ცხოველებზე ტესტირება და დოკუმენტური ფილმი „სენტიენტი“: ეთიკური დილემები და მანიპულაცია

მსოფლიოში არავინ ფიქრობს, რომ ცხოველებზე ტესტირება ჰუმანურია. თუ თქვენ ასე ფიქრობთ, საკუთარ თავს ატყუებთ. არ არსებობს ჰუმანური გზა იმისთვის, რომ დაიჭირო ცხოველი, გალიაში გამოკეტო, დაავადება შეუყვანო და გაუთავებელი ტესტები ჩაუტარო, სანამ ტესტირების ციკლის ბოლოს ცხოველი მოკვდება. მაგრამ მაშინ რატომ არსებობს ის? ფაქტია, რომ ისტორიის დიდ ნაწილში, ცხოველებზე ტესტირება აუცილებელ ბოროტებად ითვლებოდა და მედიკამენტების გამოცდის ნაწილს წარმოადგენდა, სანამ ისინი ადამიანებზე ცდებზე გადავიდოდნენ. მტკივნეულია ამის ყურება, გულისამაჩუყებელია ამის აღიარება და სასწრაფოდ გვჭირდება ალტერნატივა უფრო ეფექტური ტესტირებისთვის, რომელიც არ გამოიწვევს ცხოველთა უაზრო ტანჯვას. დოკუმენტური ფილმი „სენტიენტი“ ცხოველებზე ტესტირების სამყაროს იმ მეცნიერების თვალით იკვლევს, რომლებიც უშუალოდ მუშაობენ ამ სფეროში. ჩვენ გვესმის წამყვანი ექსპერტებისგან, რომლებიც მზად არიან ისაუბრონ კვლევის გაგრძელების აუცილებლობაზე ან მის შეწყვეტაზე. თუმცა, თავის არსში, „სენტიენტი“ საკმაოდ მანიპულაციური და თვალთმაქცური ფილმია, რომელიც თვალებს ხუჭავს მის მიერ წარმოდგენილი გადაწყვეტილებების ფასზე და საეჭვოდ აქებს ჯანდაცვის კვლევების დაფინანსებაში ბოლო დროს მომხდარ ზოგიერთ უდიდეს უკუსვლას. მიუხედავად იმისა, რომ ფილმი ცხოველებზე ტესტირებას ნიუანსირებულად უდგება, ხაზს უსვამს ეთიკური დილემის მრავალ პერსპექტივას, ის საბოლოოდ იმ მეცნიერებისკენ იშვერს თითს, რომლებიც კვლავ ეჭვქვეშ აყენებენ, უნდა შეწყდეს თუ არა ცხოველებზე ტესტირება. „სენტიენტის“ გულში არსებული საკითხი არც შოკისმომგვრელია და არც უცნობი. ათწლეულების განმავლობაში, ცხოველთა უფლებების დამცველები ცხოველებზე ტესტირების წინააღმდეგ იბრძვიან. და „სენტიენტის“ მიერ წარმოდგენილი არგუმენტაცია დამაჯერებელია. კადრების უმეტესობა მაიმუნების (შიმპანზეებისა და მაკაკების) ყვირილსა და შიშისგან ტირილს გვიჩვენებს, რადგან მათ მედიკამენტების შესამოწმებლად იყენებენ. ერთ-ერთი მთავარი არგუმენტი, რომელსაც ექსპერტი გამოთქვამს, არის ის, რომ ცხოველებზე წარმატებული ტესტირების დაახლოებით 95% ადამიანებზე ცდებისას მარცხდება, და ექსპერტი კითხულობს, თუ თქვენ თვითმფრინავში ჯდებოდით და პილოტი გეტყოდათ, რომ წარმატებული დაჯდომის მხოლოდ 5%-იანი შანსი იყო, ჩაჯდებოდით ამ თვითმფრინავში? ეს სულელური კითხვაა, რომელიც „მარიონეტულ არგუმენტს“ ქმნის. თვითმფრინავში ჩაჯდომა არ არის იგივე, რაც ასობით საათის დათმობა კვლევისთვის, ცხოველებზე ცდებზე გადასვლა, მხოლოდ იმისთვის, რომ ადამიანებზე ცდებისას წარუმატებელი აღმოჩნდეს. მაგრამ განზრახვა კეთილშობილურია: ინდუსტრია მთლიანად ჩამოაშოროს ცხოველებზე ტესტირებას. ნუ გამიგებთ არასწორად, არავის შეუძლია ნახოს ამ ცხოველების ტესტირების კადრები და თანაგრძნობა არ იგრძნოს. და ეს არაფერს ამბობს ემოციურ ტვირთზე, რომელსაც ის მეცნიერებსა და