„Head“: The Monkees-ის ავანგარდული სატირა პოპ-კულტურასა და მედიაზე

„Head“ იხსნება სცენით, რომელიც The Monkees-ის სატელევიზიო შოუს ფანებისთვის ნაცნობი უნდა იყოს, თუმცა რაღაც უცნაურია. აი, ისინი მოდიან, ქუჩაში დარბიან და ყველა შემხვედრის შეშფოთებულ მზერას იწვევენ. ჰეი, ჰეი, ისინი Monkees-ები არიან და… აპირებენ თავი მოიკლან? ეს დადგმული თვითმკვლელობა 1960-იანი წლების ყველაზე „არაკულ“ ჯგუფის ღრმად უცნაურ და საოცრად მწვავე მედია სატირას იწყებს. შექმნილი იმავე აუტსაიდერების მიერ, ვინც ჯგუფი ჩამოაყალიბა და საზოგადოებას სულ რაღაც ორი წლით ადრე წარუდგინა – მწერალ-რეჟისორი ბობ რაფელსონი და პროდიუსერი ბერტ შნაიდერი – „Head“ ჯეკ ნიკოლსონის თანაავტორობით შეიქმნა და „A Hard Day’s Night“-ის მსგავსი ხალისიანი თავგადასავალი მწარე ავანგარდულ კომედიად აქცია. გამოსვლისას უყურადღებოდ დარჩენილი, „Head“-ის პოპ-ვარსკვლავობის კალეიდოსკოპური დეკონსტრუქცია დღემდე ცოცხალია. მაშინ, როდესაც სულ უფრო მეტი პოპ-ვარსკვლავი, The Weeknd-იდან Charli xcx-მდე, იყენებს ფილმებს, როგორც პოპ-ვარსკვლავის იმიჯის „განადგურების“ ფორმას, „Head“ ისეთივე მხიარულად თავხედური და თავდაჯერებულად პროვოკაციულია, როგორც არასდროს. ეს არის პოპ-ვარსკვლავობა, რომელიც ბენზოხერხით არის გაანალიზებული, სადაც დეივი, მაიკი, პიტერი და მიკი მანეკენებად გარდაიქმნებიან, რათა მათმა ფანებმა დაანაწევრონ. დიახ, თავისუფლების მოსაპოვებლად, „ღმერთის საჩუქარი რვა წლის ბავშვებისთვის“, როგორც მათ ფილმში აღწერენ, უნდა მომკვდარიყო. 1968 წელს გამოსული, „Head“ ეკრანებზე დაახლოებით ერთი წლის შემდეგ გამოჩნდა, რაც გამოვიდა „Headquarters“ – ალბომი, რომელიც The Monkees-ის მოძულეების გასაჩუმებლად იყო განკუთვნილი. არსებობს სასიამოვნო სიმეტრია „Headquarters“-სა და „Head“-ს შორის. ჯგუფის არაავთენტურობის შესახებ მრავალწლიანი კრიტიკის შემდეგ, „Headquarters“ იყო შანსი დეივი ჯონსისთვის, მაიკ ნესმიტისთვის, პიტერ ტორკისთვის და მიკი დოლენცისთვის, ეჩვენებინათ თავიანთი შესაძლებლობები და პირველად დაეკრათ საკუთარ ინსტრუმენტებზე ჩანაწერზე. მაგრამ დრო ყველაფერია: „Headquarters“-ის ნომერ პირველ ადგილზე გასვლიდან ერთი კვირის შემდეგ, The Beatles-მა გამოუშვა „Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band“, რამაც ახალი გამოშვებების კედელზე ყველა ალბომი ნანგრევებად აქცია. ყოველ ჯერზე, The Monkees ერთი ნაბიჯით უკან იყო. თუმცა, როდესაც მათი NBC შოუ დასასრულს უახლოვდებოდა, რაფელსონმა The Monkees-ის ფილმი პროექტის შესახებ საბოლოო განცხადების გაკეთების საშუალებად დაინახა. პირველად და უკანასკნელად, The Monkees თავის დროზე წინ იქნებოდა. თუ „Head“-ს რაიმე სიუჟეტი აქვს, ეს არის ის, რომ ჯგუფი ხაფანგში ექცევა იმ მედია მანქანებში, რომლებმაც ისინი შექმნეს. ტელევიზიით შექმნილი პოპ-კერპის პიროვნებების მოშორების მცდელობით, „Prefab Four“ სიტუაციიდან სიტუაციაში და ჟანრიდან ჟანრში ხტუნავს, იმ იმედით, რომ გათავისუფლდებიან იმ ეკოსისტემიდან, რომელმაც ჯგუფი განსაზღვრა. ფრანგული „ახალი ტალღის“ სწრაფი ჭრისა და