სტივენ კინგის საყვარელი ფილმები: ვესტერნი, რომელიც თითქმის საშინელებათა ჟანრის შედევრია

როდესაც სტივენ კინგმა 2025 წელს სოციალურ მედიაში თავისი 10 საუკეთესო ფილმი გააზიარა, მისი არჩევანი ძირითადად სადავო არ აღმოჩნდა. მან ზოგადად ისეთი ფილმები შეარჩია, რომლებიც ფართოდ არის აღიარებული, როგორც ფართო საზოგადოების, ისე კრიტიკოსების მიერ, როგორც უდავო კლასიკა. კინგი, ალბათ, არც ისე მოულოდნელად, პოპულისტია, რაც მსოფლიოს ყველაზე პოპულარული საშინელებათა ჟანრის ავტორისთვის კომფორტული პოზიციაა. დასაწყისისთვის, მის სიაში შედიოდა რეჟისორ მაიკლ კერტისის 1942 წლის სამხედრო ფილმი „კასაბლანკა“ და ამ არჩევანზე კამათი რთულია. მან ასევე დაასახელა სტივენ სპილბერგის 1975 წლის ულტრა-ბლოკბასტერი „ყბები“ და 1977 წლის უცხოპლანეტელებთან კონტაქტის თრილერი „მესამე ხარისხის ახლო კონტაქტები“, რეჟისორ ფრენსის ფორდ კოპოლას 1974 წლის კრიმინალური ეპოსის გაგრძელება „ნათლია II“, მარტინ სკორსეზეს 1973 წლის მკაცრი დრამა „ბოროტი ქუჩები“ და უილიამ ფრიდკინის 1977 წლის თრილერი „ჯადოქარი“ (რომელსაც კინგმა ადრე თავისი ყველა დროის საყვარელი ფილმი უწოდა). როგორც ჩანს, კინგი 1970-იან წლებში ბევრ ფილმს უყურებდა. თუმცა, ეს გასაგებია. ბევრ ჩვენგანს აქვს კინემატოგრაფიული აღმოჩენების „აფეთქების“ პერიოდი 20-იან წლებში. (კინგი 1947 წელს დაიბადა.) აღსანიშნავია, რომ მის სიაში არცერთი წმინდა საშინელებათა ფილმი არ მოხვდა. თუმცა, კინგმა დაასახელა ვესტერნი, რომელიც სწორი კუთხით განხილვის შემთხვევაში, შეიძლება საშინელებათა ფილმად ჩაითვალოს — კერძოდ, რეჟისორ ჯონ ჰიუსტონის 1948 წლის „სიერა მადრეს განძი“, რომელიც, კიდევ ერთხელ ვიტყვით, საკმაოდ უდავო არჩევანია. ჰიუსტონის ფილმი ნომინირებული იყო ოსკარზე საუკეთესო ფილმისთვის და მოიგო სამი დამატებითი აკადემიის ჯილდო საუკეთესო რეჟისორის, საუკეთესო სცენარისა და საუკეთესო მეორეხარისხოვანი როლის შემსრულებელი მსახიობისთვის. ფილმის მოქმედება ვესტერნის სტილში ვითარდება, ძირითადად სიერა მადრეს მთების ველურ ბუნებაში 1920-იანი წლების შუა პერიოდში, მაგრამ ფილმის სულ მცირე ნახევარი ისეთი ელფერითაა გაჟღენთილი, როგორც EC კომიქსების შემზარავი ისტორია. ბუნებრივია, კინგს ეს მოსწონს. „სიერა მადრეს განძში“, მათთვის, ვინც არ იცნობს, ჰამფრი ბოგარტი ასრულებს ფრედ დობსის როლს, უიღბლო ამერიკელის, რომელიც სამსახურიდან სამსახურში დაეხეტება. ის ტამპიკოში, მექსიკაში ხვდება, სადაც მისი იღბალი მთავრდება მას შემდეგ, რაც დამსაქმებელი მას მძიმე შრომის შემდეგ ანაზღაურების გარეშე ტოვებს. ის და მისი თანამგზავრი, ბობი (ტიმ ჰოლტი) შემდეგ შემთხვევით ხვდებიან ჰოვარდს (ჯონ ჰიუსტონის მამა, უოლტერ ჰიუსტონი), მოხუც ოქროს მაძიებელს, რომელსაც აქვს ინფორმაცია ოქროს მოპოვების შესახებ... მაგრამ ასევე აფრთხილებს მათ, თუ რა ემართება ადამიანის სულს, როდესაც ის მოულოდნელად გამდიდრდება. როგორც (ალბათ ცუდმა) ბედმა მოიტანა, ფრედი ლატარიაში მცირე თანხას იგებს, ამიტომ ის, ბობი და ჰოვარდი ყიდულობენ მარაგებს, რათა