორც ამ სიაში სხვები, მისი ბოროტება მის ორპირობაში მდგომარეობს. ის თავს წარმოაჩენს როგორც ტკბილი, მოსიყვარულე ნათლია თავისი გერების მიმართ, მაგრამ ზედაპირის ქვეშ, ნათლია შხამიანი, დამცინავი და ქედმაღალია. ძალაუფლების, ეჭვიანობისა და ემოციური კონტროლის სურვილით განპირობებული, ის პასიურ-აგრესიისა და დაფარული შეურაცხყოფის ოსტატია. ფრაზები, როგორიცაა „გთხოვთ, მიხედეთ საკუთარ თავს, საშინლად გამოიყურებით, ძვირფასო“ და „მე და თქვენი მამა ხშირად ვამბობთ, რომ როცა ცოტას დალევთ, დედასავით ხართ“, გამოიყენება Fleabag-ის დახვეწილი დამცირებისთვის, სადაც ეს შესაძლებელია. მისი არასასიამოვნო ბუნება მის მანიპულაციასა და დაუნდობელ პრაგმატიზმში მდგომარეობს, მაგრამ მისი ბოროტება გაზომილი და სიტუაციურია, არასოდეს აღწევს ამ სიაში მოცემული სხვების დაუნდობელ უკიდურესობებს. ლარი დევიდი (Larry David), „შეაკავე შენი ენთუზიაზმის“ (Curb Your Enthusiasm) შოუს შემქმნელის ნახევრად ფიქციონალიზებული ვერსია, რთული პერსონაჟია — სოციალური საფრთხე, ანტიგმირი, მორალური ანარქისტი და წვრილმანი გენიოსი. შოუს „კრინჯ კომედიის“ (cringe comedy) ბრენდი, რომელიც იუმორს სოციალურად უხერხული სიტუაციებიდან და სხვისი უხერხულობიდან იღებს, ლარის არაჯანსაღ სიამოვნებაზეა აგებული, რომლითაც ის ამ დისკომფორტს იყენებს. წვრილმანი და ჯიუტი, ის უარს ამბობს სოციალურ ნორმებთან შეგუებაზე და ხშირად მცირე პირად წყენებს დიდ კონფლიქტებად აქცევს, რასაც ქაოსი მოჰყვება. სოციალური ღონისძიებების ჩაშლიდან, მეგობრობის დაძაბვიდან და მოქალაქეების შეწუხებიდან, რომლებიც უბრალოდ თავიანთ საქმეს აკეთებენ, ის არავითარ შემთხვევაში არ დათმობს, არ გამოხატავს სინანულს და არ მიიღებს პასუხისმგებლობას რაიმე მიყენებული ზიანისთვის. მისი ეშმაკური ბუნება დახვეწილია, მაგრამ უდავოდ არსებობს. მისი საფირმო ნიშნის, ობსესიური წვრილმანებისა და ზედმიწევნითი გონებრივი მანიპულაციის ერთობლიობა, სრული უპასუხისმგებლობასთან ერთად, უდავოდ იმსახურებს მას ამ სიაში ადგილს. ჯერი სეინფელდის (Jerry Seinfeld) მიერ აღწერილი, როგორც „წმინდა ბოროტება“ და „ლექს ლუთორი (Lex Luthor) მისი სუპერმენისთვის“, ნიუმენი (Newman) „სეინფელდში“ (Seinfeld) მთავარი გმირის „მთავარ მტრად“ გვევლინება. ის არის ყველაფრის საპირისპირო, რასაც ჯერი წარმოადგენს: ნიუმენი ზარმაცია, წვრილმანი და ქაოსით იკვებება, მაშინ როცა ჯერი აფასებს რუტინას, სისუფთავესა და კონტროლს. მათი ერთმანეთის მიმართ ზიზღი მაშინვე აშკარაა და, მიუხედავად იმისა, რომ ეს სიცილისთვის არის განკუთვნილი, ნიუმენი ნამდვილად არ ტოვებს კარგ შთაბეჭდილებას. შურითა და ბოროტებით შეპყრობილი, ის მუდმივად ცდილობს ჯერის ძირის გამოთხრას წვრილმანი სქემებით, პასიურ-აგრესიული შენიშვნებით და მრავალჯერ ღიად განუცხადებია მასთან მეტოქეობა. ამ მუდმივი დაპირისპირების ესკალაციური აბსურდულობა უზრუნველყოფს უამრავ კომიკურ ეფექტს, რაც ჯერის საშუალებას აძლევს, ნიუმენის პირად ვენდეტას უპასუხოს თავისი საფირმო განცალკევებითა და ირონიით, რითაც კიდევ უფრო აღიზიანებს ნიუმენს. იქნება ეს მისი საფოსტო სამსახურის გამოყენება ჯერის ფოსტის საბოტაჟისთვის, თუ მისი პარკინგის ადგილის ბლოკირება, ნიუმენის ობსესია ჯერიზე გამარჯვების შესახებ მას წვრილმანი ქცევის ეშმაკურ დონემდე მიჰყავს. თავდაპირველად 1970 წლის ამავე სახელწოდების ფილმის მიხედვით შექმნილი სპინ-ოფ სერიალი, M*A*S*H თანდათანობით გადაიქცა ყველა დროის ერთ-ერთ ყველაზე პოპულარულ და საყვარელ ამერიკულ სიტკომად. ათწლეულზე მეტი ხნის განმავლობაში ის ცნობილია ტელევიზიის ყველაზე დასამახსოვრებელი პერსონაჟებით, რაც მისი მკვეთრი სცენარისა და სიტკომისთვის უჩვეულოდ ღრმა პერსონაჟების განვითარების დასტურია. მის ანსამბლში არიან ნათელი გმირები, სითბოსა და თანაგრძნობის ფიგურები და ისეთები, რომლებიც კომიკურ შვებას გვთავაზობენ. თუმცა, ერთი პერსონაჟი გამოირჩევა უფრო ბნელი მიზეზების გამო. დაძაბული, თვალთმაქცი, სნობი, მოჩხუბარი და არამეგობრული, ფრენკ ბერნსი (Frank Burns) გამოსახულია, როგორც თვითგანდიდებული მესამე ხარისხის ქირურგი, რომელსაც მიდრეკილება აქვს, გამოიყენოს ძალაუფლება, სიმხდალე და პირადი ინტერესები, როგორც იარაღი.