მონტაჟის მანიით შთაგონებული, რაფელსონი და რედაქტორი მაიკ პოზენი ფილმს ისე აწყობენ, როგორც მოწყენილი არხის მაძიებელი, რომელიც სადგურებს ათვალიერებს ვიეტნამის ომისგან ყურადღების გადასატანად. ჯგუფის წარუმატებელი თვითმკვლელობის შემდეგ, რაფელსონი კადრიდან გამოდის და ჩარჩოს ტელეეკრანებით ავსებს, ისევე როგორც არქიტექტორი „Matrix Reloaded“-დან. ფილმის კლიპები ვიეტნამის კადრებთან არის შედარებული, რადგან Monkees-ის თავის დამამცირებელი „Diego Ditty (War Chant)“ სარკასტულ მისიას აცხადებს: „ჰეი, ჰეი, ჩვენ ვართ Monkees / ეს ყველაფერი ადრეც გვითქვამს / ფული შემოსულია, თუნუქისგან ვართ დამზადებული / აქ ვართ, რომ მეტი მოგცეთ“. ჯგუფის საუკეთესო მელოდიების თანხლებით, მათ შორის ჯერალდ გოფინისა და ქეროლ კინგის დაწერილი „Porpoise Song“ და მაიკ ნესმიტის გარაჟ-როკული „Circle Sky“, „Head“ ანაწევრებს მათ იმიჯს და ახალშობილ მედია ლანდშაფტს, აბრტყელებს მათ ხუმრობით „Hard Day’s Night“-ის პაროდიას მუდმივი მცირეეკრანიანი ომის დისპეჩების წინააღმდეგ, რაც Monkees-ის მხიარულებას ძალადობის სამყაროში ათავსებს. „Head“ არ იცავს ფილმის ჩვეულებრივ წესებს და სანაცვლოდ გვთავაზობს ესკიზების ომნიბუსს, რომელიც The Monkees-ის სატელევიზიო შოუს მსგავსია. სცენები იწყება და ჩერდება ახირებულად, ემსახურება ერთ ხუმრობას ან უკეთეს იდეას. ერთ სცენაში, მიკი უდაბნოში გაფუჭებულ Coca-Cola-ს აპარატს პოულობს, რაც „არაბეთის ლოურენსის“ ხუმრობის საფუძველს ქმნის; მეორეში ნაჩვენებია პიტერის ვიზიტი სასადილოში, რომელიც მთავრდება იმით, რომ მსახიობი „Cut“-ს იძახის, რათა სცენის მიზოგინია რაფელსონთან განიხილოს – და ნიკოლსონს და დენის ჰოპერს, რომლებიც უკვე „Easy Rider“-ის კოსტიუმებში არიან, კამეოს შანსს აძლევს. სატელევიზიო სერიალის მსგავსად, აქაც ბევრი ადგილია ფანტაზიისთვის, მაგრამ გაზრდილი რეალიზმის შეგრძნებით და პირქუში იუმორის გრძნობით კულტურული მითითებების „ბუდე თოჯინის“ შიგნით. ომის სცენებში უფრო რეალისტური დეკორაციები და დეტალური თხრილებია, მაგრამ ადგილი რჩება მიკის ძალიან მძიმე ჩაფხუტის შესახებ სულელური ხუმრობისთვის და „Life“ ჟურნალის გაშუქების კრიტიკისთვის. დეივი ახლიდან დგამს შოუს კრივზე დაფუძნებულ ეპიზოდს, „The Monkees In The Ring“, მოკრივე სონი ლისტონთან ერთად. ლისტონი ერთ-ერთი იმ მრავალ „დამარცხებულთაგანია“, როგორც ჯონსი და რაფელსონი თავიანთ მოწვეულ ვარსკვლავებს მოიხსენიებენ Criterion-ის გამოცემის არქივში არსებულ ინტერვიუებში, რომლებიც ფილმის ტიტრებში ჩანან. ორიგინალური „მაუსკეტირი“ ანეტ ფუნიჩელო და „ბექლოტის“ ველური კაცი ტიმოთი ქერი უერთდებიან დღესასწაულს, რადგან ჯგუფს დაუნდობლად დასცინის „დიდი ვიქტორი“ (კლასიკური ჰოლივუდის ვარსკვლავი ვიქტორ მეტიური), რომელიც უმოწყალოდ იცინის ჯგუფის განსაცდელებზე ზეციდან, როგორც სასტიკი ღმერთი. ისინი მეტიურის თავზე ქერტლივით არიან – ერთ სცენაში, სიტყვასიტყვით. 85-წუთიანი გამოსვლა ამერიკული მედიის გულში არ იყო განკუთვნილი იმ ფანებისთვის, რომლებიც Monkees-ის ბრენდირებულ ლანჩ-ბოქსებს ყიდულობდნენ, და მათთვის, ვინც უარყო...