სიერა მადრეს მთებში ოქროს საძიებლად წავიდნენ. არა უბრალოდ ნებისმიერ ადგილას სიერა მადრეს მთებში, არამედ ძალიან შორეულ, მიუდგომელ ადგილას (ისეთში, რომელიც მილებითაა დაშორებული იქიდან, სადაც ვინმეს მათი კივილი ესმოდა). მოგზაურობა გრძელი და დამქანცველია, და ოქროს მოპოვების პროცესი თითქმის ანადგურებს მათ, მაგრამ მამაკაცები მაინც აგროვებენ გარკვეულ ოქროს. ფილმის არსი მრავალ სცენაში ვლინდება, რომლებიც ეჭვით, პარანოიითა და უნდობლობითაა გაჟღენთილი. მისი სამი მთავარი გმირი სწრაფად იწყებს ერთმანეთის მიმართ ეჭვის თვალით ყურებას, შიშით, რომ დანარჩენი ორი მათ წილ ოქროს მოპარავს. არის რამდენიმე მომენტი, როდესაც დარწმუნებული ხართ, რომ ვინმე ვინმეს მოკლავს. იმ დროისთვის, როდესაც „სიერა მადრეს განძი“ დასასრულს უახლოვდება, ეჭვი არ ეპარებათ, რომ ერთი ან მეტი მთავარი პერსონაჟი ცოცხალი აღარ იქნება. „სიერა მადრეს განძს“ ხშირად ვესტერნად მოიხსენიებენ, მაგრამ, კიდევ ერთხელ ვიტყვით, ეს არ არის ძველმოდური ამბავი შერიფებითა და იარაღის ოსტატებით. პირიქით, ეს ოფლისა და სასოწარკვეთის საშინელებათა ამბავია (აღარაფერს ვამბობთ, რომ ეს ზოგადად კინოს დიდი ნამუშევარია). ოფლიანი შუბლები, გაფართოებული თვალები და მზარდი შიში „სიერა მადრეს განძში“ ისეთი ემოციებია, რომლებიც თითქოს „ზღაპრები კრიპტიდან“ კომიქსიდან არის აღებული (რომელიც სინამდვილეში გაზეთების ჯიხურებზე 1950 წლამდე არ გამოჩენილა). სინამდვილეში, ფილმი ზებუნებრივი ელემენტის გარეშე თითქმის სრულფასოვანი საშინელებათა ფილმია, რაც ასევე მისი სიძლიერეა. ეს გაფრთხილებაა; უფრო კონკრეტულად, ეს არის სიხარბის გამხრწნელი ძალის პირქუში ანალიზი. მაყურებელს თავიდანვე შეუძლია იგრძნოს, რომ ფილმი ცუდად დასრულდება. რა თქმა უნდა, სტივენ კინგს 1950-იანი წლების EC-ის საშინელებათა კომიქსებიც უყვარდა, რაც დასტურდება მისი სცენარისტის დებიუტით რეჟისორ ჯორჯ ა. რომეროს „კრიპშოუში“. 1982 წლის ფილმი იყო ანთოლოგიური, წარმოდგენილი ისე, თითქოს მისი ისტორიები EC-ის სტილის კომიქსების წიგნიდან იკითხებოდა. გავიხსენოთ, რომ EC გამოსცემდა არა მხოლოდ ისეთ სათაურებს, როგორიცაა „საშინელებათა საცავი“, არამედ შემზარავ სამხედრო კომიქსებს, როგორიცაა „ორმუშტიანი ამბები“ და ვესტერნებს, როგორიცაა „უნაგირის სამართალი“. საშინელებათა, კრიმინალური, სამხედრო და ვესტერნის ჟანრები ყველა შესაძლოა ერთმანეთს გადაკვეთოდა EC კომიქსების გვერდებზე. ამიტომ, რომერომ თავის ფილმში ბევრი დრამატული განათება და უცნაური კამერის მოძრაობები გამოიყენა ძველებური კომიქსების იერსახისა და შეგრძნების გადმოსაცემად. ასევე ადვილია იმის დანახვა, თუ როგორ ჯდებოდა „სიერა მადრეს განძის“ შემოკლებული, უფრო სისხლიანი ვერსია „კრიპშოუში“. რომეროს შესაძლოა დაემატებინა გარკვეული სტილი ფილმისთვის, როგორიცაა ფერის ციმციმი ან უფრო დრამატული მუსიკა, მაგრამ სიუჟეტი ზუსტად იგივე დარჩებოდა. ამიტომ, გასაკვირი არ არის, რომ კინგს ჯონ ჰიუსტონის ფილმი მოსწონს. ეს შესანიშნავი ფილმია, რომლის გულშიც დიდი საშინელებათა ისტორია დევს.