„The Dreadful“: გოთიკური ჰორორი, რომელსაც საკუთარი მახვილი ბლაგვდება

რეჟისორ-სცენარისტ ნატაშა კერმანის გოთიკური ჰორორის, „The Dreadful“-ის, კულმინაციასთან ახლოს, სადაც წყევლასა და მკვლელობაზეა საუბარი, მივხვდი, რომ ძირითადად ვუყურებდი „The Mask“-ის შუა საუკუნეების ჰორორ ვერსიას. ზედმეტი სპოილერების გარეშე, ვინც ნანახი აქვს იაპონური ისტორიული ჰორორ ფილმი „Onibaba“, რომელიც იმავე შინ ბუდისტურ იგავზეა დაფუძნებული, რაც „The Dreadful“-ის ინსპირაცია გახდა, მიხვდება, რაზე ვსაუბრობ. სამწუხაროდ, „The Dreadful“ ვერ ქმნის „The Mask“-ის საფირმო, ექსცენტრიულ მომხიბვლელობას და ვერც იმ შემზარავ ტერორს, რომელმაც „Onibaba“ J-ჰორორის წინამორბედად აქცია. სანაცვლოდ, „The Dreadful“ საშუალო დონის ისტორიული ჰორორ ფილმია, სიუჟეტით, რომელიც ისეთივე ბუნდოვანია, როგორც მისი სათაური. ენი (სოფი ტერნერი) და მისი დედამთილი მორუენი (მარშა გეი ჰარდენი) განმარტოებულ ქოხში ცხოვრობენ მე-15 საუკუნის ინგლისური ცივილიზაციის მიღმა, ყოველ საღამოს ცდილობენ სუფრაზე საკმარისი საკვები დადონ, სანამ ენის ქმარი, შეიმუსი (ლორენს ო'ფუარაინი), ვარდების ომებიდან დაბრუნდება. როდესაც ჯაგო (ტერნერის „სამეფო კარის თამაშების“ თანავარსკვლავი კიტ ჰარინგტონი), ენის ბავშვობის მეგობარი, ბრუნდება შეიმუსის სიკვდილის ამბით, დამწუხრებული მორუენი ენს საკუთარ სასოწარკვეთილ გეგმებში ჩაითრევს. ისინი მოგზაურებს ესხმიან თავს და კლავენ, რათა მათი ფული, ტანსაცმელი და სხვა ღირებული ნივთები მოიპარონ. ენი, თუმცა, ჯაგოს მიმართ ახლადგაღვიძებული მიზიდულობითაა გაფანტული. სამივეს ემუქრება მოჩვენება ჯავშნიანი რაინდი თეთრ ცხენზე, რომელსაც შეუძლია სოფლის ირგვლივ იაროს და ადამიანებს თავები მოკვეთოს. ეს ყველაფერი ბრიტანული ფოლკლორული ჰორორ ფილმების, როგორიცაა „Witchfinder General“, „The Wicker Man“ და, ბოლო დროს, ბენ უიტლის „A Field in England“, მოჩვენებებსა და წყევლებზე შემზარავი ისტორიების შექმნის წინაპირობას ქმნის. ფილმი ამას ნამდვილად მიანიშნებს, მაგრამ მხოლოდ განწყობის დონეზე, ვერ ახერხებს არც გამორჩეული გახდეს და არც ქვეჟანრის ტროპები და მოლოდინები მიიღოს. არის დანგრეული ქოხი, ნისლიანი სოფლის პეიზაჟი, ცივილიზაციის მიუწვდომლობის მინიშნება და კიდევ უფრო ძლიერი მინიშნება იმისა, რომ ასეთმა იზოლაციამ შეიძლება ადამიანი სიგიჟემდე მიიყვანოს. ეს გამაღიზიანებელია, რადგან ყველა მოულოდნელი შეშინების მქონე სიზმრის ეპიზოდისა და ზომიერად სისხლიანი მკვლელობების მიღმა ნამდვილად არის რაღაც, მაგრამ „The Dreadful“ ვერ ახერხებს ამ ყველაფრის სინთეზირებას, მაგალითად, ომის დროს გენდერულ ძალადობაზე აზრიან კომენტარად, ან იმაზე, თუ რა გამაღიზიანებელია, როდესაც მამაკაცი ორ დივას ბოროტ გეგმებს ეღობება. და, ოჰ, სიზმრების ეპიზოდები. სულ მცირე ორი, შესაძლოა ოთხიც