ტექნიკოსებს აწვება, რომლებსაც ცხოველებთან უწევთ მუშაობა. ისინი ხშირად ცხოველების მოყვარულები არიან, რომლებიც ყველაფერს აკეთებენ ცხოველების დასამშვიდებლად, მაშინაც კი, როდესაც მათ ისეთ მეთოდებს უქვემდებარებენ, რაც ადამიანების უმეტესობის თვალში წამებას უდრის. თუმცა, „სენტიენტი“ დროის უმეტეს ნაწილს მაყურებლის ემპათიის მოპოვებას უთმობს, ახსენებს რა, თუ რამდენად გვანან პრიმატები ადამიანებს. ცხოველებზე ტესტირების წინააღმდეგ თითქმის ყველა გულისამაჩუყებელი არგუმენტი ეყრდნობა იმ ფაქტს, რომ ეს პრიმატები იმდენად ჰგვანან ადამიანებს, რომ არგუმენტი თითქოს ის არის, რომ ეს არაჰუმანურია, რადგან ისინი ჩვენ ძალიან გვგვანან და არა ის, რომ არაჰუმანურია, რადგან ცოცხალ არსებებს ვვნებთ. ამგვარად, „სენტიენტი“ სრულად ემოციურ მანიპულაციას ეყრდნობა. ბოროტი ფონური მუსიკიდან დაწყებული გალიებში გამოცდილი მაიმუნების კოლაჟებით დამთავრებული, ის არასოდეს წყვეტს მაყურებლისთვის ცხოველებზე ტესტირების ფასის შეხსენებას და დანაშაულის გრძნობის გაღვივებას. მაგრამ ის ასევე ნახევრად გულმოდგინედ აღიარებს ცხოველებზე ცდების მიღწევებს იმ დროს, როდესაც ტექნოლოგია რაიმე რეალურ ალტერნატივას არ გვთავაზობდა. სინამდვილეში, ის დროის უმეტეს ნაწილს იმის თავში ჩაბეჭდვას უთმობს, რომ ის, რაც ამ ლაბორატორიებში კეთდება, მორალურად არასწორია. მაინტერესებს, ვისთვის არის ეს დოკუმენტური ფილმი? რა ახალი ინფორმაცია გვეჩვენება სინამდვილეში? ფაქტია, რომ დიახ, ტექნოლოგია მიდის იქამდე, სადაც ცხოველებზე ტესტირება მოძველდება. მაგრამ ისე მოქცევა, თითქოს ცხოველებზე ტესტირება არასაჭირო ვარიანტი იყო, უბრალოდ გულუბრყვილობაა. „სენტიენტი“ ჩუმად აღიარებს, რომ ცხოველებზე ტესტირების წყალობით, ჩვენ შევიმუშავეთ სიცოცხლის გადამრჩენი ვაქცინები პოლიოსა და COVID-19-ისთვის, აღარაფერს ვამბობთ კიბოს კვლევაში (განსაკუთრებით პედიატრიულ კიბოში), ეპილეფსიის მკურნალობასა და ორგანოთა ტრანსპლანტაციაში მიღწეულ მნიშვნელოვან მიღწევებზე, მხოლოდ რამდენიმეს რომ დავასახელოთ. რათა უგულო კრიტიკოსად არ ჩავითვალო, რომელიც ცხოველებზე წამების ტესტირებას უჭერს მხარს, „სენტიენტის“ პრობლემა ის არის, თუ როგორ ცდილობს ის შეამციროს იმ მილიარდობით სიცოცხლის მნიშვნელობა, რომლებიც ცხოველებზე ცდებმა გადაარჩინა და არა მისი მისია, რომ მაყურებელს გააცნოს სასტიკი პრაქტიკის რეალობა და ინდუსტრიაში შესაძლო ცვლილებები. „სენტიენტი“ მაყურებელს ბავშვივით ექცევა, აწვდის რეაქციას, რომელიც უნდა გვქონდეს და საკმარის მრავალფეროვან აზრს აყრის, რათა მიუკერძოებელი ჩანდეს. ყველაზე მეტად დაზარალებულ „მოლაპარაკე თავებს“, მაგალითად, ერთ ტექნიკოსს, რომელიც ფილმს ამ ლაბორატორიებში მიმდინარე საშინელი ტესტების შეუზღუდავ, უკანონოდ მოპოვებულ კადრებს სთავაზობს, არასდროს არ ეკითხებიან: გინახავთ ამ ტესტირების სასარგებლო შედეგები? შეგიძლიათ თქვათ, რომ ეს ტესტირება უნდა შეგვეწყვიტა, როდესაც გლობალური პანდემია დადგა და შოკისმომგვრელი პროცენტული მაჩვენებელი...