უკანასკნელი კადრი: დიდი რეჟისორების გამოსამშვიდობებელი ნამუშევრები

თუ უკვდავება არასდროს გახდება რეალობა, ყველა რეჟისორს ექნება უკანასკნელი ფილმი. მაგრამ ყველაფერი ყოველთვის ერთხელ, ბოლოს კეთდება, თუ სიკვდილი ისეთივე მუდმივი დარჩება, როგორც გადასახადები, ამიტომ ამაზე ფიქრი არც ისე გასაკვირი ან შემაშფოთებელია. ასეთია ცხოვრება. ზოგჯერ, დიდი კინორეჟისორი იღებს იმას, რაც მისი უკანასკნელი ფილმი აღმოჩნდება და ის არ არის გამორჩეული (იხილეთ ალფრედ ჰიჩკოკის „ოჯახური შეთქმულება“), მაგრამ სხვა დროს, უკანასკნელი ფილმები ფანტასტიკური ფილმოგრაფიების ღირსეული დასასრულია. მორბიდული განწყობის შესანარჩუნებლად, ქვემოთ მოყვანილი ყველა მაგალითი იმ რეჟისორებს ეხება, რომლებიც უკვე გარდაცვლილნი არიან. ანუ, მართლაც საბოლოო ნამუშევრები. აქ არ განვიხილავთ ჰაიაო მიაძაკის „ბიჭუნასა და ყანჩას“, რომელიც შესაძლოა მისი ბოლო ფილმი აღმოჩნდეს, თუმცა, როდესაც საქმე მის საბოლოო პენსიაზე გასვლას ეხება, არასდროს თქვა „არასდროს“. იგივე ითქმის კლინტ ისტვუდზე და მის საკმაოდ კარგ უახლეს ფილმზე, „ნაფიცი მსაჯული #2“-ზე, რადგან ის სტატიის დაწერის მომენტში ჯერ კიდევ ცოცხალია (კიდევ ერთი მისი რეჟისორობით გადაღებული ფილმი მოულოდნელი იქნება, მაგრამ ამჟამად შეუძლებელი არაა). ცოტა თუ იტყვის, რომ „მექაგოძილას ტერორი“ გოძილას ყველა ფილმს შორის ერთ-ერთი საუკეთესოა, მაგრამ მისი აქ მოხსენიება ღირს იმის გამო, რომ ის იშირო ჰონდამ გადაიღო, რომლის ყველაზე ცნობილი ფილმი ორიგინალი „გოძილა“ რჩება. სწორედ მან დაიწყო შოუას ეპოქა, შემდეგ კი „მექაგოძილას ტერორი“ საბოლოოდ შოუას ეპოქის ბოლო ფილმი გახდა, ამიტომ სასიამოვნო და საკმაოდ სიმბოლურია, რომ ჰონდამ ორივე გადაიღო. მან ასევე გადაიღო რამდენიმე ფილმი ორიგინალსა და „მექაგოძილას ტერორს“ შორის, შოუას მთელი ეპოქა კი აღსანიშნავია იმით, რომ გოძილა მასში ტრაგიკულ ბოროტმოქმედად დაიწყო და გმირ მონსტრად დაასრულა, რომელიც ჩვეულებრივ დედამიწას იცავდა ყველა სახის საშინელებისგან, მათ შორის მექაგოძილასგან. აღსანიშნავია ისიც, რომ იშირო ჰონდა „მექაგოძილას ტერორის“ შემდეგ საკმაოდ დიდხანს იცოცხლა, გარდაიცვალა 1993 წელს, მაგრამ მხატვრული ფილმების გადაღებას 1975 წელს ჩამოშორდა. მისი შემდგომი მოღვაწეობა ძირითადად აკირა კუროსავასთან იყო დაკავშირებული, სადაც ის თანამშრომლობდა და ასრულებდა ისეთ როლებს, როგორიცაა მეორე რეჟისორობა და შემოქმედებითი კონსულტაცია. დევიდ ლინი განსაკუთრებით დახელოვნებული იყო ეპიკური ფილმების გადაღებაში, მან შექმნა ყველა დროის ერთ-ერთი ყველაზე მიმზიდველი და ვიზუალურად საუკეთესო ნამუშევარი. მისი ბოლო ორი ფილმი შეიძლება არ ყოფილიყო ისეთივე შესანიშნავი, როგორც მისი 1950-იანი და 1960-იანი წლების მცდელობები ამ ჟანრში, მაგრამ „რაიანის ქალიშვილი“... კარგი, „რაიანის ქალიშვილი“ ზედმეტად გრძელი იყო. თუმცა „გზა ინდოეთში“ უკეთესი აღმოჩნდა და საბოლოოდ მისი უკანასკნელი ფილმიც გახდა, ამიტომ ეს რეჟისორული განაცხადისთვის კარგი დასასრული