კი, რომლებიც ფილმის ყველაზე საშინელი მომენტების უმეტესობას შეადგენენ. სამწუხაროა, რომ შიშისმომგვრელი სცენები ამგვარად სუსტდება, რადგან კერმანს ნამდვილად აქვს მათთვის ნიჭი (მისი 2020 წლის ფსიქოლოგიური ჰორორ ფილმი „Lucky“ ამას უეჭველად ამტკიცებს), მაგრამ უცნაური ვიზუალების ერთი სერიის შემდეგ, რომელიც საწოლში გამოფხიზლებით მთავრდება, მაყურებელი მეორედ ან მესამედ ისეთივე შთაბეჭდილების ქვეშ აღარ იქნება. ერთხელ თუ მომატყუე, და ა.შ. ნათელი წერტილი აქ ის არის, რომ ისინი მარშა გეი ჰარდენს საშუალებას აძლევენ, ნამდვილად გაშალოს ფრთები, რასაც ის სხვადასხვა ხარისხის საშიშროებით აკეთებს, მიწაზე მოკუნტული ტერნერზე ყმუის, პირიდან სისხლი სდის. ის გულმოდგინედ ირგებს ძველებური, სოფლის ინგლისური აქცენტის მომრგვალებულ ხმოვნებსა და ხაზგასმულ თანხმოვნებს, რასაც ყველა ცდილობს, და მკვლელი მზერით უყურებს ნებისმიერ მამაკაცს, რომელიც გაბედავს მის და მისი რძლის/თანამზრახველის გზა გადაკვეთოს. ეს უცნაურია, მაგრამ ეფექტური! ფილმის დანარჩენი ნაწილი დიდწილად ეყრდნობა ატმოსფეროსა და განწყობას, რაც შეიძლება კარგი იყოს, განსაკუთრებით გოთიკური და ფოლკლორული ჰორორის ისტორიებისთვის, სადაც რეალობა უკანა პლანზე ინაცვლებს შოკისა და ტერორის მიმართ, მაგრამ აქ ის უფრო თავის დაზღვევას ჰგავს. რატომ „Onibaba“-ს გადმოცემა? რატომ მე-15 საუკუნის ინგლისში? „The Dreadful“-ს აქვს ძალიან ბუნდოვანი წარმოდგენა იმის შესახებ, თუ რა ხდის მის საკუთარ ისტორიას ასე შემზარავს, და ის ვერასოდეს ახერხებს გასცდეს საშინელი მომენტების აუცილებელ რაოდენობას, რათა რაიმე სახის მესიჯზე დაფუძნდეს. მსახიობები თითქოს ხვდებიან, მაგრამ მე არ მჯერა, რომ ჰარდენი ძველებური, სოფლელი ჯადოქარია, რაც არ უნდა იცინოდეს, და არც ტერნერი და ჰარინგტონი, როგორც მონუსხული შეყვარებულები. (არც მათ სჯეროდათ: ტერნერი, რომელმაც ჰარინგტონი ამ როლზე შესთავაზა, მათი კოცნის სცენებს „საზიზღრად“ აღწერდა). ყოველივე ზემოთქმულის მიუხედავად, ის არ არის მთლად საშინელი. ის უბრალოდ საკუთარ მახვილს აბლაგვებს, ერთი და იმავე საკითხებზე გამუდმებით აქცენტირებით. წარსული რთული იყო ქალებისთვის. ომის დრო კიდევ უფრო რთული. კაცები უნდობლები არიან. სასოწარკვეთილი მოხუცი ქალები კი კიდევ უფრო უარესები. თუ შორს მოჩვენება რაინდს დაინახავთ, არ მიუახლოვდეთ. ის პირდაპირია, სანამ ასეთი აღარ არის, ზედმეტად ეყრდნობა შემზარავ ატმოსფერულ დეკორაციებს და შემთხვევით ჯოჯოხეთურ ხილვებს შიშის გამოსაწვევად, ამ პროცესში ავიწყდება, რომ ამ ყველაფერზე სხვა რამე თქვას. ის არც არ მუშაობს – უბრალოდ, კარგად არ მუშაობს. „The Dreadful“ მაგარი იდეაა მინიმალური განხორციელებით, როგორც ნახევრად დასრულებული საკარვე ამბავი, ან ბობოქარი ქვაბი, რომელსაც ნამდვილ ჯადოქრულ ნახარშამდე რამდენიმე ინგრედიენტი აკლია.