ისევე როგორც ხშირად ხდება ხოლმე, სანდენსის კინოფესტივალის დასკვნითი უქმეები, 48-საათიან უწყვეტ კინომარათონად იქცა. ამის საშუალება ფესტივალის ონლაინ პლატფორმამ მისცა, სადაც პროგრამის გამორჩეული ფილმებისა და პრიზიორების ნახვა იყო შესაძლებელი. წინა წლების ვირტუალური შეთავაზებებისგან განსხვავებით, წელს საბედნიეროდ, პირატობასთან დაკავშირებული დრამა გაცილებით ნაკლები იყო, რამაც Sundance აპლიკაციაში ფილმების ყურება ბევრად გაამარტივა. ყოველ განხილულ და შეძენილ ფილმზე მოდიოდა სულ მცირე ერთი „დაფარული ძვირფასი ქვა“, რომელსაც სათანადო ყურადღება არ მიქცევია და მხარდაჭერა სჭირდებოდა. ასე რომ, ბოლო მცდელობის შემდეგ, რომ ფესტივალის პროგრამის ყველა კუთხიდან „სიამოვნება“ აღმომეჩინა, დროა, მიმოვიხილოთ სანდენსის 2026 წლის საუკეთესო ფილმები. წლევანდელი ჯილდოები გაიყო საშინელ (შემჭკნარი დრამა „ბედფორდ პარკი“), მოკრძალებულ და უვნებელ (თეთრი დათვის შესახებ დოკუმენტური ფილმი „შემაწუხებელი დათვი“) და მართლაც შესანიშნავ (ფილმები „ჯოზეფინი“; „სირცხვილი და ფული“) ნამუშევრებს შორის. თუმცა, ამ სპექტრის ბოლო ნაწილში უამრავი ფილმი აღმოჩნდა, რომლებიც ნაკლებად იყო ყურადღების ცენტრში, ან იმიტომ, რომ მათში ამერიკელი ვარსკვლავები არ მონაწილეობდნენ, ან იმიტომ, რომ ნაკლებად გამომწვევი სიუჟეტები ჰქონდათ. ქვემოთ წარმოგიდგენთ ჩემს ფავორიტებს იმ 51 ფილმიდან, რომელიც სანდენსის 2026 წლის ფესტივალზე ვნახე, დაწყებული ჰარლემის რენესანსის ამაღელვებელი საარქივო წვეულებიდან, დამთავრებული ბავშვობის ტრავმის საზარლად კარგად შესრულებული ხედვით და ჯონ უილსონის გადაცემა „როგორის“ საუკეთესო ეპიზოდით, რომელიც არასოდეს ყოფილა. **„ერთხელ ჰარლემში“ (Once Upon A Time In Harlem)** მაშინაც კი, თუ არახშირად ხართ არამხატვრული ფილმების ან ისტორიის გაკვეთილების მოყვარული, უილიამ გრივსის ამ დოკუმენტური ფილმის პოსტჰუმუსური გამოშვება მაინც მნიშვნელოვანია. გადაღებული 1972 წელს, დაახლოებით 50 წლის შემდეგ, რაც ჰარლემის რენესანსმა ნიუ-იორკის შავკანიანთა ხელოვნების სცენა აანთო, გრივსის მიერ თავიდან შეკრებილი კულტურული მოღვაწეების „წვეულება“ დოკუმენტური ექვივალენტია იმისა, თუ როგორ შეგახსენებენ ადამიანები, რომ შავ-თეთრი ფოტოების მიუხედავად, მარტინ ლუთერ კინგი უმცროსი მოკლეს იმავე წელს, როდესაც ეკრანებზე გამოვიდა „2001: კოსმოსური ოდისეა“. საქმე იმაშია, რომ დიდი ისტორიული მიღწევები – განსაკუთრებით შავკანიანი ამერიკელებისთვის – მოხდა უფრო ახლო წარსულში, ვიდრე გვგონია. ბროდვეის ლეგენდების, სამსახიობო ტიტანების, ლიტერატურული გიგანტების და ჰარლემის რენესანსის სხვა მნიშვნელოვანი მოღვაწეების დავა, დათრობა და საუბარი ნათელ, გამაცოცხლებელ ფერებში არა მხოლოდ 70-იან წლებში გადაგისვრით, არამედ 20-იან და 30-იან წლებშიც, როდესაც შეკრებილი ხელოვანები ყველაფერს ცვლიდნენ. როგორც საყვარლად მოუწესრიგებელი, ისე კონკრეტულად გამახვილებული გარკვეულ მნიშვნელოვან ნამუშევრებზე, „ერთხელ ჰარლემში“ ინახავს შთამაგონებელ შეკრებას არა ქარვაში, არამედ ცოცხალ, სუნთქვით სავსე მოგონებაში. **„ჯოზეფინი“ (Josephine)** არაფერია სასიამოვნო „ჯოზეფინის“ ყურებაში, სადაც რვა წლის გოგონა (ფანტასტიკური მეისონ რივზი) პარკში სირბილის დროს შეაწყვეტინებს გაუპატიურებას და შემდგომ ამ ძალადობრივი დანაშაულის მოწმეობის ემოციურ და სამართლებრივ შედეგებთან ერთად უწევს ცხოვრება. მიუხედავად ამისა, რეჟისორი ბეტ დე არახო („რბილად და მშვიდად“) ამ განადგურებას დამაინტრიგებელ დრამად აქცევს – თუმცა, ის უფრო უკეთ მუშაობს, როგორც ბავშვის თვალით დანახული ტრავმა და სასამართლო სისტემა, ვიდრე როგორც საოჯახო პორტრეტი. რადგან მთელი ისტორია გადმოცემულია ჯოზეფინის პერსპექტივიდან, გრეტა ზოზულას კამერის სიმაღლიდან დაწყებული, შიშის კოშმარული გამოვლინებებით დამთავრებული, რომლებიც მის ყოველდღიურ ცხოვრებაში ჩნდება, ეს მიმზიდველი ამბავი მარტივად აკონტექსტუალიზებს ფართო სოციალურ კითხვებს ბავშვობის ქსოვილში. მის მშობლებს (ჩანინგ ტატუმი, ჯემა ჩანი) ამ კითხვებზე საკუთარი, ურთიერთსაპირისპირო პასუხები აქვთ, თუმცა უშედეგოდ – ეს ის არის, რისი გადამუშავებაც ჯოზეფინას თავის დროზე, საკუთარი გზით უწევს. ვირტუოზულ სასამართლო სცენაში, ცრემლმდენი კულმინაციამდე მისული, ბავშვისა და დანაშაულის (ხელახალი) დაპირისპირება საზარელი, კრიტიკული და უდავოდ ძლიერია. **„ბეტონის ისტორია“ (The History Of Concrete)** ჯონ უილსონი თავის სრულმეტრაჟიან დებიუტში დიდ მასშტაბებს იღებს, მისი „როგორის“ ფორმატით შექმნილი ხანგრძლივი მოგზაურობა მოიცავს იმავე უცნაურ ნიუ-იორკელებს, იმავე „ცხვირს მიჰყევი“ ჟურნალისტიკას და იმავე ცნობისმოყვარეობას ჩვეულებრივი მოვლენების მიმართ, რასაც HBO-ს ამ საოცარი სერიალის საუკეთესო ეპიზოდები. განა სუსტი ქება არ არის იმის თქმა, რომ „ბეტონის ისტორია“ ამ კულტურილი ფავორიტის კიდევ ერთი (ძალიან კარგი) ეპიზოდია? შესაძლოა, მაგრამ ეს ასევე დამამშვიდებელი საშუალებაა უილსონის მოყვარულთათვის, რომლებიც ეძებენ კიდევ ერთ ექსცენტრიულ, მშრალ იუმორს და ოსტატურად შერჩეულ B-roll მასალას. მიუხედავად იმისა, რომ ამ ფილმის პრეზენტაციაში გარკვეული გადახრაა – მწერალთა გილდიის წევრებისთვის განკუთვნილი Hallmark-ის ტრენინგ-სემინარი, წარმომადგენლობითი არაპირდაპირი გზით, მიწის მესაკუთრეობის გამო დანაშაულის განცდას იწვევს, რაც შემდეგ ბეტონისადმი გატაცებაში გადადის – ეს სრულმეტრაჟიანი ფილმი გვთავაზობს რამდენიმე პუნჩლაინის მსგავს ემოციურ ხაზს, რათა შეავსოს კომედია-დოკუმენტური ჰიბრიდის რეალური პუნჩლაინები. ფილმი ძალიან სახალისოა, ფესტივალის ერთ-ერთი ყველაზე მოულოდნელი კამეოთი და უილსონის მიერ ჯერჯერობით ინტერვიუირებული ერთ-ერთი ყველაზე სასაცილო პროფესიონალით (ადამიანი, რომლის ბიზნესიც ნიუ-იორკის ტროტუარებიდან საღეჭი რეზინის მოშორებას გულისხმობს). თუ მზად ხართ, მიჰყვეთ უილსონის თავისუფალ ასოციაციურ გამოძიებებს, „ბეტონის ისტორია“ გვთავაზობს დამაჯილდოებელ სიმძაფრესა და ირონიას, რამაც ის ტელე-ელიტის ფავორიტად აქცია. **„ყველა კენმიურის ქუჩაზე“ (Everybody To Kenmure Street)** ძალიან სასიამოვნოა „ყველა კენმიურის ქუჩაზე“ ყურება, დოკუმენტური ფილმი გლაზგოს სამეზობლოზე, რომელიც ქუჩაში იკრიბება...