იყო. ისევ და ისევ, არ იყო „ლოურენს არაბის“ ან „ხიდი მდინარე კვაიზე“-ის დონის, მაგრამ ბევრი ფილმი არც არის. ეს არის ამბიციური ისტორიული დრამა, რომელიც ინდოეთშია გადაღებული და გვირგვინის მმართველობაზე მოგვითხრობს, რადგან მოქმედება 1920-იან წლებში ხდება. ყველაფერი ძალიან კარგად არის აწყობილი და შესრულებული, თუნდაც მისი ტემპი ოდნავ ნელი იყოს და აკლია გარკვეული „ვაუ“ ფაქტორი, რომელიც საუკეთესო ეპოსებს ახასიათებს. როგორც აღინიშნა, იშირო ჰონდამ სიცოცხლის ბოლო წლებში აკირა კუროსავასთან ითანამშრომლა, და კუროსავაც იყო კინორეჟისორი, რომელმაც სარეჟისორო კარიერა მწარე-ტკბილი, მაგრამ შესაფერისი ნოტით დაასრულა. მისი უკანასკნელი ფილმი იყო „მანდადაიო“, და მიუხედავად იმისა, რომ ის არ იყო რეჟისორის საუკეთესო ფილმებს შორის, საკმაოდ კარგია, და ის, თუ როგორ უყურებს ის დაბერებასა და მემკვიდრეობას, მას განსაკუთრებით ამაღელვებელს ხდის, როდესაც გავითვალისწინებთ, რომ ეს კუროსავას ბოლო ფილმი იყო. ამ თვალსაზრისით, მისი შედარება თითქმის შესაძლებელია „ბიჭუნასა და ყანჩასთან“, თუმცა ის, რა თქმა უნდა, ბევრად ნაკლებად ფანტასტიკურია (და მიაძაკიმ, 2026 წლისთვის, შესაძლოა კიდევ ერთი ფილმი გადაიღოს, რომელიც მისი ბოლო აღმოჩნდება). რაც შეეხება „მანდადაიოს“, ის ნაზი და საკმაოდ ეფექტურია, როგორც მშვიდი დრამედია, და მიჰყვება კუროსავას სხვა ფილმებს, რომლებიც ისეთი შთაბეჭდილებას ტოვებდნენ, თითქოს იმ იდეით იყო გადაღებული, რომ ისინი შეიძლება რაიმე სახის საბოლოო განაცხადი ყოფილიყო (როგორიცაა სანახაობრივი/ყველაფრის რისკის შემცველი ეპოსი „რანი“, ან თვითრეფლექსიური და ვიზუალურად უნიკალური „ოცნებები“). საკმაოდ უცნაურია, რომ ორსონ უელსის ფილმოგრაფია რეჟისორის რეალურ სიცოცხლეზე დიდხანს გრძელდება. უელსი დაიბადა 1915 წელს და გარდაიცვალა 1985 წელს, მაშინ როცა მისი პირველი ფილმი, „მოქალაქე კეინი“, გამოვიდა 77 წლით ადრე, ვიდრე მისი უკანასკნელი ფილმი, 2018 წლის „ქარის მეორე მხარე“. ეს უჩვეულო შემთხვევაა, რადგან „ქარის მეორე მხარე“ ათწლეულების განმავლობაში დაუსრულებელი იყო და, როგორც ჩანს, არასდროს იხილავდა დღის სინათლეს, მაგრამ, აი, ეს დღე დადგა 2018 წელს. სურეალისტურია ის ფაქტი, რომ ის Netflix-ის გამოშვებაა, რადგან Netflix არც კი არსებობდა უელსის გარდაცვალებიდან დიდი ხნის შემდეგ, მაგრამ სასიამოვნოა, რომ ის საერთოდ გამოვიდა. გულწრფელად რომ ვთქვათ, ეს დამაბნეველი, მაგრამ შთამბეჭდავი ფილმია, რომლის ყურება და ჩაღრმავება ღირს უკვე იმის გამო, რომ ის საერთოდ არსებობს. შესაძლოა, მისი შექმნის ისტორია თავად ფილმზე უფრო საინტერესოა, მაგრამ ასევე, შესაძლოა, თავად ფილმი ფილმზეა. რომელიც შემდეგ ფილმზეა, რომელიც ფილმზეა, რომელიც ფილმია, რომელიც ფილმზეა, თავად ფილმზე, რომელზეც ის არის. დაფიქრდით. ბობ ფოსის ორი ფილმი, რომლებზეც ყველაზე ხშირად საუბრობენ, არის „კაბარე“ და „მთელი ეს ჯაზი“, რაც სამართლიანია, რადგან ისინი ყველა დროის ორ უდიდეს მიუზიკლს წარმოადგენენ, და ფოსე’...